8. kadencja, 37. posiedzenie, 3. dzień (10-03-2017)

29. punkt porządku dziennego:

Informacja ministra zdrowia o systemie podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych.

Poseł Jerzy Kozłowski:

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Prawo i Sprawiedliwość twierdzi, że na skutek rządów Platformy Obywatelskiej polski system ochrony zdrowia stanął na skraju przepaści, ale rozwiązania, które Ministerstwo Zdrowia planuje wprowadzić, będą dużym krokiem naprzód, w przepaść. Zmiana zasad finansowania leczenia szpitalnego z kontraktowego na ryczałtowy będzie rewolucją i skończy się katastrofą dla całego systemu. Niestety każda rewolucja wymaga ofiar. Mam duże obawy, że w tym przypadku ofiarami staną się pacjenci.

    Prawo i Sprawiedliwość być może prawidłowo postawiło diagnozę. Obecny model kontraktowania i rozliczania świadczeń opieki zdrowotnej ma z pewnością wiele wad, jednak leczenie ich poprzez zmianę sposobu finansowania z kontraktowego na ryczałtowy nie przyniesie oczekiwanych skutków. Przypomnę, że jedna z naczelnych zasad etycznych w medycynie brzmi: po pierwsze nie szkodzić. Ministerstwo Zdrowia o tym zapomniało. Budżetowy system finansowania jest bardzo wygodny i przyjazny, ale dla szpitali, które są oczywiście w sieci. Będą w pozycji uprzywilejowanej wobec stojącego po drugiej stronie pacjenta. Obecnie pieniądz idzie za pacjentem, a przy ryczałtowym finansowaniu szpitali pacjent stanie się po prostu kosztem. Jest wielce prawdopodobne, że pacjenci, których leczenie jest kosztowne, będą traktowani jak gorący kartofel, będą się odbijali od szpitala do szpitala.

    Proponowany system nie motywuje do podnoszenia jakości usług. Ministerstwo Zdrowia twierdzi, że wprowadzenie systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń zdrowotnych ułatwi dostęp pacjentom do lekarzy specjalistów. W związku z tym od razu nasuwa się pytanie, czy wprowadzenie sieci szpitali spowoduje zwiększenie liczby specjalistów. Oczywiście to jest niemożliwe. Mało tego, istnieje poważne ryzyko, że ich liczba się zmniejszy. Skrócenie czasu oczekiwania pacjentów na wizytę u lekarza specjalisty można rozwiązać tylko w jeden sposób: musi się po prostu zwiększyć liczba lekarzy specjalistów. Polska jest na ostatnim miejscu w Unii Europejskiej, jeśli chodzi o liczbę lekarzy na 1 tys. mieszkańców. Mało tego, mamy w Europie najwyższą średnią wieku lekarzy specjalistów. Wszyscy wiemy, jakie są tego przyczyny. Lekarze wyjeżdżają za granicę. Dlaczego? Chodzi po prostu o warunki. Państwo prowadzi skandaliczną politykę dotyczącą przyznawania rezydentur umożliwiających odbycie specjalizacji. Jest mniej rezydentur niż lekarzy kończących studia. Młody lekarz ma problem z uzyskaniem specjalizacji lekarskiej. Mało tego, płace tych lekarzy są niższe, niż wynosi średnia krajowa, a lekarz stażysta zarabia mniej niż kasjer. To są przyczyny emigracji lekarzy z Polski.

    I teraz spójrzcie państwo na to ekonomicznie. Jako społeczeństwo wydajemy w skali roku wielkie pieniądze na kształcenie lekarzy w naszym systemie edukacji. Ci lekarze, którzy są wykształceni za nasze pieniądze, nie realizują się w Polsce, tylko wyjeżdżają za granicę z powodów bardzo prozaicznych. Dlaczego lekarz kończący studia, odbywający staż nie może załatwić, bo taka jest prawda, to jest właściwe słowo, sobie rezydentury? Do mnie zgłaszają się z prośbą o wsparcie młodzi lekarze, żeby im w tym pomóc. Okazuje się, że odbijamy się od ściany. Nie można załatwić rezydentury w dziedzinie okulistyki we Wrocławiu, ponieważ nie ma już miejsc. Czy państwo macie jakąś politykę szacowania, ile rezydentur jest potrzebnych w danej specjalizacji? Okazuje się, że nie. Jeśli nie zatrzymamy młodych ludzi w ogólnie pojętej medycynie w Polsce, to będziemy cały czas borykać się z tym, z czym się borykamy, czyli z małą liczbą lekarzy specjalistów. Żadna reforma tego nie zmieni. Możemy zrobić jakieś sieci, a lekarzy nie przybędzie, kolejki się nie zmniejszą. Będzie coraz bardziej utrudniony dostęp do tych placówek, ponieważ placówki szpitalne będą się teraz bać pacjenta, zwłaszcza takiego, którego leczenie jest bardzo kosztowne. To jest oczywiste. Nie oczekujcie jakichś etycznych zasad, którymi będą kierować się dyrektorzy szpitali, bo ekonomia będzie ich trzymała pod pręgierzem i będą musieli wybierać pacjenta mniej drogiego. Ci najbardziej kosztowni pacjenci będą, co powiedziałem wcześniej, traktowani jak gorący kartofel.

    I teraz spójrzmy na to z pozycji pacjenta. W tej chwili chcę się w takiej pozycji postawić. Obecny system faktycznie jest zły. Sam to przeżywałem na własnej skórze i wiem, jak wygląda praca na izbie przyjęć, jak potem wygląda sytuacja dotycząca tzw. opieki pooperacyjnej. I nie mam pretensji do lekarza, który był na dyżurze. Okazuje się, że praktycznie było tak, że od czwartku do niedzieli pracował jako chirurg, a potem musiał zbiegać na izbę przyjęć, żeby przyjmować pacjentów w gigantycznej kolejce. Dlaczego? Bo był jeden, jeden specjalista 100-tysięcznym w mieście. Przecież to są absurdy. Nie ma lekarzy. Jeśli pacjent po wprowadzeniu tej nowej reformy znajdzie się w takiej sytuacji, że nie będzie za nim szedł pieniądz, czyli nie stanie się, powiedzmy, motywującym finansowo dla szpitala czynnikiem, a stanie się kosztem, to jego pozycja osłabnie. Ta ustawa jest po prostu antypacjencka. Tu się zgadzam z posłem Sośnierzem, popieram to zdanie. To jest ustawa antypacjencka, kolejki się nie zmniejszą.

    A teraz kwestia, jeśli chodzi o pieniądze. Daleko nie trzeba szukać. Jeżeli chodzi o przeznaczanie z budżetu państwa pieniędzy ogólnie na zdrowie, to nie są to tylko pieniądze wynikające z PKB, patrząc od strony finansowania wydatków publicznych. Składają się na to również pieniądze wydawane z naszych prywatnych kieszeni na leczenie prywatne. Wasza reforma spowoduje, że jeszcze się zwiększą nakłady na służbę zdrowia ze środków pochodzących z pieniędzy pacjentów. Oczywiście w tym momencie PKB całościowo przeznaczone na służbę zdrowia wzrośnie, ale kosztem pacjenta. Nie oczekujcie, że wasze sieci szpitali umiejscowione w finansowaniu ze środków publicznych dadzą pacjentom, nie klientom, jakąś korzyść, że będą oni mogli łatwiej się leczyć. To jest po prostu niemożliwe.

    Powiem w ten sposób: oprócz tych rzeczy, które w tej chwili wymieniłem, zaskakujących jest dla mnie kilka rzeczy. Dlaczego zmniejszacie dostęp do usług kardiologii inwazyjnej? Ja tego po prostu nie rozumiem. To jest jedna, jeśli nie główna, przyczyna zgonów w Polsce. Za bardzo też nie rozumiem, skąd w ogóle wdrożenie do tego pojęcia uznaniowości w przyjmowaniu poziomu referencyjności przez ministra lub wojewodę. Czy to wiąże się z tym, że będzie możliwość nacisków politycznych? Bo takie pytanie w tym momencie mi się nasuwa. Nie rozumiem też pewnego uznaniowego - chociażby bez podania jakichś przyczyn - finansowania poza ryczałtem wyodrębnionych procedur, np. wspomnianego ostatnio implantu ślimaka. To są rzeczy, które budzą niepokój, ponieważ nie ma przejrzystości, transparentności. Od strony kwalifikowania do sieci, kwestii finansowania, jest to dla mnie niezrozumiałe.

    Jeśli wasze pomysły, które mają przynieść, według waszej oceny, korzyści polskim pacjentom, miałyby sens, mają mieć sens, to musi być więcej środków na finansowanie tej służby zdrowia. Bez zwiększenia wydatków na ogólnie pojętą ochronę zdrowia wasza reforma nic nie zmieni. Regulacja jest skazana na porażkę, gdyż bez zwiększenia nakładów na służbę zdrowia to się po prostu nie uda. Wyobraźmy sobie to w ten sposób. Jeśli chcemy wyremontować mieszkanie, a zamiast zakupu farby...

    (Poseł Bartosz Arłukowicz: Pędzla.)

    ...zakupu czegokolwiek, przestawiacie meble, bo tak to wygląda, to niekoniecznie ten układ, który wy zrobicie po przestawieniu mebli, będzie wam potem odpowiadać. Obudzicie się w takiej sytuacji, że to, co pozmieniacie, nagle przestanie wam pasować. Wymienicie ministra, może pojawi się nowy minister - ja bym tego oczekiwał, mówiąc tutaj na marginesie - który zacznie porządkować to, co można uporządkować, bo wy chcecie wyrzucić w kosmos coś, co jest do poprawy. Dlaczego nie można stanąć przed koniecznością zmian obecnego systemu, który nie jest ryczałtowy, lecz kontraktowy, poprawić taryfikacji, poprawić błędów tam, gdzie one są, a nie wywalać wszystkiego po prostu do góry nogami? Bo na tym tylko stracą pacjenci. Nie zwiększy się liczba lekarzy w Polsce i jeszcze zmotywujecie, w sensie negatywnym, młodych ludzi do wyjazdu do kraju za zachodnią granicą, gdzie na dzień dobry pytają młodego lekarza: a jakiej pan sobie rezydentury życzy, a młody lekarz po studiach nie dostaje poniżej 2 tys. zł, tylko - w przeliczeniu na nasze - 12 tys. zł. Jak wy chcecie tymi metodami utrzymać w Polsce młodych ludzi i dać szansę (Dzwonek) na lepszą opiekę zdrowotną pacjentom? (Oklaski)

Przebieg posiedzenia