8. kadencja, 35. posiedzenie, 1. dzień (08-02-2017)

6. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 778 i 1226).

Poseł Krystian Jarubas (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Proponowane przez wnioskodawców zmiany wychodzą naprzeciw wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego. Chodzi o art. 114 ust. 1a ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który pozwala ZUS-owi zmniejszyć wysokość emerytury czy renty, a nawet pozbawić tego świadczenia, jeśli po uprawomocnieniu się decyzji ustalającej prawo do niego okaże się, że dowody, na których decyzja była oparta, nie dawały podstaw do przyznania emerytury lub renty albo do ustalenia takiej jej wysokości. Trybunał nie zakwestionował, co do zasady, potrzeby weryfikacji prawomocnych decyzji rentowych.

    Za niezgodne z konstytucją uznał natomiast uprawnienie organu rentowego do wszczęcia postępowania z urzędu w celu weryfikacji ustalonego prawa do emerytury lub renty albo jej wysokości. Sędziowie w uzasadnieniu wyroku wskazali, że ZUS jako wyspecjalizowana jednostka publiczna powinien wykonywać bez zbytniej zwłoki swoje zadania kontrolne z zakresu ubezpieczeń społecznych. Dysponuje bowiem odpowiednimi narzędziami do realizacji tego celu. Jednocześnie uznano, że ZUS zbytnio nie kwapił się z egzekwowaniem należności, choć z drugiej strony robił to zawsze bardzo skrupulatnie. Powód? Mimo że kwota główna bywała symboliczna, to już odsetki nie.

    Na mocy zmian ZUS będzie mógł zdecydować o wznowieniu postępowania w sprawie przyznania emerytury lub renty oraz wysokości tych świadczeń w sytuacji fałszowania dowodów, świadomego wprowadzania w błąd lub wydania decyzji w wyniku przestępstwa - w ciągu 10 lat od wydania decyzji, a także w przypadku ujawnienia nowych okoliczności lub dowodów nieznanych organowi w dniu wydania decyzji - w ciągu 5 lat od wydania decyzji. Ponowne decyzje w sprawie emerytur lub innych świadczeń będą mogły zostać wydane w sytuacji uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności orzeczenia sądu, na którego podstawie została wydana decyzja o przyznaniu świadczenia - w ciągu 5 lat od wydania decyzji, jak również w przypadku przyznania świadczenia lub jego nieprawidłowego obliczenia na skutek błędu organu decydującego - w ciągu 3 lat od wydania decyzji. W praktyce proponowana zmiana będzie oznaczała także ochronę pewności i stabilności porządku prawnego oraz wykluczenie roszczeń organu rentowego, które wobec znacznego upływu czasu od daty ich powstania w momencie spełnienia byłyby oderwane od faktycznej sytuacji ubezpieczonego.

    Sejmowa Komisja Polityki Społecznej i Rodziny zarekomendowała przyjęcie senackiego projektu ustawy, dlatego klub PSL będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia