8. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (23-03-2017)
19. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji do Spraw Unii Europejskiej o poselskim projekcie uchwały w 60. rocznicę zapoczątkowania procesów integracji europejskiej (druki nr 1391 i 1394).
Poseł Adam Szłapka:
Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To szczególna data, 60. rocznica przyjęcia traktatów rzymskich. To szczególna data, to fundament Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, to fundament wspólnej Europy. I szczególna też powinna być uchwała, którą dziś przyjmiemy. Ale żeby sobie uzmysłowić, jak ważna to jest data i jak dużo osiągnęliśmy jako Europa przez te 60 lat, warto sobie przypomnieć, jakie było 60 lat poprzedzające przyjęcie traktatów rzymskich.
To był czas, kiedy Europą targało szereg wojen, w tym I wojna światowa, II wojna światowa, Holokaust, powstanie komunizmu, tragedie ludzi. To był tamten czas. Europa zmieniła się z kontynentu wojny w kontynent pokoju, budując wspólnotę, budując jedność, budując solidarność. Po 1989 r., kiedy upadła żelazna kurtyna, dołączyliśmy do wspólnej Europy, można powiedzieć, w sposób symboliczny wyszliśmy z tego podziału jałtańskiego. I taki właśnie wymiar powinna mieć ta uchwała, podkreślać to, co jest najważniejsze, to, co nam się udało wspólnie osiągnąć jako Europejczykom w budowaniu jedności, w zwalczaniu tego, co było wyznacznikiem Europy przez lata - tego, że Europa była kontynentem wojny.
Nam od 60 lat udaje się budować kontynent pokoju i to jest coś, co przede wszystkim powinno być podkreślone, to powinniśmy zauważać w tej uchwale. Tak samo korzyści, które osiągnęła Polska z integracji europejskiej. W tej uchwale w ogóle nie ma na ten temat praktycznie ani słowa, a od 13 lat, od momentu, kiedy Polska przystąpiła do Unii Europejskiej, mamy do czynienia jednak głównie z korzyściami. Nie kwestionujemy tego, że są w Unii Europejskiej rzeczy, które należy poprawić, ale waga tej rocznicy powinna być szczególna, tak samo jak waga tej uchwały. I przekaz powinien płynąć przede wszystkim pozytywny.
Kolejna fundamentalna rzecz, która powinna mieć miejsce, być zawarta w tej uchwale, dotyczy tego, co jest najważniejsze dla Polaków, jeśli chodzi o Unię Europejską. To są wartości, które kształtują, leżą u fundamentów Unii Europejskiej, takie jak demokracja, prawa człowieka, praworządność. To jest cywilizacyjny wybór Polaków. Polacy w referendum za tymi wartościami się opowiedzieli. Nie ma słowa w tej deklaracji, którą przygotowaliście, o wartościach. Po drugie, 60. rocznica podpisania traktatów rzymskich to jest dobry moment, żeby zastanowić się nad tym, jak Unia Europejska ma wyglądać, jakie ma być miejsce Polski w Unii Europejskiej. Dla nas jednoznaczne jest to, że interesem Polski jest bycie w centrum decyzyjnym, w samym jądrze decyzyjnym Unii Europejskiej, a nie gdzieś na peryferiach. O tym ta uchwała też nie mówi, zresztą w ogóle nie odnosi się do dyskusji na temat przyszłości Unii. Dlatego ta uchwała tak naprawdę nie ma nic wspólnego z wagą rocznicy, z jaką mamy do czynienia, to jest dość płytki tekst. Najgorsze jest to, że w tej uchwale oskarżacie państwo Unię Europejską o swoje fobie wobec Unii Europejskiej, bo jak inaczej można określić ten fragment w ostatnim akapicie: Sejm RP opowiada się za zmianami, które będą służyły umacnianiu jedności, solidarności wewnątrz Unii, powstrzymają procesy ograniczania suwerenności i zapewnią jednakowe traktowanie państw członkowskich. To jest oskarżenie o wasze fobie, bo cały czas mówicie o podmiotowości, cały czas mówicie o suwerenności. Chyba nie rozumiecie, co to znaczy suwerenność. Suwerenność oznacza skuteczne realizowanie własnej polityki zagranicznej, a to, jak wy skutecznie realizujecie politykę zagraniczną, pokazaliście na ostatnim szczycie.
W tej sytuacji, która dotyczy ważnej rocznicy i dyskusji na temat przyszłości Unii Europejskiej, to wielka strata, że nie chcieliście dyskutować o wspólnym projekcie uchwały z okazji 60. rocznicy traktatów. Przygotowaliśmy jako opozycja, czyli Nowoczesna, Platforma i PSL, propozycję uchwały, która została przyjęta przez zespół ds. przyszłości Unii Europejskiej, która ma, po pierwsze, przekaz pozytywny, po drugie, podkreśla, jak duże znaczenie dla historii Polski i Europy ma budowa zjednoczonej Europy, a po trzecie, mówi o wartościach. I to jest najważniejsze. To jest to, czego wam brakuje. Przeczytam fragment naszej propozycji uchwały, którą wy odrzuciliście na posiedzeniu komisji: Unia Europejska jest nie tylko obszarem wspólnego rynku, ale wspólnych wartości, takich wartości jak solidarność, demokracja, rządy prawa i prawa człowieka. Wartości UE są częścią naszego wewnętrznego systemu politycznego, gospodarczego i społecznego. Unia jest nie tylko związkiem państw, które współdziałają ze sobą. Jest unią obywatelską, bo to obywatele dają Europie mandat do działania.
Moim zdaniem, zdaniem klubu Nowoczesna - myślę, że wyrażam tutaj też zdanie, o którym rozmawialiśmy na posiedzeniu zespołu ds. przyszłości Unii Europejskiej - w tym ważnym dniu powinien ze strony (Dzwonek) polskiego parlamentu płynąć pozytywny sygnał, że chcemy budować Unię Europejską, Unię opartą na wartościach. Ta uchwała dalece od tego odbiega. Przyjęcie tej uchwały przez polski Sejm będzie dla nas kompromitujące. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia