8. kadencja, 35. posiedzenie, 2. dzień (09-02-2017)

Oświadczenia.

Poseł Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Dzisiaj obchodzimy rocznicę zamordowania mjr. Zygmunta Szendzielarza ˝Łupaszki˝. Przez 9 lat walczył o wolną Polskę, najpierw z Niemcami, a później z Sowietami. Zginął 8 lutego 1951 r. w ciemnej piwnicy mokotowskiego więzienia.

    Zygmunt Szendzielarz urodził się 12 marca 1910 r. w Stryju. Po klęsce wrześniowej od początku 1940 r. zaangażował się w działalność konspiracyjną. Wtedy przyjął pseudonim ˝Łupaszka˝ na cześć legendarnego kresowego zagończyka z okresu wojny z bolszewikami.

    Założył 5. Wileńską Brygadę AK. Walczyła ona z wojskami niemieckimi i z litewskimi jednostkami, które z nimi kolaborowały, a także z wrogo nastawioną sowiecką partyzantką. W starciu z Niemcami 31 stycznia 1944 r. został ranny. Kilka miesięcy później, w kwietniu 1944 r., podczas pobytu w Wilnie został aresztowany przez Niemców. Udało mu się uciec i powrócić do oddziału.

    23 lipca 1944 r. brygada została częściowo rozbrojona przez Armię Czerwoną. Wielu jej żołnierzy przedarło się jednak na zachód. W sierpniu 1944 r. część z nich ponownie znalazła się pod dowództwem Szendzielarza w rejonie Bielska Podlaskiego. Po podporządkowaniu się Komendzie Białostockiego Okręgu AK Szendzielarz na czele niewielkiego oddziału przeszedł do Puszczy Różańskiej. W listopadzie 1944 r. został awansowany na stopień majora.

    Wiosną 1945 r. odbudowana 5. Wileńska Brygada liczyła ok. 250 żołnierzy. Przeprowadzili oni kilkadziesiąt akcji przeciwko NKWD, UB, MO i KBW. We wrześniu 1945 r. na rozkaz dowództwa Szendzielarz rozformował brygadę. 30 czerwca 1948 r. został aresztowany przez funkcjonariuszy MBP.

    Śledztwo trwało blisko 2,5 roku. Proces ˝Łupaszki˝ i innych oficerów podziemia niepodległościowego miał charakter pokazowy. Był transmitowany przez radio i szeroko opisywany przez prasę. Oskarżonym zarzucono zamachy na funkcjonariuszy sowieckiej i polskiej bezpieki, prowadzenie działalności wywiadowczej na rzecz obcego państwa oraz współpracę z Niemcami w okresie okupacji.

    2 listopada 1950 r. Zygmunt Szendzielarz został skazany przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie na karę śmierci. Wyrok został wykonany 8 lutego 1951 r. w warszawskim więzieniu na Mokotowie.

    W marcu 1946 r. ˝Łupaszka˝ pisał w ulotce: Nie jesteśmy żadną bandą, tak jak nas nazywają zdrajcy i wyrodni synowie naszej ojczyzny. My jesteśmy z miast i wiosek polskich. My chcemy, by Polska była rządzona przez Polaków oddanych sprawie i wybranych przez cały naród, a ludzi takich mamy, którzy i słowa głośno nie mogą powiedzieć, bo UB wraz z kliką oficerów sowieckich czuwa. Dlatego też wypowiedzieliśmy walkę na śmierć lub życie tym, którzy za pieniądze, ordery lub stanowiska z rąk sowieckich mordują najlepszych Polaków domagających się wolności i sprawiedliwości. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia