8. kadencja, 4. posiedzenie, 1. dzień (09-12-2015)
3. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie przedstawionego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (druk nr 62).
Poseł Izabela Leszczyna:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Mamy dzisiaj dopiero 4. posiedzenie Sejmu tej kadencji, natomiast w ciągu kilku pierwszych posiedzeń sejmowej większości wraz z rządem udało się zdemolować Trybunał Konstytucyjny. Rozpoczęliście państwo destabilizację finansów publicznych.
Z przykrością muszę stwierdzić, że w procederze niszczenia państwa ramię w ramię z większością sejmową i rządem idzie prezydent Andrzej Duda. Pan prezydent sprzeniewierzył się konstytucji, a dzisiaj ustawą o emeryturach i rentach dołączył do rujnowania bezpieczeństwa finansowego Polski. (Oklaski) To nie może być tak, że złożone nieodpowiedzialne, populistyczne obietnice wyborcze determinują teraz wszystko to, co państwo robicie. No, chciałoby się powiedzieć, całe szczęście, żeście nie obiecali każdemu Polakowi domku z ogródkiem, bo chyba Sejm musiałby teraz razem z państwem realizować tę obietnicę wyborczą. Te wasze obietnice wyborcze są mniej więcej takie.
Słuchając przedstawicielki pana prezydenta, zastanawiałam się, jak to jest możliwe, że państwo nie zapoznaliście się z opasłymi tomami opracowań o systemach emerytalnych na świecie, w Europie i w Polsce. Jak można w jednym wystąpieniu mówić, że chcecie państwo, żeby emerytury były wyższe, i jednocześnie mówić, że można to zrobić inaczej niż przez wydłużenie aktywności zawodowej? Mówiłam tu kilkakrotnie, że wysokość emerytur zależy od dynamiki PKB, od rozwoju gospodarczego - zawsze. To jest transfer od pracujących do emerytów, nie da się tego zrobić inaczej, to są fakty. Jak wyobrażacie sobie państwo, że będzie pracowało mniej osób - emerytów będzie więcej, bo pójdą wcześniej na emeryturę, żyjemy dłużej, w dodatku rodzi się mniej dzieci - jak to wszystko chcecie spiąć finansowo? Wszystko, co robicie w kolejnych resortach, od edukacji przez politykę społeczną, przez obronność, po sprawy zagraniczne, jest groźne dla Polski.
Mówicie państwo, że wydłużenie wieku emerytalnego, tzn. podniesienie wieku emerytalnego, nie jest rozwiązaniem problemu. Ja proponuję, żeby przedstawiciele pana prezydenta zapoznali się jednak z polskim systemem emerytalnym. Od 16 lat w Polsce mamy system zdefiniowanej składki. Pytanie, na które musi odpowiedzieć przedstawicielka pana prezydenta, brzmi zatem: Czy pan prezydent chce zmienić system zdefiniowanej składki na system zdefiniowanego świadczenia, czy chce tylko obniżyć emerytury Polek i Polaków? Nie ma innego wyjścia, choćbyście nie wiem co obiecali w kampanii wyborczej. Po prostu innego wyjścia nie ma.
Co znaczy system zdefiniowanej składki? Bo może warto, żeby zrozumieli to nie tylko wnioskodawcy, ale też wszyscy posłowie, którzy będą głosować za rozwiązaniami w tym projekcie bądź przeciw nim. Emerytura, zgodnie z tym systemem, wyliczana jest jako iloraz - w liczniku mamy zgromadzony kapitał, a w mianowniku mamy dalsze średnie trwanie życia od momentu przejścia na emeryturę wyrażone w miesiącach. A więc znaczenie ma nie tylko to, jak długi mamy staż - oczywiście im dłuższy, tym wyższy kapitał - ale także to, na ile miesięcy musimy ten kapitał podzielić. Nie można pracować do 60. roku życia, będąc kobietą, i mieć jednocześnie wysokiej emerytury.
Martwimy się wszyscy i zastanawiamy się, chyba każdy odpowiedzialny rząd powinien to robić, jak zmienić, podnieść stopę zastąpienia, czyli tę relację ostatniego wynagrodzenia do emerytury. Naprawdę można to zrobić tylko przez wydłużenie aktywności zawodowej i bardzo proszę, niech pan prezydent uwierzy w statystyki Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z nimi naprawdę żyjemy dłużej. Ja wiem, że prezydent nie do końca wierzy statystykom, mówił o tym kiedyś w Londynie, ale one nie kłamią. Żyjemy dłużej. Mówiła pani minister o dobrym bądź niedobrym zdrowiu. Znowu zachęcam do zapoznania się z badaniami. Im ludzie dłużej zostają na rynku pracy, im dłużej są aktywni zawodowo, im dłużej przebywają w społeczeństwie i tworzą więzy i relacje, nie tylko z własną rodziną, ale także z osobami z pracy, tym są zdrowsi, bo zdrowie to powiązanie psychiki i naszej fizyczności. Wszystkie badania potwierdzają, że im dłużej pracujemy, tym dłużej utrzymujemy dobry stan zdrowia.
Mówicie państwo, że człowiek może sam zdecydować. To jest złudne i nieprawdziwe. Jest coś takiego jak wypychanie z rynku pracy. W momencie kiedy uzyskujemy już prawo do emerytury, będziemy z tego rynku pracy wypychani. Jest jeszcze jeden ważny element. Jeśli kobieta w wieku 60 lat przechodzi na emeryturę, to ona jest w gruncie rzeczy młoda, zdrowa i świetnie się czuje, jest przekonana, że ta niewielka emerytura jej wystarczy. Natomiast za 10, 15 lat, a taka kobieta będzie żyła jeszcze ponad 20 lat, za te 10 czy 15 lat nie będzie już taka zdrowa, będzie potrzebowała więcej pieniędzy, choćby na lekarstwa. Nie wiemy o tym, nie jesteśmy w stanie sobie tego nawet wyobrazić, a wy chcecie ludzi wepchnąć w nędzę. Z pewnością Platforma Obywatelska na to się nie zgodzi.
Pamiętajmy, że powrót do poprzedniego wieku emerytalnego to jest emerytura niższa dla kobiet o niemal 70%. Każdy rok dłużej pozostawania na rynku pracy to jest o 10% wyższa emerytura. Dla mężczyzn oczywiście to jest tylko 20%. To znaczy, że kobieta, która urodziła się w roku 1974 - a więc to jest ten pierwszy rocznik, który zostanie objęty podniesionym wiekiem emerytalnym, bo przecież wprowadzamy to przez wiele, wiele lat - gdyby uzyskiwała zarobki na poziomie średniej krajowej, otrzymałaby emeryturę w wysokości 3504 zł, natomiast przy projekcie pana prezydenta ta jej emerytura będzie niższa o 1500 zł. Mężczyzna będzie miał emeryturę niższą o 600 zł.
Naprawdę proszę odpowiedzieć nam na pytanie: Czy chcecie zmienić system emerytalny na zdefiniowane świadczenie? Wtedy możemy rozmawiać, tylko że niestety Polski nie stać na zmianę tego systemu. Długoterminowo system, powtarzam: długoterminowo, w długim terminie, ma się finansować ze składek, a wy chcecie skrócić okres zbierania kapitału, a wydłużyć okres konsumowania tego kapitału. Naprawdę nie da się tego zrobić.
Wprowadzając tę niezwykle trudną reformę... Ale Platforma Obywatelska od PiS-u różni się tym, że my mamy świadomość, że nie wolno myśleć jedną kadencją, że trzeba podjąć trudne decyzje, nawet takie, których obywatele nie chcą, bo każdy woli przecież - wszyscy tego chcemy - być młody, zdrowy, bogaty i w dodatku może niewiele pracować. To jest naturalne, tylko nie po to człowiek staje się politykiem, nie po to zostaje się prezydentem, żeby chcieć się przypodobać społeczeństwu, ale po to, żeby dbać o Polskę, dbać o Polaków w perspektywie wielu lat i wielu pokoleń, a nie w perspektywie swojej niemądrej obietnicy wyborczej.
Wprowadzając tę trudną reformę, wyliczyliśmy, że żeby utrzymać dawny wiek emerytalny i jednocześnie wysokość emerytur, trzeba by podnieść VAT o 8 punktów procentowych, ewentualnie składkę emerytalną z 19,52% do 30%. Proszę odpowiedzieć sobie na pytanie: Czy na pewno tego chcecie? Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia