8. kadencja, 36. posiedzenie, 3. dzień (24-02-2017)
31. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2015 r. (druk nr 707) wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy oraz ze stanowiskiem Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druk nr 800).
Poseł Bożena Szydłowska:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Przypadł mi w udziale zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Platformy Obywatelskiej w sprawie złożonego przez głównego inspektora pracy sprawozdania z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2015 r. wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy w sprawie działalności Państwowej Inspekcji Pracy, również w 2015 r.
Szanowni Państwo! Jak wspomniał pan przewodniczący, podczas wspólnego posiedzenia Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny główny inspektor pracy przedstawił najistotniejsze efekty pracy inspektorów pracy osiągnięte w wyniku działań na rzecz legalnego przestrzegania prawa pracy, bezpiecznych warunków pracy i legalnego zatrudnienia. Omówione zostały rezultaty współpracy inspekcji z innymi organami państwa, m.in. ze Strażą Graniczną, ZUS czy urzędami skarbowymi. Zaprezentowany został także katalog działań prewencyjnych i promocyjnych, skierowanych przez Państwową Inspekcję Pracy do pracodawców i pracowników. Jak poinformował posłów główny inspektor pracy, działania Państwowej Inspekcji Pracy prowadzone były zgodnie z programem, który wcześniej uzyskał akceptację Rady Ochrony Pracy oraz sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej.
W roku sprawozdawczym inspektorzy pracy przeprowadzili blisko 90 tys. kontroli u ponad 71 tys. pracodawców i innych podmiotów gospodarczych. Działania kontrolne ujawniły prawie 87 tys. wykroczeń przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową. Analiza ujawnionych w roku sprawozdawczym nieprawidłowości wskazuje, że stan przestrzegania przepisów pracy, prawa pracy pozostaje niezadowalający. Zarówno skala wykroczeń przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, jak i rosnąca liczba skarg pracowniczych dowodzą, że w 2015 r. nie było przełomu ani w zakresie poprawy stanu prawnej ochrony pracy, ani w zakresie bezpieczeństwa pracy. Nie można jednak powiedzieć, że Państwowa Inspekcja Pracy nie może pochwalić się efektami wymiernymi, zarówno dla państwa, jak i dla społeczeństwa. I tak doprowadziła do likwidacji bezpośrednich zagrożeń dla życia i zdrowia u ponad 70 tys. osób świadczących pracę.
Ponad 8 tys. osób będących stronami umów cywilnoprawnych oraz blisko 2 tys. osób pracujących bez żadnej umowy uzyskało na piśmie potwierdzenie zawarcia umowy o pracę. Ponadto w wyniku realizacji zastosowanych przez inspektorów pracy środków prawnych wyegzekwowano wynagrodzenie i inne świadczenia ze stosunku pracy na kwotę 207,5 mln zł dla ponad 100 tys. pracowników. Na Fundusz Pracy płatnicy wpłacili zaległe składki za ponad 30 tys. pracowników na łączną kwotę blisko 4 mln zł.
Państwowa Inspekcja Pracy to organ nadzoru i kontroli nad przestrzeganiem prawa pracy, w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących zatrudnienia i innej pracy zarobkowej. To jednakże też instytucja zajmująca się nie tylko kontrolowaniem, ale także instruowaniem i propagowaniem zasad bezpiecznej pracy. Dziesiątki tysięcy osób zatrudnionych i zatrudniających rocznie korzysta z bezpłatnej pomocy prawnej, znajduje odpowiedzi na problemy związane z legalnością zatrudnienia oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.
Wysoka Izbo! Brak szacunku dla prawa obok krzywd, jakich doznają z tego powodu poszkodowani pracownicy, niesie straty dla samych zatrudnionych, ale także dla budżetu państwa. Z szacunkowych wyliczeń dokonanych przez Państwową Inspekcję Pracy wynika, że tylko w efekcie nielegalnej pracy Skarb Państwa traci rocznie ponad 9 mld zł. To olbrzymia suma. Dlatego przyjmując sprawozdanie generalnego inspektora pracy, klub poselski Platforma Obywatelska wnioskował jednocześnie o zwiększenie środków budżetowych dla Państwowej Inspekcji Pracy. Dobrze, że te środki się znalazły. Szkoda tylko, że nie mogliśmy tej naszej poprawki, którą zgłosiliśmy do ustawy budżetowej na 2017 r., wygłosić w trakcie debaty budżetowej, bo wiecie państwo, jak to się odbywało - uchwalanie budżetu w scenerii kolumnowej.
(Poseł Józefa Hrynkiewicz: Wiemy dzięki komu.)
Wysoka Izbo! Jesteśmy przekonani, że dzięki tym dodatkowym środkom inspektorzy pracy będą mogli jeszcze rzetelniej wykonywać swoje obowiązki, których efekty są pożądane zarówno z punktu widzenia państwa, jak i jego obywateli. Dziękuję za uwagę. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia