8. kadencja, 37. posiedzenie, 2. dzień (09-03-2017)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie w sprawie 195. rocznicy śmierci Józefa Wybickiego

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W tym roku, dokładnie 10 marca, będziemy obchodzić 195. rocznicę śmierci Józefa Wybickiego - polskiego pisarza i polityka, autora słów polskiego hymnu narodowego, ˝Mazurka Dąbrowskiego˝.

    Józef Wybicki urodził się 29 września 1747 r. w Będominie koło Kościerzyny na Kaszubach w rodzinie szlacheckiej. W wieku 18 lat ukończył kolegium jezuickie w Starych Szkotach pod Gdańskiem i rozpoczął praktykę sądową.

    Brał udział w elekcji króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. W roku 1767 został wybrany na posła na Sejm i wówczas zaczął nawiązywać znajomości z przyszłymi uczestnikami konfederacji barskiej. Na Sejmie w roku 1768 zaprotestował wobec planów posła rosyjskiego Mikołaja Repnina w sprawie przeprowadzenia równouprawnienia dysydentów i dysunitów. Opowiadał się także za zatwierdzeniem praw kardynalnych. Jego weto nie zostało jednak zatwierdzone, Sejm zawieszono, a Wybicki za grożenie rosyjskiemu posłowi musiał opuścić Warszawę. Wkrótce dołączył do konfederacji barskiej, by jak sam twierdził, bronić ojczyzny przed Rosją. W ramach konfederacji był wysyłany na wiele misji zagranicznych, m.in. do Austrii czy Holandii.

    Podczas insurekcji kościuszkowskiej Wybicki był generałem majorem milicji pomorskiej. Uczestniczył w obronie Warszawy przed szturmem prusko-rosyjskim. Po trzecim rozbiorze udał się na emigrację do Paryża. Wtedy też przyłączył się do armii Napoleona i włączył się w życie polityczne Księstwa Warszawskiego. 4 lata później otrzymał tytuł francuskiego barona.

    Wybicki był także poetą. W swoich utworach literackich podejmował kwestie związane z polityką i życiem społecznym. Nie miał wysokiego mniemania o swoim talencie poetyckim, ale to on właśnie napisał wiersz, który zna każdy Polak - ˝Mazurek Dąbrowskiego˝. Obecny hymn Polski powstał w Reggio we Włoszech w lipcu 1797 r. specjalnie na pożegnanie gen. Jana Henryka Dąbrowskiego udającego się na spotkanie z Napoleonem. Śpiewany był na melodię ˝starego mazurka˝. Słowa wiersza uległy z czasem licznym przeróbkom dostosowującym jego treść do zmieniających się okoliczności historycznych. Początkowo była to pieśń wojskowa, później pieśń narodowa, wykonywana podczas uroczystości patriotycznych. Od bitwy pod Grochowem w roku 1831 r., w czasie powstania listopadowego, zaczęto traktować ją jako hymn narodowy. W okresie utraty przez Polskę niepodległości ˝Mazurek Dąbrowskiego˝ należał, obok pieśni Alojzego Felińskiego ˝Boże, coś Polskę˝, do najpopularniejszych pieśni patriotycznych. W 1926 r. ogłoszony został oficjalnym hymnem państwowym.

    Wybicki zmarł 10 marca 1822 r. w Manieczkach koło Śremu, został pochowany w Brodnicy koło Śremu, gdzie obecnie znajduje się jego pusty grób. W 1923 r. szczątki zostały przeniesione do Poznania, do krypty przy kościele św. Wojciecha, gdzie spoczywają zasłużeni Wielkopolanie. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia