8. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (08-03-2017)

8. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa (druk nr 1247).

Poseł Paweł Kobyliński:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt zaprezentować projekt zmian w ustawie Ordynacja podatkowa.

    Wieloletnie kontrole to jest zmora firm, polskich firm. I to nie dotyczy tylko zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale również urzędów skarbowych. Ostatnimi czasy powstała krajowa administracja podatkowa - struktura, która ma absolutnie bardzo potężne narzędzia do walki z nieuczciwymi przedsiębiorcami, nieuczciwymi osobami. Procedowaliśmy również zaostrzenie kar dla osób, które biorą udział w karuzelach VAT-owskich. Te sankcje będą dotyczyć również tych osób, które robią to nieświadomie. Mamy tutaj karę 25 lat więzienia. To już jak za zabójstwo. Mamy również klauzulę obejścia podatkowego - narzędzie, które w rozsądnych rękach może przynieść budżetowi państwa należne mu dochody, natomiast w rękach niedoświadczonych urzędników bądź też osób działających na czyjeś zlecenie może stanowić absolutnie bardzo ogromne zagrożenie dla rzetelnie działających firm, które muszą dziennie zmagać się z niejasnymi, często sprzecznymi ze sobą przepisami.

    Jakby tego było mało, polski Sejm należy chyba do najbardziej produktywnych sejmów na świecie. Szkoda - niestety - że ilość aktów prawnych nie idzie w parze z ich jakością. Mamy tu bodajże 31 900 s. maszynopisu za zeszły rok. I w tym nieprzyjaznym środowisku mamy instytucję przedawnienia podatkowego.

    Wygaśnięcie zobowiązań publicznoprawnych na skutek upływu terminu przedawnienia oznacza, że pomimo niezaspokojenia potrzeb wierzyciela, jakim jest organ podatkowy, stosunek zobowiązaniowy przestaje istnieć z mocy prawa. Upływ terminu przedawnienia organ powinien uwzględnić z urzędu. Celem instytucji przedawnienia wobec zobowiązań publicznoprawnych jest gwarancja, że po upływie określonego w ustawie czasu zarówno podatnicy nie będą narażeni na jakiekolwiek działanie ze strony organów zmierzających do określania i egzekwowania od nich należności podatkowych. To zdanie z uzasadnienia tego projektu.

    Instytucja przedawnienia podatkowego z jednej strony dyscyplinuje organ podatkowy do kontroli, a z drugiej strony zapewnia pewien bezpiecznik dla podatnika, że nie będzie bez końca ciągniony za popełniony błąd. Natomiast obecny model zawieszenia przedawnienia podatkowego został zakwestionowany przez Trybunał Konstytucyjny bodajże w 2015 r. I ta ustawa w pewnym sensie wypełnia wolę trybunału.

    Istotą projektu jest zniesienie możliwości nieskończonej kontroli, które niestety się zdarzają. Zmiana w tym projekcie ma skutkować zwiększeniem motywacji urzędników do sprawnego działania. Nie mogą oni bowiem w nieskończoność prowadzić do postępowania nieograniczonego czasowo, jeśli... Są jakieś ramy ku temu. Różnica między projektem a dotychczasowym stanem prawnym, obecnym, polega na zmianie okresu przedawnienia zobowiązań podatkowych. Obecnie mamy 5-letni okres przedawnienia, bez wskazania jednocześnie ram czasowych, w jakich ten termin powinien się zamknąć. Proponowana zmiana, czyli uchylenie § 4, to jest jakby jego esencja. Dotychczasowa regulacja pozwala na przerwanie przedawnienia poprzez zastosowanie prewencyjnego środka egzekucyjnego. Niestety zdarza się, że postępowania są tak naprawdę rozpoczynane na wszelki wypadek.

    W § 6 w pkt 1 zgodnie z proponowaną nowelizacją dodaje się zwrot ˝jednak na okres nie dłuższy niż 3 lata˝. Nowelizacja tego przepisu pozwoli na zniesienie bezterminowych kontroli, które skutkują narastającymi zobowiązaniami podatkowymi. W § 7 w pkt 1 zgodnie z proponowaną nowelizacją wnioskodawca dodaje zwrot ˝nie później jednak niż po upływie 3 lat od dnia jego wszczęcia˝. Nowelizacja tego przepisu przyniesie skutki podobne do tych dotyczących nowelizacji § 6 ust. 1. Proponujemy uchylenie § 8. Uchylenie tego przepisu spowoduje możliwość swobodnego rozporządzania mieniem przez dłużnika w momencie nastąpienia przedawnienia oraz zgodne jest z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r.

    W przypadku spraw, w których w dniu wejścia w życie przepisów znowelizowanych bieg terminu przedawnienia jest zawieszony, stosuje się przepisy dotychczasowe w związku z tym, że prawo nie działa wstecz - warto tutaj to zawsze podkreślać, w tej Izbie, z tego miejsca. Stosowanie przepisów dotychczasowych jest konsekwencją uchylenia art. 70 § 6 pkt 4, a także art. 70 § 7 pkt 4, bowiem w przypadku, w którym w dniu wejścia w życie nowelizacji bieg terminu przedawnienia określonych zobowiązań podatkowych będzie zawieszony, po jego odwieszeniu, zgodnie z nowelizowanymi przepisami, brak będzie podstawy prawnej do kontynuowania biegu przedawnienia.

    Art. 2 to przepis przejściowy. Tutaj uważamy, że wszystkie sprawy rozpoczęte przed wejściem w życie ustawy powinny być procedowane według poprzednich regulacji.

    Szanowni państwo, pokrótce odniosę się również do opinii, obszernej opinii, jaką wydała do tego projektu Prokuratoria Generalna. Na stronie drugiej tej opinii prokuratoria twierdzi, że uchylenie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej doprowadziłoby do uprzywilejowania dłużników posiadających zaległości publicznoprawne względem dłużników prywatnoprawnych. Nie do końca tu się można zgodzić, bo dłużnicy prywatni nie mają możliwości podsłuchu, inwigilacji i stosowania technik operacyjnych, to zupełnie nie ta miara. Na tej samej stronie przedstawiciel prokuratorii twierdzi, że art. 70 § 4 jest zgodny z konstytucją. Tak, jest zgodny, ale nie oznacza to, że jest potrzebny. Taka jest prawda, nie oznacza to, że jest potrzebny. Prokuratoria Generalna powołuje się również na twierdzenie trybunału, że 5-letni termin przedawnienia wydaje się zbyt krótki. Proszę państwa, nie możemy karać Polaków za niesprawne państwo, dlatego są te zmiany.

    Na kolejnej stronie prokuratoria powołuje się na termin prewencyjnego środka egzekucyjnego i twierdzi, że takie kontrole się nie zdarzają. No jak się nie zdarzają? Zdarzają się właśnie, to jest właśnie to, co się dzieje, na wszelki wypadek. Podam taki głośny obecnie przykład sieci sklepów, polskiej sieci sklepów. W branży handlu detalicznego była to bardzo głośna transakcja. Około 2010 r. jedna grupa kupiła sieć sklepów od drugiej grupy kapitałowej. Został tam zastosowany pewien wehikuł, jeśli chodzi o rozliczenie tej transakcji. Wszyscy o tym wiedzieli, a na koniec okresu przedawnienia wszedł urząd skarbowy, wiedząc tak naprawdę, czego szuka, i naliczył odsetki wstecz. Gdyby ten przepis działał, to na pewno by tak nie zrobił, wiedząc, że może to przedawnienie zostać szybciej przerwane. Stąd też właśnie ta nowelizacja. Na stronie czwartej Prokuratoria Generalna podnosi zarzut częstego skomplikowania postępowań, 3 lata to według prokuratorii za mało, aby móc rzetelnie przeprowadzić postępowanie. Gdybyśmy mieli jasne i czytelne przepisy prawa podatkowego, jasne i czytelne przede wszystkim dla przedsiębiorców, a nie skomplikowane, jak mętna woda, to naprawdę 3 lata zdecydowanie by wystarczyły, żeby najbardziej głośną sprawę załatwić.

    Proszę państwa, powinniśmy dyskutować o przedłużających się kontrolach, one naprawdę zabijają polskie firmy. Naprawdę zabijają. To jest coś, co dręczy przedsiębiorców, co nie pozwala im się rozwijać, co stwarza poczucie zagrożenia. Obecnie administracja skarbowa posiada chyba wszystkie narzędzia, aby złapać nieuczciwie zarabiające osoby, bo nie wolno nazywać przedsiębiorcami tych, którzy nieuczciwie prowadzą interesy, nie wolno ich tak nazywać, natomiast ma ogromne możliwości nadużyć. Powołując krajową administrację podatkową projektodawcy nie pomyśleli o zmianie ustawy o odpowiedzialności urzędniczej, a wydaje mi się, że to powinna być druga część tej reformy. W związku z tym ta ustawa tak naprawdę pełni funkcję bufora, który może w skrajnym przypadku ochronić uczciwego przedsiębiorcę, tak że nie będzie ciągany przez lata po sądach, bo szybko stawiane będą zarzuty i szybko będzie można się do nich ustosunkować, również w sądzie.

    Proszę państwa, tak naprawdę szkoda, że w ogóle musimy dyskutować o tym, jak obronić się przed polskimi przepisami. One są niesamowicie skomplikowane. To jest coś, co tutaj wielokrotnie na tej sali padało. Mój szanowny przedwnioskodawca, że tak powiem, również to podkreślał. Powinniśmy dzięki tej ustawie dać jasny sygnał, że urzędy podatkowe tak naprawdę muszą się streszczać, muszą szybko przeprowadzać kontrole, bo jeśli nie będą miały takiej ściany, ściany czasu, to będą mogły dręczyć nasze firmy w nieskończoność. Wielokrotnie były podnoszone przypadki, że sprawy z połowy lat 90. są nadal prowadzone. Wydaje się, że jest to... To jest kuriozum, coś takiego nie powinno mieć miejsca.

    Szanowni państwo, proszę o poparcie tego projektu. Mam nadzieję, że będziemy mieli szansę rozmawiać o nim, modyfikować go w odpowiedniej komisji. Bardzo dziękuję. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia