8. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień - Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Stanisław Szwed

8. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (23-03-2017)

20. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1274 i 1397).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję za tę debatę, choć muszę się przyznać, że po raz pierwszy spotkałem się z określeniem, że pisałem ustawę, mając szaleństwo w oczach. Nie wiem, czy to jest komplement, jak to odebrać. Pani poseł, myślę, że bez szaleństwa szukamy dobrych rozwiązań i ta ustawa idzie w takim kierunku, bo jeżeli o tym rozmawialiśmy, wielokrotnie mówiliśmy o pracy tymczasowej, to chcielibyśmy przywrócić tej pracy tymczasowej tymczasowość. A tak do dzisiaj nie było i na razie tak nie ma. Wiemy doskonale, że poprzez nieuczciwe agencje pracy tymczasowej pracownicy byli zatrudniani na pracę tymczasową przez wiele lat, nawet 10, 15 lat czy 14 lat, bo tyle ustawa obowiązuje.

    (Poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka: Niektórych pracodawców.)

    Tyle pracowano poprzez agencje pracy tymczasowej, co nie powinno się zdarzać. I m.in. dlatego są te zmiany.

    Państwo pytacie, mówicie, że krótki okres procedowania. W 2014 r. został powołany tzw. okrągły stół pracy tymczasowej ze strony pracodawców i ze strony związków zawodowych. Przez 3 lata ten zespół pracował nad różnymi rozwiązaniami, nasz rząd podjął decyzję, że to musi być rozwiązane w miarę szybko, jeżeli chcemy ukrócić patologię w tym zakresie, która występuje, m.in. to, o co państwo pytacie - pączkowanie agencji pracy tymczasowej, 6 tys. agencji, żadnej kontroli nad tym. Ta ustawa m.in. to wprowadzi. Nie doszliśmy do porozumienia w sprawie wprowadzenia gwarancji bankowych, certyfikatów, ale wprowadziliśmy inne rozwiązania, m.in. prowadzone przez urzędy marszałkowskie kontrole agencji, opłacania składek, innych rzeczy, żeby nie było to nadużywane. Dzisiaj agencja zwijała się, nie wypłacając pracownikom wynagrodzeń, tworząc następną agencję. Po wprowadzeniu tej ustawy będzie to niemożliwe.

    Kolejna kwestia, którą państwo podnosicie - umowy cywilnoprawne, umowy o pracę. Nie było w propozycjach z naszej strony ani ze strony społecznej, żebyśmy całkowicie wyeliminowali umowy cywilnoprawne. Takiego czegoś nie było. Jaka jest dzisiaj sytuacja, bo państwo o to pytacie? W 2015 r. było 416 tys. zatrudnionych przez agencje pracy tymczasowej na umowy cywilnoprawne, 380 tys. było umów o pracę. Zupełnie poza kontrolą. Tą ustawą to zmieniamy. Już nie będzie możliwości, że ktoś pracuje na umowę cywilnoprawną i umowę o pracę u tego samego pracodawcy, bo dzisiaj tak jest. Ta ustawa to zablokuje, tego nie będzie, i to jest ten krok do przodu.

    Może będziemy dalej w następnych latach szukać jeszcze lepszych rozwiązań, ale nie było mowy o tym, że eliminujemy całkiem umowy cywilnoprawne. Państwowa Inspekcja Pracy otrzymuje nowe instrumenty do kontroli. Dzisiaj bardzo mocnym naszym orędownikiem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Kontrolując - i to widzimy też w innych sytuacjach, choćby w przypadku zmian ustawy - widzimy, gdzie ZUS będzie nakładał... Chodzi o zwrot niezapłaconych składek itd. Liczymy również, że ta statystyka zdecydowanie się poprawi po wprowadzeniu stawki trzynastozłotowej i ozusowaniu umów cywilnoprawnych, które od 2016 r. funkcjonuje w odniesieniu do minimalnego wynagrodzenia. Bo dzisiaj nie będą się już opłacały umowy cywilnoprawne w takim zakresie, jak to było do tej pory. I kontrole. Zobaczymy, jak ten instrument zadziała. Ja wierzę, że jak przedstawimy państwu za 2 lata sprawozdanie z realizacji ustawy, to ilość umów cywilnoprawnych będzie zdecydowanie mniejsza, bo to się po prostu nie będzie opłacało. Takie jest też tutaj, myślę, rozwiązanie.

    Pytanie, ile umów, ile zatrudnionych. Szacujemy to, i to podawaliśmy w ocenach skutków regulacji, na poziomie 800 tys. Kobiet w ciąży, bo ktoś też tutaj pytał, jakieś 2,5 tys. To nie jest tak, że wszystkie kobiety są zatrudnione przez agencje pracy tymczasowej albo wszystkie będą w ciąży. Dlaczego nasza propozycja poszła w kierunku 2 miesięcy, a nie 3 miesięcy? Bo tak naprawdę ten 1 miesiąc ma znaczenie w przypadku zatrudnienia po raz pierwszy w agencji pracy. Wtedy 3-miesięczny okres, jeżeli kobieta jest w ciąży, jest już widoczny. To byłaby po prostu dyskryminacja takiej osoby, że na podstawie, że tak powiem, nawet kwestii wizualnej ta osoba by mogła nie podjąć pracy. Stąd 2 miesiące. Dlatego tak jest, przemyśleliśmy to i 2 miesiące to jest ten okres, co do której dajemy możliwość zapobiegania temu, że ktoś się zatrudnia w ostatniej chwili. Te 2 miesiące to jest okres takiej pewności.

    Jeśli chodzi, pani poseł pytała, o zasiłek macierzyński, to on jest po urodzeniu, a wcześniej kobieta, jak będzie w ciąży i zachoruje, to otrzyma 100% zasiłku chorobowego jako kobieta w ciąży. Ale też nie zakładamy, że wszystkie kobiety w ciąży od razu są na chorobowym, bo to byłoby bez sensu, gdybyśmy tak założyli.

    Pytania. Oczywiście ta ustawa w zdecydowany sposób ukróci patologie, które dzisiaj występują. Wprowadzamy normalne reguły funkcjonowania. Oczywiście doskonale wiemy, że może nie wszystkie kwestie w jednej dość dużej nowelizacji uda się w sposób pełny zabezpieczyć, ale zobaczymy. Daliśmy sobie też w ustawie czas na ocenę tej ustawy. Myślę, że ta dyskusja, którą prowadzimy... Tak jak mówię, ona nie toczyła się teraz, w ciągu ostatnich 2 tygodni, ale ona się toczy od wielu miesięcy, intensywnie, również z udziałem partnerów społecznych - o tym, jakie są nadużycia, jakie są przykłady.

    Państwo też pytali o umowy śmieciowe. Praca tymczasowa, stawka godzinowa, ozusowanie - to wszystko będzie powodowało, że takiego boomu na tzw. umowy śmieciowe czy samozatrudnienie absolutnie już nie będzie.

    Przedstawiłem nasze propozycje. Oczywiście jeszcze raz będziemy mieli posiedzenie komisji, bo musimy rozpatrzyć poprawki, ale generalnie jestem przekonany, że zmiana tej ustawy, wypracowana w dużym konsensusie pomiędzy partnerami społecznymi, stroną pracodawców i związków zawodowych, odbyliśmy kilkadziesiąt spotkań przez ten okres, w ostatnim okresie też było dużo spotkań, zdecydowanie poprawi tę sytuację. Myślę, że też będzie to sygnał dla agencji pracy tymczasowej, że nie warto nie przestrzegać przepisów prawa, bo to z jednej strony będzie podlegało kontroli, a z drugiej strony, tak jak powiedziałem, tutaj mocno Zakład Ubezpieczeń Społecznych włączy się w działalność kontrolną, jeśli chodzi o łamanie praw w agencjach pracy tymczasowej. Dziękuję bardzo.

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)

Przebieg posiedzenia