8. kadencja, 4. posiedzenie, 1. dzień (09-12-2015)
4. i 5. punkt porządku dziennego:
4. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy budżetowej na rok 2015 (druk nr 65).
5. Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy zmieniającej ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej (druk nr 66).Poseł Janusz Cichoń:
Panie Marszałku! Szanowny Panie Ministrze! Pani Minister! Wysoka Izbo! Naszym zdaniem ta nowelizacja tak naprawdę nie jest konieczna. Decyzja o nowelizacji nie ma w gruncie rzeczy ekonomicznego uzasadnienia, ma wymiar ewidentnie polityczny. W gruncie rzeczy chodzi o przesunięcie dochodów z LTE, z aukcji częstotliwości z roku bieżącego na rok przyszły. W ten sposób rząd chce częściowo sfinansować swoje obietnice wyborcze. Po stronie dochodowej dokonano bowiem swoistego przesunięcia dochodów z aukcji LTE.
W uzasadnieniu ustawy czytamy: do celów opracowania uaktualnionej prognozy dochodów niepodatkowych przyjęto brak wpłaty za częstotliwości LTE w 2015 r. My, mogę powiedzieć, zakładaliśmy, że środki te zasilą budżet w tym roku. Pamiętajmy przy tym, że dochody z aukcji mają wymiar jednorazowy, wykreowane natomiast wydatki, mówimy o tych wydatkach przyszłych, co prawda, już nie. Na ich realizację ciągle będą potrzebne środki, a to pogłębi deficyt w latach kolejnych.
Takie podejście rządu daje bardzo niepokojący sygnał rozluźnienia polityki fiskalnej, bo zaspakajanie potrzeb wydatkowych większym deficytem jest właśnie takim sygnałem. Naszym zdaniem to naprawdę bardzo niebezpieczny dla polskich finansów publicznych kierunek, wskazanie deficytu jako źródła finansowania obietnic wyborczych. Oznacza to nie tylko potencjalne wejście w procedurę nadmiernego deficytu, ale pamiętajmy, że większy deficyt to także wyższe podatki, to wyższe stopy procentowe, większa niepewność, a także w konsekwencji niższe inwestycje, wyższe podatki, wyższe odsetki, to także większe nierówności w dochodach. Większy deficyt zmienia też strukturę wydatków. Niższe wydatki rozwojowe, wyższe socjalne, mniejszy eksport w tle, także wywołany wahaniami kursowymi, wolniejsza dyfuzja wiedzy. W skrajnym przypadku jest to niewypłacalność, wobec tego także drastyczne podwyżki podatków i chaotyczne cięcia wydatków. Czy to chcemy zgotować Polsce i Polakom? Wiemy, że obietnice będą kosztowały, ale musimy zapytać, kto za nie zapłaci.
Kwota wolna, o której parę dni temu tu rozmawialiśmy. Nie wierzę, że prezydent bez porozumienia z rządem, ba, bez zgody pana prezesa zaproponował jej wejście w życie od 1 stycznia 2015 r. Tyle że skutków nawet nie policzył poprawnie, bo pominął ubytek dochodów NFZ, prawie 2 mld zł. No, 500 zł na wszystkie dzieci, potem nie na wszystkie, wreszcie - jak za dawnych, dobrych lat - komu tak, komu nie. Przy czym to nie jest zwykłe rozdawnictwo, to jest powiększenie pułapki dobroczynności. Komu przy takim podejściu państwa będzie się opłacało pracować? Już dziś w wielu miejscach w kraju znalezienie chętnych do pracy graniczy z cudem. Do tego dołóżmy wiek emerytalny, darmowe leki.
Brakuje środków, ale deficyt, którym chcecie finansować te wydatki, nie zwalnia z odpowiedzi na pytanie, kto za to zapłaci. To grozi, niestety, spowolnieniem gospodarczym, szybkim przyrostem długu publicznego, także wzrostami kosztów obsługi zadłużenia, to grozi, o czym już mówiłem wcześniej, tak naprawdę drastycznym wzrostem podatków i niekontrolowanym cięciem wydatków.
Rząd natomiast - to dzisiaj bardzo wyraźnie się przebiło przede wszystkim w wystąpieniu klubowym - chce udowodnić, że powód nowelizacji jest inny, że sytuacja polskich finansów publicznych jest gorsza niż my ją przedstawialiśmy i przedstawiamy. Luka podatkowa, o której mówimy, rozwój przestępczości fiskalnej, informatyzacja i jej braki to są niewątpliwie fakty. Dziękuję panu ministrowi za to, że zauważył, że poprzednicy podejmowali jednak sporo działań w kierunku ograniczenia tej luki, lepszego jej monitorowania, a także walki z przestępczością gospodarczą. Podjęliśmy też działania, jeśli chodzi o informatyzację, spóźnione być może i prowadzone tak naprawdę w niesatysfakcjonującym dla nikogo tempie.
Ale jeśli mówimy o nowelizacji budżetu i wskazujemy, że ubytek dochodów to jest efekt niższych wpływów VAT-owskich... Tak na dobrą sprawę gdybyśmy chcieli się pokusić o dokonanie analizy, skąd to się wzięło, a mówimy o nowelizacji budżetu na rok 2015, to ubytek dochodów bierze się przede wszystkim z faktu, że prognoza, którą wykorzystywaliśmy do przygotowania ustawy budżetowej na 2015 r., nie została wykonana, mówię o roku 2014, i to jest ubytek 1800 mln zł, także z tego, że po raz pierwszy w polskiej gospodarce mamy deflację, a poziom cen bezpośrednio wpływa na bazę podatku VAT. Gdybyśmy w ogóle przyjrzeli się bliżej głównym indykatorom bazy podatku VAT - to jest spożycie prywatne, inwestycje, zakupy realizowane przez sektor finansów publicznych - to okazałoby się, że tempo wzrostu ważonej stawki VAT jest istotnie niższe od prognozowanego. To także skutkuje ubytkiem dochodów. Tylko w pierwszej połowie roku z tego tytułu, jeśli chodzi o wzrost bazy podatkowej, ubytki można szacować na 1800 mln.
To jest kwestia zmian, które wprowadziliśmy, dotyczących upoważnionych przedsiębiorców, AEO, a polegających na rozliczeniu importu jednorazowego...
(Poseł Izabela Leszczyna: W deklaracji.)
...bezpośrednio w deklaracji podatkowej importu. Liczba podmiotów korzystających z tej oferty rośnie z miesiąca na miesiąc. Ubytek w pierwszej połowie roku to było 1200 mln.
Wzrost zaległości podatkowych. Warto tutaj powiedzieć, że tylko w tym roku przyrost w VAT to jest 10 mld zł. Z tego większość to tak naprawdę ustalenia kontroli skarbowej. Problem w tym, że nie ma z tego, niestety, wpływów budżetowych.
Patrzy na mnie moja koleżanka, wobec tego ja skończę i jeszcze jej udzielę głosu czy pozwolę...
Przebieg posiedzenia