8. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (22-03-2017)

Oświadczenia.

Poseł Krzysztof Szulowski:

    Panie Marszałku! Panie i Panowie Posłowie! Przyjęło się określać wolną prasę czy, szerzej, środki przekazu społecznego, czyli media, mianem czwartej władzy - to z racji siły wpływania i oddziaływania na społeczeństwo. Jednym z najważniejszych zadań prasy jest jej funkcja kontrolna. Przez formułowanie osądów krytycznych dziennikarze przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania instytucji państwowych. Swobodny przepływ informacji i wolność prasy stanowią fundament demokratycznego państwa. O sile prasy przekonałem się sam w przeszłości, kiedy w redagowanym przeze mnie piśmie lokalnym o mikroskopijnym nakładzie ukazało się kilka zdań poruszających drażliwy temat, a wywołało w lokalnej społeczności długotrwałą burzę i poważne konsekwencje. Jaką więc siłę ognia mają tytuły ukazujące się w nakładach kilkudziesięciu czy setek tysięcy egzemplarzy? Dlatego ze zdziwieniem i niepokojem przyjąłem doniesienia z ostatnich dni o instrukcji szefa Ringier Axel Springer, która wypłynęła do opinii publicznej, dla pracujących w koncernie i podlegających mu polskich dziennikarzy. Instrukcja ta de facto narzuca jedną, jedynie słuszną narrację, którą powinni stosować w tym wypadku akurat w kwestii stosunku do Unii Europejskiej i krytycyzmu w stosunku do polskiego rządu. Dziennikarze zgodnie z zasadami etyki mediów winni kierować się generalnie m.in. zasadami prawdy, obiektywizmu, wolności, odpowiedzialności, oddzielania informacji od komentarza, ale to oczywiście teoria i postępowanie mediów, szczególnie w ostatnim czasie, wskazuje, że mogą się one stać tubą propagandową wzywającą niemalże do zamachu stanu. Dlatego słowa szefa Ringier Axel Springer wskazujące na przekraczanie - wydawałoby się - nieprzekraczalnych granic powinny, moim zdaniem, wzmóc dyskusję o kształcie właścicielskim rynku prasowego w Polsce, a ten kształtuje się szokująco.

    Podmioty o kapitale zagranicznym są właścicielem prawie 140 czasopism, gdy w tym czasie polskie - ledwie czterdziestu paru tytułów, a w ilości sprzedawanych egzemplarzy stanowi to mniej niż 25% rynku. Dominują na nim zdecydowanie podmioty z kapitałem niemieckim, takie jak wydawnictwo Bauer, wspomniany Ringier Axel Springer to koncern niemiecko-szwajcarski i Polska Press kontrolujące ponad 60% rynku. Co gorsza, w Polsce stosunkowo mało obywateli, czytelników chociażby prasy lokalnej ma świadomość, że pod polskimi tytułami kryją się niemieccy właściciele. Stan ten w wielu innych krajach byłby określony jako patologiczny czy wręcz niedopuszczalny. Wystarczy wspomnieć chociażby Francję, gdzie istnieją ustawowe ograniczenia i udział kapitału zagranicznego nie może w mediach przekroczyć 20%. Sytuacja taka jest nie do pomyślenia w samych Niemczech. Tam w 2005 r. próba przejęcia dziennika ˝Berliner Zeitung˝ przez kapitał spoza Niemiec skończyła się totalną klapą - to wskutek protestów różnych środowisk: dziennikarzy, polityków, przedstawicieli świata kultury i sztuki, oceniono to bowiem jako niebezpieczeństwo wpływania na poglądy niemieckiej opinii publicznej.

    Czyli w innych krajach, w zachodniej, cywilizowanej Europie już dawno zrozumiano, że media to zbyt ważny obszar oddziałujący na poglądy i postawy obywateli, aby bezkrytycznie oddawać go innym. Niech ta świadomość zacznie dominować także w Polsce. Niech takie słowa jak przytoczone na wstępie instrukcje szefa Ringier Axel Springer staną się katalizatorem nie dyskusji, bo ona trwa od lat, ale konkretnych zmian prawnych, które przywrócą w Polsce normalność na rynku prasy i szerzej na rynku mediów. Bez tego często będziemy zaskakiwani niebywałymi informacjami, komentarzami, które na pewno nie będą w duchu naszego polskiego narodowego interesu i utrudnią, a może nawet uniemożliwią zachowanie naszej tożsamości, a w chwilach istotnych być może przesileń, ważnych dla funkcjonowania państwa aż trudno sobie wyobrazić lojalność mediów wobec naszych interesów. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia