8. kadencja, 35. posiedzenie, 3. dzień (10-02-2017)

Oświadczenia.

Poseł Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! 7 lutego przypadała 150. rocznica utworzenia Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego ˝Sokół˝, najstarszej organizacji sportowo-wychowawczej na ziemiach polskich, działającej nieprzerwanie od 7 lutego 1867 r.

    Członkowie tego najstarszego polskiego towarzystwa gimnastycznego walnie przyczynili się m.in. do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstania wielu klubów sportowych oraz Związku Harcerstwa Polskiego. ˝Sokół˝ działał aktywnie w okresie zaborów, po odzyskaniu niepodległości i w całym okresie międzywojennym XX w. Był zdelegalizowany przez komunistów po II wojnie światowej i zakazany w okresie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Pierwsze gniazda reaktywowanego ˝Sokoła˝ zaczęły powstawać dopiero po upadku komunizmu w Polsce w 1989 r., w III Rzeczypospolitej.

    Organizacja propagowała sport, gimnastykę oraz zdrowy styl życia, postulowała podnoszenie sprawności fizycznej polskiej młodzieży, popularyzowała sporty letnie oraz zimowe, a także wyrabianie tężyzny fizycznej i sił moralnych. Towarzystwo hołdowało ideom olimpijskim zaczerpniętym z antycznych ideałów wychowawczych, co wyrażało motto organizacji: W zdrowym ciele zdrowy duch.

    Organizacja pod zaborami funkcjonowała w warunkach represji wszystkich władz zaborczych, szykan oraz aresztowań członków. Najlepsze warunki działalności ruch sokoli miał w zaborze austriackim, gdzie organizacje sokole powstały najszybciej, były najliczniejsze i gdzie panował wobec Polaków największy liberalizm. Bardziej represyjnym zaborem był zabór pruski, gdzie wielokrotnie delegalizowano ruch sokoli, zamykano lokale, rekwirowano majątek oraz aresztowano członków ruchu. Największe represje miały miejsce w zaborze rosyjskim, gdzie towarzystwa gimnastyczne powstawały najpóźniej i gdzie przez cały czas działały de facto nielegalnie.

    Działacze ˝Sokoła˝ brali udział w walkach powstańczych oraz działaniach wojennych, m.in. byli żołnierzami Legionów Polskich, Błękitnej Armii dowodzonej przez gen. Hallera, a także w powstaniu wielkopolskim i powstaniach śląskich.

    Po 1989 r. Sokolstwo Polskie ożywiło swoją działalność. Wypracowano nowe formy działania. Związek Towarzystw Gimnastycznych ˝Sokół˝ w Polsce postawił na wychowanie i rozwój sportu powszechnego wśród dzieci i młodzieży. Szczególnie dotyczy to uprawiania masowej i zdrowotnej gimnastyki.

    Dzisiejsze Sokolstwo Polskie nawiązuje ściśle do swoich korzeni i swego dorobku, jednak działa w sposób nowoczesny i prężny. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia