8. kadencja, 36. posiedzenie, 3. dzień (24-02-2017)

31. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy w 2015 r. (druk nr 707) wraz ze stanowiskiem Rady Ochrony Pracy oraz ze stanowiskiem Komisji do Spraw Kontroli Państwowej oraz Komisji Polityki Społecznej i Rodziny (druk nr 800).

Poseł Tomasz Jaskóła:

    Szanowna Pani Marszałek! Szanowni Panowie Ministrowie! Mam zaszczyt w imieniu klubu Kukiz’15 przedstawić nasze spostrzeżenia dotyczące raportu, który pan minister przedstawił, i stanowisko wobec tego raportu, tym bardziej że dotyczy on roku 2015, za który minister Giedrojć jest średnio odpowiedzialny.

    Szanowni państwo, ja tylko przypomnę tutaj działania Państwowej Inspekcji Pracy - to 88 tys. kontroli, 86 tys. wykroczeń przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową, wreszcie weryfikacja ponad 13 tys. umów cywilnoprawnych. Pomyślałem sobie, że do tego raportu trzeba podchodzić tak, że mamy część sprawozdania, tezę i my się będziemy do tego odnosić.

    Chciałbym pokazać, szanowni państwo, że trochę trzeba zmienić paradygmat, ponieważ wydaje mi się, że przedsiębiorcy są w większości w naszym kraju traktowani jako takie osoby, które z natury chcą oszukiwać, a tak oczywiście nie jest i mam nadzieję, że taki wniosek wyciągniemy. Czyli trzeba byłoby zadać pytanie, dlaczego tak się dzieje. Mamy tyle kontroli umów cywilnoprawnych. Powodem oczywiście jest nadmierne opodatkowanie pracy, zbiurokratyzowanie działalności przedsiębiorców i niestety uzusowienie wszystkich składek, wszystkich umów, których... Proszę nie używać sformułowań ˝umów śmieciowych˝, ponieważ państwo uderzacie w Kodeks cywilny. To są normalne umowy cywilnoprawne i przyjęło się w wulgarnym języku wyrażać to za pomocą słowa ˝śmieciowe˝. Śmieciowy to może być np. kosz na śmieci itd. To są normalne umowy, które się zawiera. Proszę nie gwałcić Kodeksu cywilnego, nawet z 1964 r. Być może ˝śmieciowe˝ się komuś podoba, mnie się nie podoba, mamy wolność umów w naszym kraju.

    Następna teza: koszty opodatkowania rodzą patologie. Teza: rok 2015 był kolejnym, w którym wzrósł odsetek pracodawców niewłaściwie rekompensujących pracę w godzinach nadliczbowych. Ale zabrakło w sprawozdaniu wskazania, jakie podmioty głównie dokonują tej niewłaściwej rekompensaty, jakie kary nałożono, czy wreszcie jest pomysł na rozwiązanie. Czy kontrolowano sklepy wielkopowierzchniowe? Chyba nieformalnie wiemy już, że to są sklepy, które w większości nadużywają tego prawa, i tam się te prawa pracowników łamie.

    Wreszcie umowa w pierwszym dniu pracy. To jest bardzo dobry pomysł, rzeczywiście to przeciwdziała jakimś patologiom, ale czy znamy już na ten moment jakieś efekty tego rozwiązania? Zdaję sobie sprawę, że to jest 2015 r., a to rozwiązanie zostało wprowadzone całkiem niedawno. I tu pytanie, czy stosowane to jest w dużych sieciach, czy też tylko w małych przedsiębiorstwach.

    Odniósłbym się wreszcie do interpelacji - bo to będzie chyba najbardziej istotne - pani prof. Pawłowicz. Jak się pan minister odniesie do sugestii, aby Państwową Inspekcję Pracy wyłączyć spod kompetencji nadzoru marszałka Sejmu i przenieść, tak jak w innych krajach, do administracji rządowej? Pozwolę sobie zacytować interpelację pani prof. Pawłowicz: Obecna podległość Państwowej Inspekcji Pracy Sejmowi stanowi ewenement w skali europejskiej i nie sprzyja wymaganiom współodpowiedzialności za stan warunków pracy. Dalej, gdybym kontynuował, oczywiście pani profesor sugeruje, że warto by było włączyć Państwową Inspekcję Pracy po prostu do ministerstwa pracy.

    (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Nieprawda.)

    Jak się pan minister odnosi do takich propozycji? Tym bardziej, że z samego PIP-u dochodzi bardzo wiele sygnałów o nieprawidłowościach. Tutaj przykład bydgoski jest bardzo znaczący, gdzie mamy wielu pracowników w sporze sądowym dotyczącym mobbingowania przez szefa okręgowej inspekcji pracy.

    Kolejną porażką - szczerze mówiąc, nie widziałem tego w tym raporcie i rozumiem to, bo nie mogło tego jeszcze być - jest oczywiście nominowanie w województwie śląskim osoby, która przyznała się w sposób jawny do tego, że współpracowała ze Służbą Bezpieczeństwa. Poproszono mnie o to, żebym zacytował panu ministrowi dwa pytania z ˝Solidarności˝ śląsko-dąbrowskiej, niniejszym to czynię.

    Czy prawdą jest, że pan Lesław Mandrak przyznał się do współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa i złożył w IPN oświadczenie lustracyjne potwierdzające ten fakt, co jest uwidocznione na stronie internetowej? Tu są cztery pytania, jeszcze jedno zacytuję. Przypominam, że to jest cytat: Trzecie pytanie, czy pan minister jest w posiadaniu dokumentów zgromadzonych w trakcie dokonanych kontroli sekcji, kontroli wewnętrznej PIP, które zawierają skargi pracowników oddziału w Opolu i oddziału we Wrocławiu z siedzibą w Jeleniej Górze dotyczące - przepraszam, muszę to zacytować - molestowania seksualnego kobiet w tych instytucjach i czy te skargi się potwierdziły? Niestety, odpowiedź jest, ale jak widzę, jest lakoniczna.

    Wreszcie chciałbym zapytać pana ministra o koszty programów informatycznych, którymi posługują się inspektorzy. Chciałbym, żebyśmy wreszcie usłyszeli, jakie to są koszty i dlaczego te programy w sporej części nie działają i raczej utrudniają pracę. Wreszcie co Państwowa Inspekcja Pracy zrobi dla tzw. sygnalistów? Mam nadzieję, że wreszcie podejmiemy prawidłowe działanie. Sygnaliści to ci, którzy informują o nieprawidłowościach, niestety, żadne prawo w Polsce ich nie chroni, i to jest bardzo ciekawe.

    Dalej, czy Państwowa Inspekcja Pracy monitoruje, co dzieje się w zakładzie po wypadku śmiertelnym? Tego zupełnie nie widziałem. Czy taka firma podlega szczególnej kontroli, szczególnym reżimom kontroli? Może szkoleniom, żeby tych wypadków śmiertelnych dalej nie było? Wreszcie liczba umorzeń, zawiadomień dotyczących popełnienia potencjalnie przestępstw. I tutaj na 512 zawiadomień mamy 200 umorzeń. Jaka jest przyczyna tak dużej liczby umorzeń?

    Dalej, jest tutaj bardzo dobry zapis o komisji kodyfikacyjnej do zmiany prawa pracy, czyli innymi słowy wreszcie poważnego potraktowania starego bądź co bądź Kodeksu pracy. Chciałbym zapytać, na jakim etapie jest praca nad nowym Kodeksem pracy.

    Wreszcie mam kolejne pytania, które również są analizą tego, co w tym raporcie się dzieje. Kiedy ostatnio były przeprowadzane kontrole przez Państwową Inspekcję Pracy w jednostkach administracji rządowej i samorządowej? Dlaczego jakby oszczędzamy tę administrację publiczną, chronimy przed tymi kontrolami? Szanowni państwo, w jednostkach administracji dochodzi do wielu nadużyć, czy to w kasach socjalnych, czy dotyczących mobbingu, szanowni państwo, przekraczania prawa pracy. Kiedy możemy się takiej kompleksowej kontroli w administracji spodziewać, np. w szkołach? Mam kilkadziesiąt informacji ze strony nauczycieli, że są mobbingowani itd.

    Wreszcie pytanie o koszty informacji, prowadzonych akcji i programów informacyjno-promocyjnych. Jak one się tak naprawdę przekładają na ten zysk, czyli na poprawę bezpieczeństwa, bo o to tutaj chodzi, na poprawę zabezpieczenia ludzi przed nieprawnym działaniem.

    Kolejne pytanie, które tak naprawdę wynika z tego raportu, dotyczy agencji zatrudnienia. Mamy, szanowni państwo, raptem kontrolę 400 agencji, a mamy prawie 6 tys. agencji zatrudnienia, w których, wiemy o tym, dochodzi do różnego rodzaju być może nawet złamania prawa, a raczej złamania prawa. Chciałbym również o to pana ministra zapytać.

    Chciałbym podkreślić, że ogromna liczba zgłoszeń, m.in. do mojego biura, to jest pewnego rodzaju zmiana paradygmatu. Musimy zrozumieć, że to nie przedsiębiorcy są źli, bo są źli, tylko przedsiębiorcy, niestety, wpadają w patologie, dlatego że państwo podatkami, nadmiernym obciążeniem fiskalnym, nadmiernym obciążeniem kosztów pracy wtłacza ich w patologie, niestety wtłacza ich. Socjalizm zawsze kończy się w jeden sposób: patologią, upadkiem i brakiem w kasie, zawsze, u wierzących i u niewierzących, socjalizm zawsze kończy się w jeden sposób - plajtą.

    Klub Kukiz, szanowni państwo, mimo wszystko wnosi o przyjęcie sprawozdania głównego inspektora pracy z działalności Państwowej Inspekcji Pracy za rok 2015, ale apelujemy o trzy rozwiązania systemowe. Po pierwsze, o doprowadzenie do uzdrowienia sytuacji w Państwowej Inspekcji Pracy, bo w grupie prawie 3 tys. pracowników nieodosobnionym wypadkiem jest przykład bydgoski. Tutaj też nic, szczerze mówiąc, nie zrobiono. Podobno Rada Ochrony Pracy jest zdziwiona, że człowiek, który złożył pozytywne oświadczenie lustracyjne, czyli przyznał się do bycia tajnym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa, zostaje pełniącym obowiązki na Śląsku.

    Szanowni państwo, jeśli mówicie, że jesteście dobrą zmianą, a kadrowcy są u was tacy, że albo donosili, albo są z PZPR-u, to, szanowni państwo, to jest jakiś trudny do zrozumienia przykład. Czy państwo macie krótką ławkę, czy państwo macie problemy z rozpoznaniem, że ludzie się przyznają do tego, że współpracowali? Skandaliczne to jest po prostu i wzburza ludzi w całym województwie śląskim. Proszę po prostu to wyprostować, żeby ludzie, którzy donosili na swoich własnych kolegów, nie stanowili jakiejkolwiek formy kontroli. Przecież ci ludzie mogą podlegać naciskom. Przecież ci ubecy, którzy ich werbowali, nadal żyją. Bądźmy poważni.

    Następnie zwracamy się z prośbą o program kontroli wobec jednostek samorządu terytorialnego i administracji. Na przykład chciałbym, żebyśmy skontrolowali, na jakich umowach są pracownicy, którzy pracują tutaj jako nasza obsługa, np. do godz. 1 w nocy.

    (Poseł Józefa Hrynkiewicz: Na umowach o pracę.)

    Na umowach o pracę. Będzie taka interpelacja, tak, żebyśmy sprawdzili, jak ci pracownicy... czy nie przekraczają np. czasu pracy, szanowni państwo. A tutaj do godz. 1 czy godz. 2 w nocy (Dzwonek) ludzie czekają na zabawy parlamentarzystów.

    Ostatnia rzecz, nowe usytuowanie Państwowej Inspekcji Pracy, szanowni państwo. Jak we wszystkich krajach europejskich wreszcie nie w administracji publicznej i wtedy, szanowni państwo, będzie prawidłowa kontrola.

    Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia