8. kadencja, 35. posiedzenie, 1. dzień (08-02-2017)

11. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (druki nr 1244 i 1269).

Poseł Sprawozdawca Maria Zuba:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu Komisji Finansów Publicznych i Komisji Infrastruktury, które wczoraj obradowały na wspólnym posiedzeniu, przedłożyć sprawozdanie na temat projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, przedłożonego Wysokiej Izbie w druku nr 1244.

    Jest to projekt rządowy. Jego przepisy mają na celu chronić handel legalny takimi towarami jak m.in. paliwa silnikowe i pochodne, w tym biodiesel, dodatki do paliw, oleje smarowe, oleje roślinne, które mają być wykorzystywane jako dodatki do paliw silnikowych. Ta ustawa dotyczy również takich towarów jak odmrażacze na bazie alkoholu etylowego, rozcieńczalniki i rozpuszczalniki, alkohol etylowy częściowo i całkowicie skażony oraz susz tytoniowy.

    Dotychczas właśnie w obrocie tymi towarami identyfikowało się największą szarą strefę i najwięcej nieprawidłowości podatkowych. W raporcie przygotowanym w roku 2015 do Komisji Europejskiej ówczesny rząd Platformy Obywatelskiej i PSL-u określił, że luka podatkowa w tym podatku, w VAT, wzrosła do 27%.

    Nieprawidłowości podatkowe, które występowały przez lata, polegały na wyłudzaniu i niepłaceniu podatku od towarów i usług oraz na uszczuplaniu podatku akcyzowego. Na rynku paliw ciekłych uszczuplenie VAT i akcyzy wynosiło w 2015 r. 6033 mln zł, zaś w roku 2014 te uszczuplenia wyniosły 2085 mln zł. To pokazuje, w jakim tempie rosły te nieprawidłowości. Skutkiem praktykowania przez lata tego procederu jest nie tylko obniżenie wpływów z tytułu podatku do budżetu państwa, ale również naruszanie zasady uczciwej konkurencji i obciążanie uczciwych podatników. Należy podkreślić, że najczęściej nielegalny obrót towarem dotyczy obrotu towarem nieznanego pochodzenia.

    Niejednokrotnie poprzedniemu ministrowi finansów zwracałam uwagę na funkcjonowanie na polskim rynku wręcz prymitywnego systemu odkażania alkoholu etylowego i z pominięciem zasad higieny wprowadzania go na rynek. Te wszystkie uwagi i te analizy, które były dokonywane, tak naprawdę pozostawały bez śladu w ustawach. Stosowanie systemu było kontynuowane, skutecznie obniżając dochody w budżecie i naruszając równowagę podmiotów uczciwie funkcjonujących w tym zakresie na rynku i tych, które dopuszczały się korupcji.

    Rządowy projekt, nad którym dziś debatujemy, wprowadza przepisy uszczelniające system podatkowy i wprowadza system monitorowania i kontroli przewozu drogowego towarów, co spowoduje wyeliminowanie wyłudzeń nienależnych zwrotów wyłącznie na podstawie sfałszowanych faktur. Projekt wprowadza także obowiązek zgłaszania przewozu towarów do rejestru, przy czym ten rejestr będzie prowadzony w systemie teleinformatycznym, a administratorem tego systemu będzie szef Krajowej Administracji Skarbowej. Obowiązek zgłaszania towaru wrażliwego do rejestru nałożony zostaje zaś na podmioty wysyłające i podmioty odbierające oraz na przewoźników dostarczających towary do kraju oraz przewożące towary w tranzycie przez nasz kraj.

    Ten element wprowadzonych uszczegółowień wywołał w czasie prac komisji dyskusję, gdyż nie dla wszystkich posłów było jasne, dlaczego tym rejestrem będą objęci również przewoźnicy. Po wyjaśnieniach pana ministra zostały zachowane przepisy proponowane w tym zakresie przez rząd.

    Jednocześnie zaniechanie obowiązku rejestrowania lub niepoprawne wywiązywanie się z niego skutkować będzie karą pieniężną albo karą grzywny.

    Pragnę zwrócić uwagę, że ze względu na określenie możliwości wydania rozporządzenia przez ministra finansów minister, który w wyniku analizy rynku i jego monitorowania stwierdzi pojawienie się negatywnych trendów wokół innych towarów, dziś nieuwzględnionych jako towary wrażliwe, będzie mógł na wniosek przewoźnika czy dostawcy, czy odbiorcy rozważyć możliwość odstąpienia od nałożonej kary lub jej zmniejszenia. A zatem system, który proponowany jest w ustawie, jest systemem elastycznym. Jednocześnie stwarza on możliwość szybkiego reagowania przez właściwego ministra na to, co się dzieje na rynku, i wyłapywania nowych towarów, wokół których występują nieprawidłowości. Wspomnę, że kiedy wprowadziliśmy system odwróconego VAT-u na złom, wówczas na rynku pojawiła się bardzo szybko nielegalna sprzedaż aparatów telefonicznych. Rynek jest bardzo mobilny, dlatego też to narzędzie w rękach ministra jest bardzo ważnym narzędziem. Myślę, że ono będzie skutecznie wykorzystane.

    Przepisy ustawy precyzyjnie definiują obowiązki stron uczestniczących w systemie obrotu towarami wrażliwymi i terminy ich wykonania.

    Wysoka Izbo! Na koniec chcę na krótko powrócić do przewidywanych kar. Sankcjami zostali objęci wszyscy uczestnicy procesu dostaw towarów wrażliwych. Proponowany system kar jest przejrzysty i ma na celu oddziaływać prewencyjnie. Stąd kary w stosunku do obowiązujących są wysokie. Projekt daje możliwość nałożenia kary pieniężnej w wysokości nawet 46%, czyli dwukrotności aktualnej stawki podatku VAT. Na przykład na te ilości towaru, które nie zostały zgłoszone, czyli na tę różnicę między ilością towaru zgłoszonego a rzeczywiście przewożonego, organy będą mogły nałożyć 46-procentowy podatek, a jednocześnie kara nie może być mniejsza niż 20 tys. zł. To również wywołało dyskusję w komisjach, ale posłowie zgodzili się, że ten system musi być systemem mocno ostrzegającym, że nie opłaci się prowadzić procedury przestępczej. Ustawa jednak daje możliwość odwołania się od nałożonej kary, a i organowi orzekającemu daje możliwość weryfikacji wysokości nałożonej kary. Również przewiduje się na przykład, że kiedy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o nowe towary, wówczas grozi mu kara 5 tys. zł. Ustawodawca określił też katalog podmiotów zwolnionych z obowiązków wynikających z ustawy.

    Wysoka Izbo! Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r. W imieniu Komisji Finansów Publicznych i Komisji Infrastruktury wnoszę do Wysokiej Izby o przyjęcie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów w wersji przedłożonej w sprawozdaniu obu komisji w druku nr 1269. Dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia