8. kadencja, 38. posiedzenie, 1. dzień (22-03-2017)
5. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej o rządowym projekcie ustawy o czasie pracy na statkach żeglugi śródlądowej (druki nr 1321 i 1342).
Poseł Sylwester Chruszcz:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W pełni popierając potrzebę wdrożenia zaleceń dyrektywy 2014/112/UE, czego odbiciem jest omawiany projekt, chciałbym podkreślić, że niektóre jego zapisy były przedmiotem dyskusji przed pierwszym czytaniem na posiedzeniu Komisji Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Chodziło przede wszystkim o zapisy art. 11 dotyczące wprowadzenia ewidencji czasu pracy, co do których poseł sprawozdawca miał jako praktyk najwięcej uwag. Niemniej jednak urzędnik ministerstwa powołał się w argumentacji na przedmiotową dyrektywę, dlatego też w trakcie pierwszego czytania nie były już zgłaszane obiekcje co do zapisów projektu. Niestety, Wysoka Izbo, w związku z analizą dyskusji podczas posiedzenia komisji i porównaniem argumentacji używanej przez przedstawiciela ministerstwa z rzeczywistymi zapisami dyrektywy, z przykrością musimy stwierdzić, że istnieją pomiędzy nimi istotne rozbieżności. Mamy oczywiście świadomość, że projekt ustawy był przygotowywany jeszcze przed powołaniem Ministerstwa Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, bo co najmniej od sierpnia 2015 r., ale nie zmienia to zasadności zastrzeżenia, bo po pierwsze, jeżeli porównamy art. 1 projektu ustawy z odpowiednim zapisem w dyrektywie, a dokładnie z tzw. klauzulą pierwszą załącznika do dyrektywy, dotyczącą zakresu stosowania, zauważymy, że z projektu ustawy zniknęło niezwykle istotne sformułowanie dotyczące dyrektywy, które ogranicza zakres jej stosowania do uzasadnionych i zrozumiałych przypadków.
Art. 1 projektu ustawy brzmi: ˝Ustawę stosuje się do osób wykonujących pracę na statku żeglugi śródlądowej zatrudnionych na podstawie umowy o pracę (...)˝, podczas gdy w dyrektywie zapisano: ˝Niniejsza umowa ma zastosowanie do pracowników wykonujących pracę w trasie (...)˝. Brak tego kluczowego sformułowania ˝w trasie˝ powoduje, że zapisy ustawy, w tym art. 11 dotyczącego ewidencji czasu pracy, dotyczyłyby nawet żeglugi wewnątrzportowej, gdy załogi w ciągu danej zmiany obsługują nawet kilka statków dziennie, w tym tzw. małych, gdzie często w ogóle nie ma możliwości przechowywania takich dokumentów.
Po drugie, porównanie zapisów dyrektywy zawartych w tzw. klauzuli 12 z odpowiadającym im art. 11 projektu ustawy, tym, do którego na posiedzeniu komisji były zgłaszane uwagi, pozwala dostrzec słuszność zgłoszonych uwag, całkowicie zgodnych z duchem i literą przepisów dyrektywy, oraz niezgodność z tymi zapisami projektu, pkt 4 art. 11. Otóż zapisy dyrektywy nakazują prowadzenie ewidencji czasu pracy członków załogi w formie rejestrów w taki sposób, aby umożliwić monitorowanie przestrzegania jej wymagań, nakładając na pracodawcę obowiązek ich przechowywania na statku co najmniej do końca tzw. okresu bazowego, przy czym rejestry te mają być w odpowiednich odstępach czasu - najpóźniej do końca następnego miesiąca - poddawane wspólnej kontroli i zatwierdzane przez pracodawcę lub jego zastępcę oraz przez pracownika. Zapisy te są jasne w świetle praktyki pływania na trasach w Europie Zachodniej, gdzie zmiany załóg pływających następują w cyklach kilkutygodniowych, np. 2 na 2 lub 3 na 3 tygodnie, zaś po zakończeniu zmiany personel rozjeżdża się po całej Europie do domów. Dlatego też wspólna kontrola zapisów ma być przeprowadzana, cytuję, ˝w odpowiednich odstępach czasu˝, a więc odpowiednich co do cyklu pracy u danego pracodawcy, ale, znowu cytuję, ˝najpóźniej do końca następnego miesiąca˝.
Argumentacja przedstawiona komisji nie znajduje potwierdzenia w zapisach dyrektywy, gdyż nigdzie w dyrektywie nie jest nakładany na pracodawcę obowiązek przedstawienia pracownikowi ewidencji czasu pracy w terminie do 10. dnia każdego miesiąca, ponieważ zapis taki stoi w sprzeczności z ugruntowaną praktyką wymian załóg pływających na trasach.
Tak że, Wysoka Izbo, pani marszałek, w imieniu Klubu Poselskiego Kukiz’15 pragniemy przedstawić trzy poprawki do tej ustawy i uważamy, że one naprawdę tę nadinterpretację dyrektywy odsuną i to na pewno przyczyni się do normalnego funkcjonowania żeglugi śródlądowej. Dziękuję uprzejmie.
Przebieg posiedzenia