8. kadencja, 38. posiedzenie, 2. dzień (23-03-2017)

31. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie uczczenia pamięci błogosławionego biskupa Grzegorza Chomyszyna w 150. rocznicę jego urodzin (druki nr 1402 i 1420).

Poseł Piotr Babinetz:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec zgłoszonego przez klub Kukiz’15 poselskiego projektu uchwały w sprawie uczczenia pamięci błogosławionego biskupa Grzegorza Chomyszyna w 150. rocznicę jego urodzin.

    Klub Prawo i Sprawiedliwość podchodzi z uznaniem do tego projektu, który przypomina nam, że relacje polsko-ukraińskie to nie tylko dzieje konfliktów, których apogeum była wołyńska zbrodnia ludobójstwa, ale również okresy pokojowego i przyjaznego współistnienia obu narodów, sojusz marszałka Józefa Piłsudskiego i atamana Symona Petlury i w efekcie wspólna walka przeciwko hordom bolszewickim oraz działalność takich ludzi jak heroiczny bp Grzegorz Chomyszyn.

    Późniejszy błogosławiony Kościoła katolickiego Grzegorz Chomyszyn urodził się w 1867 r. - a więc był rówieśnikiem Józefa Piłsudskiego - pod Husiatynem. Na początku XX w. był rektorem seminarium duchownego we Lwowie, a od 1904 r. biskupem greckokatolickim diecezji stanisławowskiej. Był wielkim orędownikiem pojednania polsko-ukraińskiego na gruncie chrześcijańskich zasad moralnych. Można powiedzieć, że reprezentował prozachodni nurt w Kościele greckokatolickim, starał się, aby uchronić budzący się żywiołowo narodowy ruch ukraiński przed ˝herezją nacjonalizmu˝, który groził wybuchem brutalnego konfliktu z Polakami.

    Jeszcze przed wybuchem I wojny światowej zabraniał wiernym Kościoła greckokatolickiego uczestnictwa w organizowanych przez moskalofilów pielgrzymkach prawosławnych. Działał również na rzecz uniknięcia oskarżenia Ukraińców galicyjskich, czyli, można powiedzieć, z Małopolski Wschodniej, o rusofilstwo. Kontaktował się w okresie II Rzeczypospolitej z przedstawicielami polskiego rządu, współpracował z polskimi hierarchami, członkami Episkopatu Polski, którego również sam był członkiem, aby uchronić oba narody przed rozlewem krwi.

    W trakcie II wojny światowej potępiał ludobójcze akcje prowadzone przez ukraińskich nacjonalistów, a w przededniu krwawej niedzieli, w lipcu 1943 r., proponował innym biskupom greckokatolickim wspólny list przestrzegający przed zbrodniami. Sprzeciwiał się okupantom niemieckiemu i sowieckiemu i ich zbrodniom przeciwko ludzkości. Był więziony zarówno przez niemieckie gestapo, jak i przez sowieckie NKWD. W końcu zmarł zamęczony przez Sowietów 28 grudnia 1945 r. w więzieniu w Kijowie. Do rozpoczęcia jego procesu beatyfikacyjnego zachęcał Kościół greckokatolicki Ojciec Święty Jan Paweł II i to on dokonał jego beatyfikacji we Lwowie 27 czerwca 2001 r.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Klub Prawo i Sprawiedliwość oczywiście popiera przedłożony projekt uchwały. 25 marca przypada 150. rocznica urodzin męczennika, błogosławionego bp. Grzegorza Chomyszyna, który całe życie poświęcił na rzecz porozumienia ukraińsko-polskiego oraz obrony ludności polskiej i ukraińskiej przed zbrodniami okupantów niemieckiego i sowieckiego oraz przed nacjonalizmem ukraińskim. (Dzwonek) Należy podjąć uchwałę w sprawie uczczenia jego pamięci, przypomnieć i postawić za przykład wzór polsko-ukraińskiego pojednania. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia