8. kadencja, 36. posiedzenie, 3. dzień (24-02-2017)
31. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2015 r. (druk nr 707) wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy oraz ze stanowiskiem Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druk nr 800).
Poseł Wojciech Szarama:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Posłowie na Sejm mają na co dzień kontakt z Państwową Inspekcją Pracy, z panem inspektorem, mają informacje zarówno na posiedzeniach komisji, jak i na posiedzeniach Rady Ochrony Pracy, a więc fakt tej ciężkiej i twórczej pracy nie jest dla nas jakimś zaskoczeniem.
Pozytywna ocena, którą Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość daje Państwowej Inspekcji Pracy i temu sprawozdaniu, jest w pełni zrozumiała i w pełni oczywista. Ogrom pracy, który został wykonany przez Państwową Inspekcję Pracy, 80 tys. kontroli, tysiące działań, które wspomogły zarówno pracowników, jak i pracodawców w realizacji prawa pracy, w realizacji praw, które tym ludziom się należą, to wszystko jest godne pochwały.
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Uważam, że widzimy już tu pozytywne efekty rocznej działalności rządu Prawa i Sprawiedliwości i ministerstwa pracy i polityki społecznej, a w szczególności pana ministra Szweda, starających się tak kształtować polskie prawo, aby pracobiorca był w sposób należyty, jak najlepiej chroniony, a z kolei pracodawca nie miał związanych rąk przy wyborze zatrudnienia, przy podpisywaniu umów o pracę, tak aby jego przedsiębiorstwo, jego firma działały w sposób optymalny, działały jak najlepiej i generowały zyski, bo to znajduje odzwierciedlenie również w wysokości zarobków, które mogą być przeznaczone dla pracowników. To jest bardzo ważny cel i bardzo ważne zadanie dla Państwowej Inspekcji Pracy, zdaniem naszego klubu, żeby w jakiś sposób te wpływy były równoważone, żeby przynosiły korzyści całemu społeczeństwu.
Oczywiście Państwowa Inspekcja Pracy i inspektorzy muszą zwracać uwagę na tych najsłabszych. Zwykle są to pracobiorcy, którzy nie mają do dyspozycji prawników, zatrudnionych czasami na etatach, którzy mają do dyspozycji o wiele mniejsze środki finansowe niż pracodawcy. Te kontrole, które zostały przeprowadzone, nałożone kary i te działania wskazują, że obecnie pracobiorcy, pracownicy mogą liczyć na Państwową Inspekcję Pracy, mogą liczyć na pomoc w sytuacjach dla siebie bardzo trudnych.
Z wielkim zainteresowaniem Komisja do Spraw Kontroli Państwowej, której jestem przewodniczącym, wysłuchała sprawozdań Państwowej Inspekcji Pracy dotyczących np. bardzo poważnej kwestii, odbijającej się na funkcjonowaniu całej polskiej gospodarki, zatrudniania na czarno. Rzeczywiście jest to zadanie, jest to potężne wyzwanie nie tylko dla Państwowej Inspekcji Pracy, ale również dla Wysokiego Sejmu, dla polskiego rządu. Musimy wprowadzić w życie takie przepisy, które będą maksymalnie utrudniały tego typu praktyki, dlatego że one prowadzą do sytuacji, w których pracownicy nie mają opłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, co w przypadku choroby, jakiegoś nieszczęśliwego wypadku bardzo często odbija się na nich bardzo negatywnie, a skutki tego odczuwają do końca życia. Z drugiej zaś strony pracodawcy, ci, którzy są uczciwi, ci, którzy zatrudniają pracowników w oparciu o umowy opisane w Kodeksie pracy lub Kodeksie cywilnym, znajdują się w gorszej pozycji startowej, przegrywają przetargi, dlatego że oferują za wykonanie określonych prac, określonych usług wyższe kwoty niż ci, którzy z góry kalkulują, że dzięki temu, iż zatrudnią ludzi w sposób nieuczciwy i obniżą koszty produkcji, warunki do przetargów wystawią niższe. A więc tutaj rzeczywiście należy uczynić wszystko, aby te patologie z polskiego rynku pracy, z polskiej gospodarki usunąć.
Kwestia umów śmieciowych, kwestia umów pozornych, umów, które de facto zastępują umowy o pracę, również tutaj jest bardzo ważna i trzeba oddać Państwowej Inspekcji Pracy, że robi bardzo wiele, aby ograniczyć negatywne skutki stawiania pracowników przed wyborem: albo zgodzisz się na te warunki pracy i płacy, które ci zaproponujemy, albo tej pracy nie będzie wcale. Mam nadzieję, że rozwijająca się polska gospodarka, zwiększające się dochody ludności sprawią również, że pracodawcy poczują się pewniej i chętniej będą zawierać z pracownikami umowy o pracę na czas nieokreślony.
Ta nasza dzisiejsza debata jest podsumowaniem całorocznej pracy Państwowej Inspekcji Pracy, inspektorów, rządu, ale również posłów, którzy na posiedzeniach komisji, na posiedzeniach Rady Ochrony Pracy bardzo wnikliwie rozpatrują te wszystkie problemy, zauważają je i inicjują określone procesy ustawodawcze. Pan minister Szwed często bierze udział w posiedzeniach tych gremiów i na bieżąco konsultuje to, w jaki sposób moglibyśmy nasze prawo usprawnić, tak aby było ono lepsze, aby było ono skuteczniejsze.
Z wielkim ubolewaniem, proszę państwa, należy stwierdzić - co nam się bardzo często wytyka - że otóż na tym posiedzeniu mamy do czynienia z jedną włączoną kamerą, telewizji publicznej. Nie wiem, ilu jest dziennikarzy w tej chwili na sali, którzy śledzą sprawy, które są bliskie 12-13 mln pracowników. No gdzie ci państwo są? Są w kuluarach i zastanawiają się nad losem kilkuset osób, które nie mają problemów z umowami o pracę, nie są zatrudnione na umowach śmieciowych. To jest sytuacja bardzo, bardzo bolesna, ale o tym też należy głośno mówić, bo my mówimy tutaj w tej chwili o sprawach podstawowych, o sprawach dla Polski i dla Polaków najważniejszych. To jest najważniejszy temat tego posiedzenia Sejmu.
Funkcjonowanie Państwowej Inspekcji Pracy powinno być maksymalnie skuteczne. Oczywiście do naszego wyboru należy to, jakie przyjąć ustawy, czy należy podnieść te stawki wymierzanych kar, czy należy pogłębić uprawnienia inspektorów w trakcie prowadzonych kontroli. Wszystko to trzeba wyważyć tak, żeby Polska gospodarka mogła funkcjonować jak najlepiej i tym samym, żeby warunki pracy i płacy były jak najlepsze. Uważam, że państwo, rząd powinien pomóc w stworzeniu tych nowych warunków. Jednocześnie musimy mieć świadomość tego, że rząd podjął olbrzymie wyzwania budżetowe i że większa ilość pieniędzy w tym roku pójdzie na funkcjonowanie różnych bardzo potrzebnych instytucji.
Niemniej Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość, posłowie Prawa i Sprawiedliwości będą pryncypialni w ochronie praw pracowniczych i w pomocy w funkcjonowaniu Państwowej Inspekcji Pracy. Tak że wszystkim inspektorom, panu serdecznie dziękuję za to, co w tym roku, w roku 2016 zrobiliście. Proszę o dalszą pracę. Oczywiście to wszystko nie wygląda tak idealnie, tak jakby się wydawało. Są toczone dyskusje, są spory, spory personalne, ale to nie zamyka istoty rzeczy ani nie zmienia oceny waszego postępowania i waszej pracy, którą oceniamy jako bardzo dobrą. Rekomendujemy przyjęcie sprawozdania. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia