8. kadencja, 39. posiedzenie, 2. dzień (06-04-2017)

14., 15. i 31. punkt porządku dziennego:

   14. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (druki nr 1334 i 1337).
   15. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (druki nr 1317 i 1335).
   31. Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody (druki nr 1361 i 1411).

Poseł Sprawozdawca Anna Paluch:

    Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa na posiedzeniu w dniu 7 marca 2017 r. rozpatrzyła poselski projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie przyrody zawarty w druku nr 1317, złożony przez posłów klubu PO.

    Jak czytamy w uzasadnieniu tego projektu: Proponowane regulacje mają de facto przywrócić stan prawny obowiązujący przed dniem 1 stycznia 2017 r. i tym samym zaostrzyć przepisy w zakresie usuwania drzew i krzewów. Podmioty zainteresowane usunięciem określonych drzew lub krzewów będą musiały uzyskać odpowiednie zgody przewidzianych w ustawie organów.

    Alarm, krzyk i społeczne emocje wzniecane przy okazji nowelizacji ustawy Prawo ochrony środowiska z grudnia ub.r. mają się nijak do rzeczywistego stanu w tym zakresie. Wnioskodawcy niniejszego projektu jakoś nie zauważyli 230 tys. drzew wyciętych w Warszawie za rządów ich partyjnej koleżanki Hanny Gronkiewicz-Waltz. Nie zauważyli także bulwersującej opinię społeczną wycinki w ogrodzie Krasińskich, gdzie w 2013 r. dokonano istnej rzezi 300 drzew. Nie dostrzegli, że w roku 2016 na terenie m.st. Warszawy właściwe organy wydały decyzję dla 4922 drzew, a w samym tylko styczniu i lutym tego roku wydano decyzję o wycince dla 917 drzew.

    (Poseł Małgorzata Chmiel: Proszę o projekcie ustawy...)

    Nic to. Trzeba bić jak w bęben w sejmową większość, która przywróciła obywatelom prawo decydowania o swojej własności. Powiem to jasno. Znakomita większość obywateli przyjęła zmianę z 16 grudnia z wdzięcznością, poczuła ulgę.

    Wysoka Izbo! Na kanwie dyskusji o zasadach usuwania drzew i krzewów prowadziliśmy też rozważania co do tego, jak interes obywatela, właściciela nieruchomości wyważyć w relacji do celów realizowanych przez samorządy lokalne. Czy interes publiczny jest nadrzędny nad interesem właściciela prywatnego? Oczywiście interes publiczny wymaga czasem ograniczenia prawa własności, ale trzeba się zastanowić, głęboko się zastanowić, czy wprowadzane rozwiązania są proporcjonalne do wagi tego celu publicznego, który chce się osiągnąć, i czy aby samorządy nie mają wystarczających kompetencji do tego, żeby dla publicznego dobra dbać o zieleń.

    Otóż, Wysoka Izbo, mają, ale często z nich nie korzystają. Mają także obowiązki, jasno zapisane w art. 78 ustawy o ochronie przyrody. To jest ten artykuł, który nakłada na samorządy gmin obowiązek zakładania i utrzymywania parków i terenów zielonych. Słynna działka pod urzędem dzielnicy Śródmieście, którą tak epatowano opinię publiczną, nie musiała być zwracana w naturze, nawet jeżeli ten zwrot był zasadny. Można było ją zostawić jako publiczny teren zielony, a uprawnionemu do zwrotu właścicielowi wypłacić rekompensatę pieniężną. Samorządy mają także narzędzie w postaci planowania przestrzennego, z którego najczęściej nie korzystają, i nie uchwalają planów, które by chroniły tereny zielone przed niekontrolowaną zabudową. Znowu powtarza się ta kwestia ze Śródmieścia.

    Wysoka Izbo! Co do proponowanych w druku nr 1317 zapisów. Zmiana druga, zapis w art. 83f określającym wyłączenia od stosowania przepisów o wycinkach, ppkt a, że nie stosuje się, cytuję: krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat, skłania raczej do refleksji, że najlepiej będzie służył wykonawcom ekspertyz dendrologicznych, bo bez ekspertyzy trudno określić wiek krzewów.

    Kolejny zapis w ppkt a w tej zmianie, o pomiarze obwodu drzewa na wysokości 5 cm na ziemią, powoduje z kolei niepotrzebne komplikacje, to znaczy konieczność pomiaru obwodu na dwóch wysokościach - 5 cm nad ziemią i 1,30 m w pierśnicy, bo pozostałe przepisy zostają, które każą mierzyć i korzystać z tych pomiarów obwodu na wysokości 1,30 m.

    Z kolei zmiana trzecia zawiera stawki opłat za wycinkę. Wnioskodawcy nie uzasadnili, skąd te propozycje się wzięły. Na przykład, Wysoka Izbo, stawka 763,77 zł za centymetr obwodu drzew w przedziale od 101 do 200 cm. To daje na przykład kwotę 152 754 zł opłaty za usunięcie drzewa o obwodzie 200 cm. Natomiast stawka za drzewo o obwodzie 1 cm większym, już z kolejnego przedziału, w wysokości 681,63 zł za cm obwodu, daje kwotę 137 007,63 zł czyli jakieś 15 tys. zł mniej. Nonsens, nonsens po prostu.

    Z kolei po co wprowadzać współczynniki różnicujące stawkę w zależności od lokalizacji drzewa albo krzewu? Przepisy powinny być proste, zrozumiałe, łatwe w stosowaniu. Omawiany projekt jest niestety daleki od tych standardów. Krytyczna ocena projektu zawartego w druku nr 1317 została wyrażona w głosowaniu na posiedzeniu komisji, która zdecydowała o odrzuceniu go w pierwszym czytaniu 22 głosami za, przy 10 przeciw, bez głosów wstrzymujących się.

    Wysoka Izbo! Kolejny projekt ustawy, zawarty w druku nr 1361, został zgłoszony przez klub Nowoczesna. Wpłynął do laski marszałkowskiej 6 marca tego roku, a jego pierwsze czytanie miało miejsce w dniu wczorajszym na posiedzeniu komisji. Niestety zawiera bardzo wiele nieścisłości, niekonsekwencji, sprzeczności i nieprecyzyjnych sformułowań. Trudno je tu wszystkie wyliczać z uwagi na szczupłość czasu przeznaczonego na tę debatę. Pierwszy z brzegu przykład.

    Art. 1, zmiana druga, dodająca art. 40a zawierający definicję zieleni chronionej. Cytuję: ˝Zielenią chronioną są pojedyncze drzewa i krzewy, ich skupiska lub kępy o szczególnej wartości przyrodniczej, naukowej, kulturowej, historycznej lub krajobrazowej, zasługujące na ochronę ze względu na rolę w redukcji zanieczyszczenia powietrza, hałasu lub temperatury powietrza, znaczenie estetyczne, znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej lub funkcje rekreacyjne świadczone ludności˝. Koniec cytatu. Ta propozycja definicji jest nieprecyzyjna, bo jaka to ma być powierzchnia? Czy 200 m², czy 2000 m², czy hektar? Kto i w jaki sposób ma nad nią sprawować nadzór? Proponowany zapis w trzeciej zmianie mówi tylko, że ustanowienie zieleni chronionej ma być w drodze uchwały rady gminy. A gdzie i w jakim trybie konsultacje z właścicielem terenu? Przecież ustanowienie takiej formy ochrony rodziłoby roszczenia właściciela terenu o odszkodowanie, to jest oczywiste.

    Co do proponowanych w zmianie siódmej nasadzeń zastępczych, to są to kolejne nieprecyzyjne przepisy, nieokreślające np. położenia terenu tych wymaganych nasadzeń, które przecież powinny być w pobliżu miejsca, gdzie usunięto zieleń, bo mają rekompensować właśnie to usunięcie. Przypomnę, że nasadzenia zastępcze w omawianym w projekcie zawartym w druku nr 1361 są obligatoryjne, co nie wydaje się być dobrym rozwiązaniem. Jak wyjaśniano to w komisyjnej debacie w dniu wczorajszym, samorządy bardzo niechętnie stosują nasadzenia zastępcze, bo zobowiązane podmioty wykonują je niestarannie, powiem to kolokwialnie - na odczepne. Nie pielęgnują, co tylko rodzi koszty dla samorządu, a nie skutkuje zwiększeniem liczby obszarów zielonych.

    Panie pośle, zechce pan łaskawie wziąć pod uwagę protokół komisji, gdzie przedstawicielka administracji odpowiedzialnej za ochronę środowiska w m.st. Warszawie właśnie takie informacje nam podała. Ja nie mam powodu nie wierzyć tej pani urzędniczce, która wczoraj na posiedzeniu komisji nam te informacje podawała, czy twierdzić, że nas celowo wprowadza w błąd. To akurat... (Gwar na sali)

    Proszę?

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Małgorzata Kidawa-Błońska)

    Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:

    Bardzo państwa proszę, bardzo państwa proszę o spokój.

    Poseł Anna Paluch:

    To akurat jest, proszę państwa, całkowicie wiarygodne tłumaczenie. Nie ma sensu wprowadzać obligatoryjnych nasadzeń, bo one są nieskuteczne, nie skutkują zwiększeniem zieleni i po tym przypisanym okresie 3 lat są kikuty, których nikt przez te 3 lata nie podlewa. Ten obligatoryjny przepis jest nieskuteczny, mówię to jeszcze raz z całą odpowiedzialnością. Rodzi koszty dla samorządów, a nie skutkuje zwiększeniem liczby obszarów zielonych. Samorządy wolą brać pieniądze i wolą same dokonywać nasadzeń, pielęgnować te nasadzenia.

    Z kolei zmiana jedenasta zawiera stawki opłat - prawda, że są one nieco niższe od tych ujętych w projekcie Platformy Obywatelskiej, ale zawiera ona np. stawkę 100 zł za wycięcie gruszy czy jabłoni, a przecież one w obecnym stanie prawnym nie są objęte opłatami. Po co taki regres i po co utrudnianie życia ludziom?

    Trudno tu omawiać szczegółowo wszystkie proponowane zmiany. To są trzy punkty, mamy dosyć krótki czas na debatę. Nie będę wdawała się w szczegóły, powiem tylko krótko, że komisja ochrony środowiska zdecydowała się rekomendować Wysokiej Izbie odrzucenie omawianego projektu zawartego w druku nr 1361 w pierwszym czytaniu. Uchwałę w tej sprawie podjęto 17 głosami za, przy 9 przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.

    Wysoka Izbo! Przechodzę do prezentacji projektu zmiany ustawy o ochronie przyrody zawartego w druku nr 1334, złożonego przez klub Prawo i Sprawiedliwość w dniu 3 marca 2017 r.

    (Poseł Gabriela Lenartowicz: To jest nie na temat.)

    Jego pierwsze czytanie odbyło się 22 marca. Sprawozdanie komisji ochrony środowiska jest zawarte w druku nr 1337. Projekt utrzymuje przepisy art. 83f ust. 1 pkt 3a i 3b zezwalające na wycinkę na działce prywatnego właściciela na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą oraz w celu przywrócenia do użytkowania rolniczego. Jak czytamy w uzasadnieniu tego projektu, wprowadzane zmiany będą dawać możliwość weryfikacji, czy wycinka była rzeczywiście przeprowadzona w celach niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Osoba fizyczna, która chce wyciąć drzewa na swojej nieruchomości, będzie zobligowana do zgłoszenia tego do właściwego urzędu gminy. Urząd z kolei będzie prowadził rejestr zgłoszeń, będzie dokonywał oględzin dla ustalenia stanu faktycznego i sporządzał protokół oględzin, który ma obowiązek udostępniać zainteresowanym. W terminie 14 dni od oględzin urząd może wnieść sprzeciw. Może także, jeżeli nie ma podstaw do sprzeciwu, przed upływem tego terminu wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony, właściciel może wyciąć drzewa. Z kolei jeżeli w terminie 5 lat od dokonania oględzin wystąpi się o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a budowa ma związek z prowadzeniem działalności gospodarczej i będzie realizowana na części nieruchomości, na której rosło usunięte drzewo, właściwy organ nakłada obowiązek uiszczenia stosownej opłaty za usunięcie.

    Projekt zawiera przepisy nakładające na ministra właściwego do spraw środowiska obowiązek określenia wysokości stawek opłat za usunięcie, które są uzależnione od rodzaju lub gatunku drzewa czy obwodu pnia. Do czasu ustalenia stawek obowiązują stawki maksymalne. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni, z wyjątkiem przepisów dających podstawę prawną do wydania rozporządzeń określających kryteria uznawania za pomniki przyrody oraz stawki opłat za usunięcie, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

    Wysoka Izbo! Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przyjęła projekt zmiany ustawy o ochronie przyrody zawarty w sprawozdaniu komisji w druku nr 1337 - 17 głosów było za, 11 - przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu. Dziękuję bardzo.

    (Poseł Dorota Niedziela: Pani nie wie, jak się pisze sprawozdanie.)

Przebieg posiedzenia