8. kadencja, 37. posiedzenie, 3. dzień (10-03-2017)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie w sprawie 183. rocznicy urodzin Józefa Hauke-Bosaka

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! 19 marca br. będziemy obchodzić 183. rocznicę urodzin Józefa Hauke-Bosaka - generała broni, a także jednego z uczestników powstania styczniowego oraz wojny francusko-pruskiej.

    Józef Hauke-Bosak urodził się 19 marca 1834 r. w Petersburgu. Pochodził z rodziny szlacheckiej o wojskowej tradycji. Jego ojciec, tego samego imienia, był kapitanem w wojsku Księstwa Warszawskiego, a następnie generałem wojska rosyjskiego, brat ojca był natomiast generałem napoleońskim. Hauke-Bosak od najmłodszych lat uczył się w korpusie kadetów, gdzie mógł zgłębiać i doskonalić swoje zainteresowania wojskowe. Uczęszczał także do Korpusu Paziów oraz ukończył Wyższą Akademię Wojskową.

    W wieku 21 lat został oficerem ordynansowym cara Aleksandra II. Kilka lat później przeniósł się do carskiej służby czynnej. Wtedy też brał udział w kilku walkach na Kaukazie, gdzie udowodnił swoje umiejętności, zyskując tym samym awans na pułkownika.

    Jego życie zmieniło się diametralnie podczas manifestacji patriotycznych, które odbyły się w 1861 i 1862 r., kiedy miał zaledwie 27 lat. Obserwacja demonstracji wstrząsnęła nim do tego stopnia, że podał się do dymisji. W ten sposób Józef Hauke-Bosak uświadomił sobie, jak trudne jest położenie Polaków. Poczuł, jak silna i prawdziwa jest polska tożsamość, co sprawiło, że całym sercem zapragnął się z nią identyfikować. Wtedy podjął decyzję o przystąpieniu do powstańców styczniowych, by móc wraz z Polakami bronić ich godności i suwerenności. Został dowódcą II korpusu i naczelnikiem powstańczym w województwach krakowskim i sandomierskim. W ten sposób poznał Romualda Traugutta, polskiego generała oraz jednocześnie dyktatora powstania styczniowego, oraz współpracował z nim.

    Sam Hauke-Bosak zajął się wprowadzaniem dekretów uwłaszczeniowych, dzięki czemu pozyskiwał sobie zwolenników w postaci chłopów. Jego oddziały zostały rozbite podczas bitwy opatowskiej w 1864 r. Po tej porażce zdecydował się na emigrację do Francji, którą wspierał w czasie wojny francusko-pruskiej.

    Zginął w bitwie pod Dijon 21 stycznia 1871 r., nie pozostawiwszy potomstwa. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia