8. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (08-03-2017)
9. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk nr 1280).
Poseł Jakub Kulesza:
Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Chciałbym przedstawić projekt ustawy, który ma na celu uproszczenie zasad rozliczania VAT przez polskie firmy. Na wstępie chciałbym powiedzieć, że projekt ten po zgłoszeniu go przez Klub Poselski Kukiz’15 uzyskał ogromne poparcie polskich przedsiębiorców - podatników VAT, ale nie tylko - także ogromne poparcie zwykłych obywateli, którzy może jeszcze nie prowadzą działalności gospodarczej, ale chcieliby ją prowadzić, a w bardzo skomplikowanym systemie podatkowym, bardzo skomplikowanych deklaracjach VAT, bardzo uregulowanej gospodarce widzą ogromną barierę wejścia. Wierzą oni, że jeżeli tego typu projekty będą w tej Izbie uchwalane, łatwiej będzie im zacząć prowadzenie działalności gospodarczej, bo żeby prowadzić działalność gospodarczą, nie trzeba być magistrem prawa, nie trzeba być magistrem finansów - można być zwykłym człowiekiem, który chce pomóc innym, dostarczając usług i produktów, których chcą ludzie.
Chciałbym szanownej Izbie przedstawić kilka danych będących punktem wyjścia proponowanych przez nas rozwiązań. Według obliczeń Banku Światowego rozliczenie polskiego VAT zajmuje przedsiębiorcom średnio 98 godzin w roku, tj. w przeliczeniu na etat i jednego pracownika ok. 5 tygodni. Dla niektórych to mało, dla innych bardzo dużo. Tymczasem w Irlandii lub w Wielkiej Brytanii, na których chcemy się wzorować, których systemy VAT podlegają tej samej unijnej dyrektywie, rozliczenie VAT zajmuje ok. 30 lub 25 godzin. To pokazuje, że się da - da się, nawet będąc członkiem Unii Europejskiej. Obecnie obowiązujący w Polsce formularz deklaracji VAT ma dwie strony i zawiera 60 rubryk do wypełnienia. Proponujemy zastąpienie tej deklaracji deklaracją jednostronicową zawierającą jedynie sześć pól, czyli dokładnie tyle, ile wymaga od nas prawo unijne.
Proponowana nowelizacja jest wzorowana na rozwiązaniach przyjętych w tych państwach członkowskich Unii Europejskiej, które mają najprostsze i najbardziej przejrzyste deklaracje, a więc Irlandii, gdzie deklaracja ma tylko osiem pól, i Wielkiej Brytanii, gdzie deklaracja ma tylko dziewięć pól.
Skąd biorą się te problemy polskich podatników? Otóż na podatnika, zwłaszcza podatnika VAT, nałożony jest obowiązek przekazywania w formie sprawozdań wielu informacji urzędom skarbowym. Powoduje to obciążenie podatnika nieproporcjonalnymi obowiązkami sprawozdawczymi, co znacząco utrudnia i komplikuje zasady rozliczania podatku od towarów i usług w Polsce i generuje po stronie polskich przedsiębiorców dodatkowe koszty. Polski podatnik musi przekazywać do urzędu skarbowego informacje, które nie mają znaczenia z punktu widzenia poprawności rozliczenia VAT, informacje, które urząd podatkowy uzyskał poprzez inne deklaracje, np. deklaracje VAT-27, informacje, które nie są wymagane w informacji podsumowującej VAT-UE, informacje, które nie są wymagane na gruncie przepisów prawa unijnego, czy też informacje, które już są przez niektórych przedsiębiorców przekazywane, a przez pozostałych będą przekazywane od 2018 r. w ramach jednolitego pliku kontrolnego.
Kolejnym uproszczeniem, które proponujemy w niniejszym projekcie, jest skonsolidowanie ośmiu różnych deklaracji - obecnie siedmiu, bo jedna już od 1 stycznia nie obowiązuje - w tym trzech różnych deklaracji VAT, w ramach jednego formularza. Projekt ustawy uchyla wzory deklaracji obowiązujące dla specjalnych podatków wprowadzonych przez rządy Platformy Obywatelskiej i Prawa i Sprawiedliwości, a więc podatku od wydobycia niektórych kopalin, podatku od sprzedaży detalicznej oraz podatku od niektórych instytucji finansowych.
Zgodnie z niniejszym projektem kwoty podatku z tytułu wspomnianych wyżej nowych danin będą wykazywane przez firmy w deklaracji VAT. Jednym słowem, nasz projekt ustawy wprowadza jeden nieskomplikowany formularz w miejsce już siedmiu funkcjonujących obecnie formularzy deklaracji VAT: VAT-7, VAT-7K, VAT-7D - wycofany - VAT-26, P-KOP/MS, P-KOP/RG, FIN-1 i PSD-1. Co więcej, w niniejszym projekcie nowelizacji ustawy o podatku od towarów i usług proponuje się jeszcze jedno uproszczenie przepisów w zakresie odliczania VAT od wydatków związanych z samochodami służbowymi.
Oczywiście zdajemy sobie sprawę... W projekcie ustawy nie założono czy nie przedstawiono formularza gotowej deklaracji VAT. Jest ona zamieszczona w części dotyczącej uzasadnienia. Wiemy, że przygotowanie takiej nowej deklaracji będzie leżało w gestii Ministerstwa Finansów, ale z naszej strony deklarujemy tutaj pełną współpracę przy przygotowywaniu, dopracowywaniu, konsultowaniu nowej deklaracji z Ministerstwem Finansów po to, by Polakom żyło się lepiej, by działalność gospodarczą prowadziło się prościej i taniej.
Proponowana przez nas nowelizacja przyniesie pozytywne skutki społeczne, gospodarcze i finansowe, w szczególności wśród podatników VAT, którzy zostaną odciążeni od czasochłonnych i kosztownych obowiązków dotyczących wypełniania długich i skomplikowanych formularzy deklaracji. Zaoszczędzony w ten sposób czas i środki przedsiębiorcy będą mogli przeznaczyć na rozwijanie swojej działalności gospodarczej.
Komu ten projekt pomoże? Wszystkim. Oczywiście obecni przedsiębiorcy są trochę przyzwyczajeni do tych skomplikowanych przepisów, ale troszeczkę im to ulży, może będą mogli troszeczkę mniej płacić swojej księgowej, będą ponosić troszeczkę mniejsze koszty. Z drugiej strony, tak jak mówiłem na wstępie, jest to ogromna szansa dla wszystkich młodych osób - młodych i nie tylko - które chcą w Polsce założyć działalność gospodarczą, ale skomplikowane przepisy stanowią dla nich ogromną barierę wejścia. My tę barierę chcemy zlikwidować.
Chciałbym jeszcze na koniec odnieść się do niektórych argumentów przeciw, które mogą paść na tej sali. Myślę, że jak się odniosę do nich teraz, to troszeczkę ułatwię państwu zadanie: będzie mniej wchodzenia, schodzenia i może część argumentów, spraw, które mogą państwo podnieść, wyjaśnię już na wstępie.
Jednym z takich argumentów jest argument, że projekt może zagrozić uszczelnieniu systemu podatkowego VAT. Ja się z takim argumentem nie zgadzam. Otóż im bardziej uproszczona jest procedura składania deklaracji, tym łatwiej odnaleźć błąd lub przypadek celowego wprowadzenia w błąd urzędników. Co więcej, Ministerstwo Finansów prowadzi działania mające na celu uszczelnianie systemu podatku VAT o wiele bardziej zaawansowane niż kwestia deklaracji VAT. Mamy, tak jak mówiłem wcześniej, jednolity plik kontrolny, poprzez który wszystkie informacje mogą być przekazywane do urzędu skarbowego. Dużo się mówi o różnych metodach walki z karuzelami VAT-owskimi, o split payment. Uproszczenie deklaracji VAT z pewnością nie ma wpływu na karuzele VAT-owskie, z pewnością nie utrudni ministerstwu pracy w walce z oszustami, ale ułatwi życie polskim przedsiębiorcom.
Kolejnym z argumentów jest to, że projekt nie daje możliwości skutecznej kontroli. No, im prostsza deklaracja, tym skuteczniejsza kontrola. Urzędnicy, którzy będą mieli jakieś wątpliwości, zawsze będą mogli wezwać podatnika do złożenia wyjaśnień przed organem podatkowym.
Kolejny argument jest taki, że Ministerstwo Finansów i tak w przyszłości planuje dokonać przeglądu deklaracji. Właśnie dlatego wychodzimy z tą propozycją. Po co zwlekać? Proponuję, by na bazie naszego projektu, projektu Kukiz’15, rozpocząć te szeroko zakrojone prace mające na celu uproszczenie także pozostałych deklaracji. Proponuję, by nie odrzucać projektu w pierwszym czytaniu, by skierować go do komisji, by w komisji razem z ministerstwem nad nim popracować i żeby on był takim pierwszym etapem upraszczania systemu podatkowego w Polsce.
Jednym, troszeczkę absurdalnym, argumentem, jaki się pojawia, jest to, że inne kraje mają jeszcze więcej pól do wypełnienia, np. Włochy mają 586 pól, a Węgry mają 99 pól. Szanowni państwo, ścigajmy najlepszych, a nie dołujmy z innymi słabeuszami. Irlandia też ma tylko 8 pól i Unia Europejska nie ma w przypadku tego kraju żadnych wątpliwości co do sposobu rozliczania. Dążmy do najlepszych rozwiązań. Co więcej, ja bym chciał, żeby Polska w kwestii prostego prawa była pionierem, wyprzedzała nawet takie kraje jak Irlandia czy Wielka Brytania.
Pojawiła się też wątpliwość co do dodawania innych podatków do deklaracji VAT. Naszym zdaniem jest to ułatwienie: mniej papierów, mniej ściętych drzew, rozliczanie kilku podatków na jednej deklaracji jest prostsze. Ale oczywiście, jeżeli w ramach konsultacji z przedsiębiorstwami będzie dążenie do tego, aby jednak to rozdzielić, to okej - najważniejsze jest, by uprościć deklarację VAT.
Ostatni argument: koszty zmian systemów informatycznych. Te koszty i tak nastąpią, jeżeli spełnią się te zapowiedzi o przeglądzie deklaracji. Koszty informatyczne i tak są zawsze ponoszone, nie powinien to być nigdy argument w przypadku zmian prawa na lepsze.
Chciałbym dodać, że ten projekt został także oceniony przez wiele instytucji. Instytucje takie jak Narodowy Bank Polski i KRS nie wniosły żadnych uwag co do tego projektu, a Business Centre Club bardzo pozytywnie ten projekt zaopiniował, co nas tak bardzo cieszy - tak bardzo nas cieszy, że możemy wychodzić naprzeciw oczekiwaniom środowiska związanego z polskimi przedsiębiorcami.
Tak że, Wysoka Izbo, panie ministrze, deklarujemy tutaj współpracę z Ministerstwem Finansów w celu upraszczania podatków, a do Wysokiej Izby apeluję, by poprzeć ten projekt, by dać mu trochę tlenu i umożliwić pracę nad nim w komisji finansów. Ułatwmy przedsiębiorcom życie. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia