8. kadencja, 36. posiedzenie, 1. dzień (22-02-2017)

2. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich (druki nr 846 i 1188).

Poseł Kornelia Wróblewska:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Zaproszeni Goście! Klub Poselski Nowoczesna popiera projekt zmiany ustawy Kodeks karny oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.

    Celem projektu ustawy jest podwyższenie poziomu ochrony prawnej niezbywalnych praw osób małoletnich ze szczególnym uwzględnieniem osób poniżej lat 15, małoletnich ubezwłasnowolnionych częściowo lub całkowicie ze względu na stan fizyczny lub psychiczny. Zapewni on szerszą ochronę małoletnich obywateli przed realnym i potencjalnym zagrożeniem, a także skutkiem działań osób trzecich. Ochrona obywateli RP jest najważniejszą funkcją państwa. Zaostrzenie odpowiedzialności sprawców przestępstw poprzez wprowadzenie dodatkowego typu kwalifikowanego czynu zabronionego względem osoby nieporadnej ze względu na wiek lub zdrowie, w szczególności w przypadku porwań rodzicielskich, może wpłynąć na znaczne zmniejszenie tego zjawiska.

    Bezsporne jest, iż życie ludzkie, zdrowie, wolność, prawo do poszanowania życia rodzinnego jak również prywatnego stanowią najważniejszą wartość w hierarchii dóbr chronionych prawem nie tylko pojedynczej jednostki, lecz całego społeczeństwa. Dla ich ochrony nie ma znaczenia wiek, stan zdrowia, przynależność społeczna, ponieważ ta ochrona przysługuje każdemu z samego faktu bycia człowiekiem. Ochrona ta ustanowiona została przez Konstytucję RP oraz Powszechną Deklarację Praw Człowieka. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę dane dotyczące przestępczości wobec nieletnich, zaostrzenie sankcji względem sprawców przestępstw wydaje się obiektywnie konieczne.

    Należy jednak pamiętać, co zresztą zostało zapisane w uzasadnieniu tego projektu, że z uwagi na wysoce represyjny charakter prawa karnego, mogący skutkować głęboką ingerencją w życie człowieka, zwłaszcza w jego wolność i prywatność, ustawodawca powinien zachować wstrzemięźliwość w rozszerzaniu granic prawa karnego. Oznacza to, że dobra leżące u podstaw typu czynu zabronionego muszą być naprawdę ważne i zasługiwać na szczególną ochronę. I nie można podejmować decyzji o zaostrzaniu kar, szczególnie w procesach karnych, bez odnoszenia się do wymaganych badań, analizy raportów poszczególnych instytucji, bez zastanowienia się, czy podwyższanie kary rzeczywiście coś zmieni, czy poprawi sytuację, czy nie pogłębi społecznych patologii i kryminalizacji zachowań.

    Uzasadnienie potrzeby wprowadzenia zmian do prawa karnego wymaga każdorazowo przeprowadzenia testu proporcjonalności przewidzianego w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Do przesłanek testu proporcjonalności zalicza się: przydatność, konieczność i proporcjonalność sensu stricto. W przekonaniu prezydenta RP regulacje zawarte w przedkładanym projekcie służą ochronie małoletnich i realizują cele trudne do osiągnięcia w inny sposób, a jednocześnie nie naruszają zasady subsydiarności prawa karnego. Ufamy, że tak rozpisane uzasadnienie w ramach Zespołu Analiz Systemowych we współpracy z rzecznikiem praw dziecka, rzecznikiem praw obywatelskich, rzecznikiem praw pacjenta oraz rzecznikiem finansowym daje pewność i potwierdza zasadność wprowadzenia tych zmian. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia