8. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (06-04-2017)
12. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji Jarosław Zieliński:
Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Pośle! Wojewoda mazowiecki mimo wad formalnych poradził sobie z tym, ale nie poradziła sobie z tym niestety komisja miejska. Jak wiemy, kierując się interesem publicznym i dobrem mieszkańców, zdecydował o publikacji w dniu 5 kwietnia pod pozycją nr 3252 w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego protokołu z referendum, które odbyło się kilka dni temu.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych podstawą do ogłoszenia w dzienniku urzędowym aktu normatywnego lub innego aktu prawnego jest akt w formie dokumentu elektronicznego...
Pan poseł nie słucha, czyli wszystko wie, a pyta.
Przepraszam.
...opatrzony kwalifikowanym podpisem...
(Poseł Jan Grabiec: Znam ten przepis, panie ministrze.)
...elektronicznym przez upoważniony do wydania aktu organ. Jeżeli pan poseł kwestionuje ten przepis, to proszę wskazać inny przepis, który by obowiązywał w tym przypadku.
(Poseł Jan Grabiec: Kolejny artykuł, panie ministrze.)
Nie ma innego przepisu.
Wojewoda musiał się na tym przepisie oprzeć, ten przepis go po prostu wiąże. Wojewoda jest organem, który stoi na straży przestrzegania prawa przez samorządy, tym bardziej sam musi prawa przestrzegać, a właśnie ten przepis przecież go wiązał.
W tej sprawie pismem z 27 marca 2017 r. przewodnicząca Miejskiej Komisji do Spraw Referendum w Legionowie przedłożyła wojewodzie mazowieckiemu - to dla przypomnienia - protokół z ustalenia wyników referendum gminnego zarządzonego na dzień 26 marca 2017 r. celem ogłoszenia wyniku referendum w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego. Dokumenty te zostały złożone w wersji papierowej - przypominam, że obowiązywała inna zasada. Dlatego Mazowiecki Urząd Wojewódzki pismem z 28 marca 2017 r. zawiadomił miejską komisję, że przekazane dokumenty nie odpowiadają wymogom publikacyjnym dla aktów normatywnych lub innych aktów prawnych. Mimo upływu kolejnych dni Miejska Komisja do Spraw Referendum w Legionowie nie usunęła braków formalnych dokumentów. Dlatego też wojewoda mazowiecki, kierując się interesem publicznym i dobrem mieszkańców, podjął w zastępstwie samorządu czynności związane ze sporządzeniem protokołu referendalnego w poświadczonej wersji elektronicznej i zdecydował o jego publikacji. Ponieważ przewodnicząca komisji do spraw referendum w Legionowie nie podpisała protokołu kwalifikowanym podpisem elektronicznym, protokół został poświadczony za zgodność z oryginałem w urzędzie wojewódzkim, a następnie został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego 5 kwietnia 2017 r. pod wspomnianą pozycją 3252. Decyzja o poświadczeniu protokołu w urzędzie wojewódzkim nie zmienia jednak faktu, że obowiązek odpowiedniego przygotowania dokumentów do publikacji ciąży na organie kierującym dany akt do publikacji, w tym przypadku na Miejskiej Komisji do Spraw Referendum w Legionowie, a nie na organie publikacyjnym, czyli na wojewodzie mazowieckim, co wynika wprost z brzmienia art. 15 ust. 1 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych.
Teraz jeszcze krótko odniosę się do sformułowań pan posła, że wojewoda blokował czy przeszkadzał, jeżeli chodzi o referenda w Legionowie...
(Poseł Andrzej Halicki: W Podkowie.)
...przepraszam, nie w Legionowie, tylko w Warszawie i Podkowie Leśnej. To jest oczywista nieprawda, jest to insynuacja. Wojewoda stoi na straży prawa. Jeżeli te przedsięwzięcia referendalne nie spełniały wymogów prawa, wojewoda nie mógł pozostawać bezczynny, w związku z tym unieważnił referenda w Warszawie i Podkowie Leśnej. Jeżeli pan poseł byłby zainteresowany dokładniej informacjami, dlaczego, to odpowiem.
Referendum lokalne dotyczące utworzenia, połączenia, podziału i zniesienia gminy oraz ustalenia jej granic może być przeprowadzone tylko z inicjatywy mieszkańców, grupy co najmniej 15 mieszkańców gminy. Niedopuszczalne jest przeprowadzenie takiego referendum na wniosek rady gminy, a z takim przypadkiem mieliśmy do czynienia przy wniosku referendalnym Rady m.st. Warszawy oraz Rady Miasta Podkowa Leśna.
Obydwa samorządy powołały się wyłącznie na przepisy ustawy o referendum lokalnym, a pominęły zapisy ustawy o samorządzie gminnym. Przeprowadzenie referendum na wniosek rady miasta jest niezgodne z obiema powyższymi ustawami.
Pytania zawarte w uchwałach Warszawy, uchwałach rady miejskiej w Warszawie... To pytanie brzmiało: Czy jest pan/pani za zmianą granic m.st. Warszawy poprzez dołączenie kilkudziesięciu gmin oraz Podkowy Leśnej? Tak brzmiało to pytanie. Czy jest pan/pani za dołączeniem miasta Podkowa Leśna do m.st. Warszawy? Nie odnoszą się one, jak sugerowano, do projektu ustawy o ustroju miasta stołecznego Warszawy, do poselskiego projektu ustawy z druku nr 1259 - bo wtedy można by to traktować jako referenda konsultacyjne - ponieważ nie wprowadzono w tymże projekcie ustawy zmiany granic gminy Warszawa ani gminy Podkowa Leśna. Gminy wskazane w projekcie ustawy, które łącznie z Warszawą miałyby tworzyć nową metropolitalną jednostkę samorządu terytorialnego, również pozostaną, jeśli ustawa wejdzie w życie, w niezmienionych granicach.
Niezgodność pytań referendalnych z rozwiązaniami zawartymi w projekcie ustawy jest sprzeczna z zasadą państwa prawnego wyrażoną w art. 2 konstytucji. Jest to powiązane z zasadą pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz zaufania do prawa i państwa. Zgodnie z tymi zasadami uchwały gmin jako przepisy prawa (Dzwonek) powinny być formułowane w sposób precyzyjny i jasny, a także poprawne pod względem językowym.
Już, pani marszałek. Jeszcze, jeśli można, dwa zdania.
Niespójność przedmiotu referendum powoduje, że trudno jest określić, jakie działania i wobec jakich organów powinna podjąć Rada m.st. Warszawy w przypadku rozstrzygnięcia większości głosów na tak. Podobnie jest w przypadku Podkowy Leśnej.
Jeżeli będzie czas, to potem jeszcze coś dopowiem, jeśli będą pytania dodatkowe. Ale z tychże względów, choćby tak pokrótce omówionych, wojewoda nie mógł podjąć innych czynności niż te, które podjął.
Przebieg posiedzenia