8. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (20-04-2017)
16. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o rządowym projekcie ustawy o restytucji narodowych dóbr kultury (druki nr 1371 i 1487).
Poseł Anna Wasilewska:
Pani Marszałek! Panie Ministrze! Szanowni Państwo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska wobec rządowego projektu ustawy o restytucji narodowych dóbr kultury.
Przedstawiony projekt ma za zadanie bardziej efektywnie i szybko odzyskiwać dobra kultury, które zostały bezprawnie utracone. Ma również zwiększyć się bezpieczeństwo prawne dóbr w przypadku kradzieży lub przywłaszczenia.
Projekt implementuje do polskiego ustawodawstwa dyrektywę Unii Europejskiej dotyczącą zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych niezgodnie z prawem z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Celem dyrektywy jest ochrona integralności dziedzictwa kulturowego każdego z państw Unii Europejskiej przez ułatwienie im dochodzenia zwrotu dóbr kultury nielegalnie wyprowadzonych z tych krajów.
Za restytucję dóbr kultury będzie odpowiadał minister kultury i dziedzictwa narodowego.
W projekcie ustawy określono zasady postępowania w sprawie zwrotu z państwa Unii Europejskiej narodowych dóbr kultury Polski wyprowadzonych z kraju z naruszeniem prawa oraz zwrotu przez Polskę dóbr kultury wyprowadzonych bezprawnie z państw Unii Europejskiej z naruszeniem prawa, z państw innych niż unijne. Ponadto proponuje się wprowadzić przepisy usprawniające postępowanie dotyczące nakazania zwrotu dóbr kultury, służące bezpieczeństwu odnalezionego dobra kultury, rozszerzające obowiązek uzyskiwania pozwoleń na wywóz dóbr kultury niebędących zabytkami, określenie ogólnych zasad postępowania z dobrami kultury wyprowadzonymi z Polski z naruszeniem prawa po ich zwrocie.
Wprowadzone zostaną również przepisy karne odnoszące się do zachowań polegających na utrudnianiu postępowania o zwrot zagranicznego narodowego dobra kultury. W takiej sytuacji sprawca będzie podlegał karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. Ponadto sąd będzie mógł orzec nawiązkę na wskazany cel społeczny związany z opieką nad zabytkami.
Dla Rzeczypospolitej Polskiej znaczenie restytucji dóbr kultury i ochrona zachowanego dziedzictwa kulturowego i narodowego jest szczególnie ważna. Należy zwrócić uwagę na fakt utraty większości historycznych zasobów tego dziedzictwa nie tylko w następstwie II wojny światowej, ale też wcześniejszych wydarzeń i okoliczności historycznych, którym towarzyszyły rabunki i niszczenie dóbr kultury. O ile prawo międzynarodowe publiczne kształtowało zasady restytucji międzypaństwowej, to prawo polskie obecnie nie zawiera przepisów regulujących sprawy restytucji i zagadnienia cywilnoprawne występujące na ich tle.
Powyższe okoliczności uzasadniają potrzebę stworzenia w polskim prawie regulacji szczególnie służących zapewnieniu efektywnej ochrony zachowanego dziedzictwa kulturowego i narodowego, dlatego też Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie za przyjęciem ustawy o restytucji narodowych dóbr kultury. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia