8. kadencja, 37. posiedzenie, 1. dzień (08-03-2017)

5. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia pamięci Profesora Mariana Raciborskiego w 100. rocznicę śmierci (druki nr 1273 i 1298).

Poseł Andrzej Kryj:

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Jako poseł wnioskodawca mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec projektu uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie uczczenia pamięci Profesora Mariana Raciborskiego w 100. rocznicę śmierci.

    Marian Raciborski urodził się 16 września 1863 r. we wsi Brzóstowa leżącej nieopodal Ćmielowa w powiecie ostrowieckim. Jego ojciec Franciszek był urzędnikiem w istniejących do dnia dzisiejszego zakładach porcelany w Ćmielowie, aktywnym uczestnikiem powstania styczniowego. To sprawiło, że zagrożony aresztowaniem przez władze carskie wyjechał z Brzóstowej w lutym 1864 r. i osiadł w Szwajcarii. W 2 lata później dołączyła do niego żona wraz z małym Marianem. Pomimo że miejsce swego urodzenia Marian Raciborski opuścił jako małe dziecko, pamięć o nim jest wciąż bardzo żywa w jego rodzinnych stronach.

    W tym miejscu warto postawić pytanie: Co decyduje o tym, że Marian Raciborski uznawany jest za jednego z najwybitniejszych polskich uczonych przełomu XIX i XX w.? Po pierwsze, to, że przeprowadzone przez niego pionierskie prace nad florą jurajską okolic Krakowa zaowocowały odkryciem i opracowaniem 70 gatunków roślin jurajskich, przyniosły mu międzynarodowe uznanie i miano ojca polskiej paleobotaniki, po wtóre, fakt, iż był pionierem ochrony przyrody i tworzenia muzeów przyrodniczo-krajoznawczych w Polsce, wreszcie to, że Raciborski był jednym z najwszechstronniejszych botaników europejskich przełomu XIX i XX w. Jego największe odkrycia, np. stwierdzenie faktu powstawania gatunków w wyniku zmian dziedzicznych czy wprowadzenie genu, nie przebiły się niestety do nauki światowej, gdyż artykuły na ten temat były opublikowane wyłącznie w polskich wydawnictwach. Tak więc palma pierwszeństwa w tych przypadkach przypadła innym.

    Warte podkreślenia jest także to, że Marian Raciborski, wychowany w duchu patriotyzmu, poparł w roku 1914 czyn zbrojny Józefa Piłsudskiego, chociaż ze względu na bardzo zły stan zdrowia nie mógł wziąć aktywnego udziału w walce. Zmarł w marcu 1917 r., nie doczekawszy niepodległej ojczyzny.

    Leonardo da Vinci wypowiedział następujące słowa: zostawiajmy po sobie dobre imię i trwałą pamięć wśród śmiertelnych, aby życie nasze nie przeszło nadaremnie. Takie dobre imię i trwałą pamięć pozostawił także po sobie Marian Raciborski. Świadczą o tym ulice noszące jego imię, m.in. w Krakowie, Gdańsku, Kielcach i Ćmielowie. We wrześniu 2016 r. został on patronem szkoły podstawowej w Brzóstowej, w miejscowości, w której przyszedł na świat.

    Ważnym elementem upamiętniającym postać Mariana Raciborskiego będzie uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej wyrażająca uznanie dla jego (Dzwonek) naukowego dorobku i patriotycznej postawy. Na uchwałę taką Marian Raciborski w pełni zasługuje i dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość będzie głosował za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia