8. kadencja, 35. posiedzenie, 3. dzień (10-02-2017)
25. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o związku metropolitalnym w województwie śląskim (druk nr 1211).
Poseł Marek Wójcik:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Trzeba dziś przypomnieć, że Sejm poprzedniej kadencji uchwalił ustawę o związkach metropolitalnych, która weszła w życie 1 stycznia 2016 r. Ustawa umożliwiła samorządom tworzenie metropolii we wszystkich obszarach metropolitalnych w Polsce. Właściwie można powiedzieć, że po 25 latach dyskusji, zgłaszania wielu często wzajemnie wykluczających się propozycji, a także na pewno bardzo trudnych pracach w komisjach w Sejmie poprzedniej kadencji udało się wreszcie określić kształt polskich metropolii. W gruncie rzeczy nowemu rządowi w takiej sytuacji zostało już tylko wydanie rozporządzeń, które były przewidziane w przyjętej w poprzedniej kadencji ustawie. O tym, że uchwalona w poprzedniej kadencji ustawa jest dobra, najlepiej świadczy fakt, że już w pierwszych kilku tygodniach jej obowiązywania 24 miasta na Śląsku podjęły decyzję o wspólnym utworzeniu związku metropolitalnego. Rady 24 miast podjęły uchwały o tym, że razem będą tworzyć związek metropolitalny i przeprowadzą konsultacje społeczne dotyczące wzajemnej integracji i powstania związku metropolitalnego. Samorządy zakładały, że związek metropolitalny powstanie w pierwszym możliwym terminie, czyli 1 stycznia 2017 r. Otóż w konsultacjach społecznych w zależności od miasta mniej więcej 80-90% osób uczestniczących w nich wypowiedziało się jednoznacznie za utworzeniem metropolii. Niestety wojewoda śląski unieważnił uchwały rad miejskich i unieważnił również konsultacje społeczne. Jednocześnie zapowiedział uchwalenie nowej ustawy, z tym że ta nowa ustawa miała być dedykowana już tylko i wyłącznie dla Śląska. Politycy PiS-u zapewniali, że nowa ustawa zostanie uchwalona na tyle szybko, żeby samorządowcy mogli zrealizować swój plan, żeby rzeczywiście metropolia mogła powstać 1 stycznia 2017 r. Niestety tak się nie stało. Przez to zamieszanie związane z tworzeniem nowej ustawy region stracił 250 mln zł. Jest to kwota, która by została na Śląsku, gdyby śląskie samorządy mogły stworzyć związek metropolitalny, który funkcjonowałby już od 1 stycznia 2017 r. W związku z tym, że nie będzie metropolii, tylko w 2017 r. tracimy 250 mln zł.
Po kilku miesiącach minister Błaszczak przedstawił nowy projekt ustawy. I co się okazało? Okazało się, że rzeczywiście w projekcie ograniczono możliwość tworzenia metropolii tylko i wyłącznie do Śląska, zmieniono przepisy proceduralne związane z tworzeniem związku metropolitalnego, natomiast przepisy ustrojowe i sposób funkcjonowania związku metropolitalnego, który przewiduje nowa ustawa, są w gruncie rzeczy takie same jak te, które są zapisane w obowiązującej już dzisiaj ustawie. To pokazuje, że tak naprawdę nie było powodu, żeby czekać rok, żeby tracić rok, rozpoczynać jakieś nowe prace, dlatego że spokojnie można było, zgodnie z wolą tych 24 miast, rozpocząć prace nad tworzeniem metropolii w oparciu o obowiązujące przepisy.
Wysoka Izbo, Platforma Obywatelska nie zgadza się z zaproponowanymi zmianami, ale czytając rządowy projekt, mamy wielką satysfakcję, że dziś nikt nie kwestionuje rozwiązań dla metropolii, które wypracowaliśmy w poprzedniej kadencji. Związek metropolitalny na Śląsku będzie funkcjonował tak, jak to zaplanowaliśmy, kiedy opracowaliśmy ustawę o związkach metropolitalnych. Co więcej, nie tylko rządowy projekt, ale także projekt Nowoczesnej dotyczący Poznańskiego Związku Metropolitalnego opiera się dokładnie o ten model, który jest przewidziany w obowiązującej ustawie. Platforma Obywatelska w dalszych pracach w komisjach sejmowych będzie proponowała zmiany procedur związanych z tworzeniem związku metropolitalnego, ale nie będziemy kwestionowali rozwiązań dotyczących funkcjonowania metropolii, bo to my te rozwiązania wypracowaliśmy.
Co należy zmienić w ustawie? Otóż, po pierwsze, należy przywrócić jej uniwersalny charakter. Ograniczenie metropolii tylko i wyłącznie do Śląska paradoksalnie zaszkodzi, dlatego że za chwilę okaże się, kiedy samorządowcy, parlamentarzyści będą zabiegali o nowe inwestycje, że podstawowym argumentem będzie to, że już na Śląsku jest ustawa, która ma zapewnić rozwój gospodarczy, zapewnić dodatkowe pieniądze. Pojawi się argument, że inwestycje prorozwojowe mają być lokowane w innych częściach Polski. To jest poważne niebezpieczeństwo, z którym się zetkniemy. Nie budzi wątpliwości fakt, że na początku metropolia musi powstać na Śląsku, dlatego że na Śląsku świadomość integracji metropolitalnej jest najbardziej powszechna. Warto tu też podziękować kilku osobom, które do tej pory przyczyniły się do tego, że ta świadomość jest taka duża. (Dzwonek)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Ryszard Terlecki)
Panie marszałku, bardzo proszę, zmierzam do końca.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Dziękuję bardzo, panie pośle.
Poseł Marek Wójcik:
Taką osobą, której warto podziękować, jest na pewno Tomasz Pietrzykowski, wojewoda śląski w latach 2005-2007.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Panie pośle, bardzo dziękuję.
Poseł Marek Wójcik:
Ten człowiek zrobił wiele, żeby ta świadomość wzrosła. Będziemy na pewno proponowali również...
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Teraz w imieniu klubu Kukiz’15 głos zabierze...
Poseł Marek Wójcik:
Zmierzam do końca.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
...pan poseł Tomasz Jaskóła.
Poseł Marek Wójcik:
Dosłownie dwa zdania, panie marszałku.
Wicemarszałek Ryszard Terlecki:
Panie pośle, ale trzeba być sprawiedliwym. Muszę panu wyłączyć...
Poseł Marek Wójcik:
Na pewno będziemy chcieli zmienić przepisy dotyczące wymogu...
(Wicemarszałek wyłącza mikrofon, poseł przemawia przy wyłączonym mikrofonie)
...2 mln mieszkańców. One na pewno utrudnią tworzenie związku metropolitalnego.
Przebieg posiedzenia