8. kadencja, 36. posiedzenie, 2. dzień (23-02-2017)
16. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Jarosław Zieliński:
Panie Marszałku! Szanowna Pani Poseł! Wysoka Izbo! Najtragiczniejszym w skutkach świadectwem słabości Biura Ochrony Rządu w ostatnich latach była katastrofa smoleńska. Nie dość, że wtedy Biuro Ochrony Rządu nie wypełniło podstawowych zadań ochronnych wobec prezydenta Rzeczypospolitej i innych osób ochranianych, to po tej tragedii nie przeanalizowano tego, co się stało, przyczyn tego tragicznego zdarzenia, nie wyciągnięto z tego wniosków, a przypomnę, że szef Biura Ochrony Rządu, gen. Janicki, zamiast odwołania z funkcji dostał awans do stopnia generała. Zastaliśmy po przejęciu odpowiedzialności za państwo Biuro Ochrony Rządu w stanie zaniedbanym, można powiedzieć - w stanie zdewastowanym.
Oprócz tego, o czym wspomniałem, czyli oprócz braku reakcji na tak tragiczne wydarzenie i niespełnienie zadań przez tę formację, mieliśmy do czynienia z wieloletnim niedoszacowaniem budżetowym Biura Ochrony Rządu. Środki finansowe przyznawane w budżecie na poszczególne lata nie pozwalały w sposób pełny na realizację ustawowych i podstawowych zadań tej służby. Mieliśmy do czynienia z bardzo dotkliwymi brakami kadrowymi. Formacja nie dysponowała zasobem ludzkim adekwatnym do liczby i charakteru zadań ustawowych. Etat czasu P Biura Ochrony Rządu to ok. 2900 funkcjonariuszy, a stan ewidencyjny w grudniu 2015 r. wynosił 1894 funkcjonariuszy przy limicie finansowym przyjętym do kalkulacji środków finansowych dla 2240 funkcjonariuszy. Tym samym tzw. ukompletowanie formacji kształtowało się na poziomie ok. 65%. Jednocześnie trzeba wskazać, że były lata, w których stan ewidencyjny BOR-u spadał nawet do poziomu 1816 funkcjonariuszy; tak było w 2013 r.
Przez lata nie prowadzono potrzebnej modernizacji obiektów i wyposażenia formacji, co oczywiście wpływało na jej kondycję. Brakowało właściwej polityki kadrowej, jeżeli chodzi o nabór, a także model przebiegu służby i system motywacyjny - którego w istocie brakowało. Były także poważne zastrzeżenia w zakresie BHP. Większość budynków i pomieszczeń znajdujących się w administracji Biura Ochrony Rządu wymagała natychmiastowych i rozległych remontów.
Przez lata nie realizowano niektórych uprawnień mieszkaniowych funkcjonariuszy. Na przykład pod koniec 2015 r. na realizację przywołanych uprawnień - tu myślę zwłaszcza o ekwiwalencie za rezygnację z lokalu mieszkalnego - oczekiwało ok. 1400 funkcjonariuszy. Kwota, która powinna być wypłacona w ramach tego ekwiwalentu za rezygnację z lokalu, szacowana jest na ok. 350 mln zł. Na realizację tego uprawnienia ustawowego nie było środków w Biurze Ochrony Rządu.
Przyjęto także niezgodną z ustawą zasadę ochrony byłych prezydentów poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; to zostało w ostatnim czasie wyregulowane. Niestety lekceważone były także instrukcje producenckie, jeżeli chodzi o ogumienie samochodów przewożących osoby ochraniane, w tym prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W latach 2009-2013 zakupiono 10 samochodów osobowo-terenowych - to charakterystyczny przykład - ciężkich, opancerzonych, bez stosownej homologacji oraz opłacenia akcyzy. Powyższe spowodowało, że pojazdy te nie mogły być zarejestrowane, a tym samym dopuszczone do ruchu na drogach Unii Europejskiej. Jeszcze ciekawszym przykładem jest to, że w 2008 r. zakupiono używany samochód reprezentacyjny, ciężki i opancerzony, 3-letni, z przebiegiem ok. 23 tys. km. Pojazd ten został skierowany do grupy ochrony śp. prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego. Nieaktualne były też porozumienia pomiędzy kancelariami: prezydenta, prezesa Rady Ministrów oraz Sejmu i Senatu a Biurem Ochrony Rządu.
Można by to, ten obraz, dalej charakteryzować, można by to ciągnąć, ale chciałbym powiedzieć parę słów o tym, co zostało zrobione. Budżet BOR-u na 2017 r., czyli ten budżet, który już my kształtowaliśmy, został zwiększony o prawie 14% w stosunku do roku ubiegłego i wynosi 240,7 mln zł. BOR został włączony do programu modernizacji służb mundurowych opracowanego przez MSWiA, przyjętego przez rząd i uchwalonego przez Sejm. W latach 2017-2020 na inwestycje budowlane Biuro Ochrony Rządu otrzyma 56 mln zł, na uzbrojenie i sprzęt techniki specjalnej - 25 mln zł, na wyposażenie osobiste - 16,4 mln zł. Zakupionych zostanie ok. 90 pojazdów dla Biura Ochrony Rządu. Przypomnę, że już w 2016 r. zakupiliśmy 51 samochodów - nowych samochodów - potrzebnych Biuru Ochrony Rządu w związku ze Światowymi Dniami Młodzieży i szczytem NATO. To bardzo mocno unowocześniło tabor Biura Ochrony Rządu. W poprzednich latach Biuro Ochrony Rządu kupowało kilka samochodów rocznie dla VIP-ów, dla osób ochranianych.
Działania zostały podjęty także w innej sferze, mianowicie w zakresie częstotliwości i jakości szkoleń, również tych związanych z kierowaniem samochodami ochronnymi. W 2016 r. (Dzwonek) przeszkolono ok. 170 osób. Znowelizowano oczywiście instrukcję w zakresie eksploatacji opon oraz zasad organizacji transportu osób ochranianych.
Jeszcze, przynajmniej w tej części, jedno zdanie.
Dokonaliśmy intensywnego naboru, w 2016 r. przyjęto do Biura Ochrony Rządu 137 nowych funkcjonariuszy. Bilans po raz pierwszy - licząc odejścia, bo przecież naturalny ruch kadrowy ma miejsce każdego roku - jest dodatni i za 2016 r. wyniósł 70 nowych funkcjonariuszy. Zastaliśmy 400 wakatów. W tym roku intensywny nabór jest kontynuowany i będzie on prowadzony w kolejnych latach, żeby stan etatowy Biura Ochrony Rządu uczynić takim stanem, który pozwoli na prawidłowe wykonywanie wszystkich zadań tej formacji.
Na inne pytania, jeżeli chodzi o wypadki, zdarzenia drogowe, odpowiem, jeżeli pan marszałek pozwoli, w drugiej części.
Przebieg posiedzenia