8. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (20-04-2017)

2. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo pocztowe (druki nr 1426 i 1471).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa Kazimierz Smoliński:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Odpowiadam na pytania posłów. Pan poseł Warzecha pytał o kontrole i wysokość kary. Projekt przewiduje maksymalną wysokość kary, natomiast jej wysokość będzie ustalał prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, biorąc pod uwagę zakres przewinienia. Ustawa przewiduje tylko maksymalne stawki. Jeżeli mowa o 300% średniego wynagrodzenia, to myślę, że nie są to jakieś drastyczne stawki, jeżeli chodzi o indywidualne osoby, które naruszą przepisy, natomiast jeżeli chodzi o przedsiębiorców, to są to już setki, do 300 tys. euro, więc one są już większe. Oczywiście prezes UKE będzie brał pod uwagę zarówno skalę tego przewinienia, jak i jego charakter, jeżeli chodzi o stosowanie kary.

    Teraz jeżeli chodzi o pytania bezpośrednio niezwiązane z ustawą, ale dotyczące jej pośrednio może też, bo chodzi o koszt realizacji usługi powszechnej, to może najpierw monitorowanie i śledzenie przesyłki. Chcemy, żeby przesyłki trafiały jak najszybciej. Oczywiście jest to też główne zadanie poczty, aby terminowo realizować te przesyłki. Poczta w przypadku niektórych przesyłek ma obowiązek realizować je w terminie D+1 i w tym zakresie kontroluje to Urząd Komunikacji Elektronicznej, czy ta terminowość jest realizowana. Natomiast możliwość prześledzenia przesyłki poleconej, bo o takiej mówimy, już istnieje. Na platformie Envelo można śledzić przesyłkę. To jest platforma spółki córki Poczty Polskiej - Poczta Polska Usługi Cyfrowe to spółka, która prowadzi elektroniczną platformę Envelo, i na tej platformie można śledzić przesyłkę poleconą.

    Skanowanie przesyłek jest możliwe. Już w tej chwili Poczta Polska oferuje tzw. hybrydową usługę, że ktoś może na poczcie przedstawić rodzaj listu czy przesyłki w formie papierowej, poczta może to zeskanować i wysłać odbiorcy w formie elektronicznej i odwrotnie, ktoś może przesłać w formie elektronicznej, Poczta Polska wydrukuje to i prześle, dostarczy odbiorcy w formie papierowej. A więc ta usługa hybrydowa, tak to mówiąc, już istnieje.

    Czy przewidziane jest... Mówiłem o skanowaniu - tak, te usługi są przewidziane. Natomiast czy przewidujemy usługę, żeby listonosz odbierał też przesyłki z firmy, sądu, prokuratury? Z tego, co wiem, to poczta nie planuje tego rodzaju usług. Jednak nadawanie przesyłek powinno się odbywać w urzędzie pocztowym i do urzędu należy przesyłkę dostarczyć. Być może w przyszłości tak mogłoby być, ale bardziej w zakresie elektronicznego nadawania, i nad tym Poczta Polska pracuje.

    Chciałbym się jeszcze odnieść do wystąpienia pana posła Sowy. Panie pośle, podwyżki były od 1 lutego, nie od 1 stycznia. One były ustalone i tego wymaga ustawa, aby one zostały zaakceptowane przez prezesa czy przez Urząd Komunikacji Elektronicznej, więc jest kontrola nad tym. Co do strategii poczty i zwiększenia przychodów absolutnie nie ma obawy, że może to generować podwyższanie cen, ponieważ jedyna cena w zakresie usług, która jest nie na zasadzie umowy cywilnoprawnej, tylko ceny urzędowej, dotyczy przesyłek powszechnych. Nad tą ceną kontrolę sprawuje Urząd Komunikacji Elektronicznej i poczta oczywiście nie może sobie w sposób dowolny tych cen kształtować, tylko musi uzyskać akceptację urzędu. Czyli zarówno częstotliwość tych podwyżek, jak i ich wielkość jest kontrolowana przez odpowiedni urząd, organ kontroli, jakim jest Urząd Komunikacji Elektronicznej.

    Jeżeli chodzi o poszczególne pytania, to też jest tak, że pan poseł Sitarski pytał o usługi na podstawie umów i usługi cennikowe. Poza cennikiem dotyczącym usług powszechnych, czyli listów nadawanych, wszystko jest na podstawie umów cywilnoprawnych, są zawierane umowy z klientami i to jest pełna rynkowa działalność poczty, która musi w tym zakresie konkurować ze wszystkimi na rynku. W zakresie usługi tej podstawowej, powszechnej też jest kilkunastu operatorów na rynku. Co prawda ustawa właśnie o tym mówi, żeby tym mniejszym ulżyć, czyli oni do pierwszego miliona swoich obrotów nie będą musieli się składać na tę składkę na rzecz ewentualnego pokrycia, jeśli chodzi o operatora wyznaczonego, jakim jest Poczta Polska, więc państwo będzie musiało to wyrównać, i dlatego przewidziana jest w ocenie skutków regulacji interwencja w postaci dopłaty ze strony Skarbu Państwa.

    Pani poseł Pępek pytała o wynagrodzenia listonoszy. Muszę z przykrością stwierdzić, że przez ostatnie 8 lat funkcjonowania poprzedniej ekipy rządowej nie było żadnych podwyżek, nie tylko dla listonoszy, dla żadnej grupy zawodowej w Poczcie Polskiej. W ubiegłym roku nastąpiły pierwsze podwyżki. Średnie wynagrodzenie w Poczcie Polskiej niestety jest dramatycznie niskie i ono wynosi 3 tys. zł brutto, przy średnim wynagrodzeniu w skali kraju ponad 4 tys. Widać wyraźnie, że tutaj poczta odstaje, bo przy 80 tys. pracowników ta średnia powinna być co najmniej taka jak średnia w Polsce, w przedsiębiorstwach. A poczta jest największym przedsiębiorcą na rynku, który zatrudnia najwięcej pracowników - jako przedsiębiorca, bo są grupy zawodowe liczniejsze, ale to jest Policja czy wojsko. Wojsko już w tej chwili tak, bo jeszcze do niedawna było mniej żołnierzy niż pracowników w Poczcie Polskiej.

    Monopol na przesyłki sądowe - mieliśmy sytuację rynkową w zakresie tych przesyłek pocztowych i myślę, że społeczeństwa nie trzeba przekonywać do tego, czym się skończył ten eksperyment, że prywatna firma realizowała przesyłki sądowe. Wiele skandalicznych, że tak powiem, zachowań na rynku występowało, to dramat wielu osób, które nie dostały przesyłek sądowych, kończących postępowania sądowe, to często kończyło się tragedią dla wielu rodzin czy dla wielu obywateli. Poczta Polska gwarantuje właściwą usługę w tym zakresie. Tak jak w większości krajów Europy Zachodniej Poczta Polska jest w tym zakresie monopolistą, tu nie odstajemy w niczym, i państwo polskie musi zapewnić odpowiednią jakość usług w tym zakresie.

    Poseł Romecki - usprawnienie działania poczty, więcej punktów, czy w soboty będzie czynne. Poczta Polska jest operatorem wyznaczonym, który wygrał w tym zakresie przetarg. Ustawa zobowiązuje wyznaczonego operatora, żeby co najmniej pięć razy w tygodniu miał świadczoną usługę, i poczta spełnia ten wymóg. Soboty na razie nie są brane pod uwagę. To oczywiście jest związane z kosztami. Jeżeli uda się zwiększyć te przychody, o których Zarząd Poczty Polskiej mówi w perspektywie kilkuletniej, myślę, że nic nie stoi na przeszkodzie, żeby niektóre placówki, szczególnie w większych miastach, były czynne również w soboty. Ale ta decyzja będzie już po stronie Poczty Polskiej, bo nie ma takiego wymogu. Natomiast jest więcej punktów, tak? Rok 2016 był pierwszym rokiem, kiedy zostały zatrzymane trzy bardzo niebezpieczne tendencje. Pierwsza to zmniejszanie liczby zatrudnienia. Ta tendencja została zatrzymana. Po raz pierwszy została zwiększona liczba pracowników, o prawie 800 etatów zwiększono zatrudnienie. Następnie zatrzymano zmniejszanie liczby punktów, ten trend został zatrzymany, nastąpiło zwiększenie i już pod koniec roku otwierano pierwsze zlikwidowane placówki, jak również nastąpiły pierwsze podwyżki. To też był dramat. Zatrzymaliśmy też wyprzedaż majątku Poczty Polskiej. Przez ostatnie lata ta wyprzedaż niestety była prowadzona w sposób niewłaściwy. Polegało to tylko i wyłącznie na konieczności wyprzedaży, aby zasypywać dziurę budżetową Poczty Polskiej. W zeszłym roku strata Poczty Polskiej wynikała tylko z tego powodu, że nie sprzedaliśmy mienia, które miało tę dziurę pokryć. W tym roku ta sprzedaż będzie następowała, ale będzie następowała tylko i wyłącznie w takim celu, aby w tych nieruchomościach powstały mieszkania w celu realizacji ˝Narodowego programu mieszkaniowego˝, czyli z korzyścią dla obywateli.

    Poseł Tomczak pytał się o obowiązek... Przepraszam, nie pamiętam dokładnie pytania, w każdym razie chodziło o obowiązek kontroli. Ta kontrola, tak jak powiedziałem, jest prowadzona przez Urząd Komunikacji Elektronicznej. Podobne pytanie zadał poseł Chruszcz. Też w tym zakresie, jeżeli chodzi o jakość, terminowość przesyłek, to Urząd Komunikacji Elektronicznej kontroluje pocztę. Oprócz kontroli właścicielskiej, jaką sprawuje minister infrastruktury jako minister łączności odpowiedzialny za ten dział administracji rządowej, kontrolę w tym zakresie prowadzi Urząd Komunikacji Elektronicznej.

    Następnie poseł Lassota pytał się o usługi, które są nierentowne. To przede wszystkim usługi związane z realizacją prawa wyborczego, usługi związane z dostarczaniem przesyłek osób niewidomych. Te przesyłki są nierentowne. Jeżeli w przypadku przesyłek podstawowych ta nierentowność będzie występowała, to po to jest też ta dzisiejsza ustawa, żeby ewentualnie w tym zakresie pokryć Poczcie Polskiej stratę, która będzie z tego wynikała. Oczywiście do tej pory księgowość i rozliczenia, które Poczta Polska prowadziła, w zasadzie uniemożliwiały wydzielenie tej działalności, która jest prowadzona w sposób powszechny, żebyśmy mogli korzystać z tej dopłaty. W tej chwili poczta pracuje nad tym, żeby była w stanie przekonać Urząd Komunikacji Elektronicznej, że rzeczywiście w zakresie usługi powszechnej ponosi stratę, tak aby mogła żądać rekompensaty. Ostatnia podwyżka, która miała miejsce w ubiegłym roku, była znacząca, ale jednocześnie też niewątpliwie przez najbliższe lata urząd nie wyrazi zgody na kolejne podwyżki i poczta zdaje sobie z tego sprawę.

    Zwiększone przychody mogą wynikać tylko i wyłącznie z pozostałych usług, tj. usług finansowych, które w Poczcie Polskiej są w porównaniu z krajami europejskimi jednymi z najniższych - chcemy rozwinąć usługi bankowe, usługi ubezpieczeniowe - jak również usług ochrony mienia. Poczta zatrudnia tysiące pracowników, którzy chronią mienie, ma w tym zakresie bardzo dobre doświadczenie, doskonałych pracowników. Przykładem tego jest chociażby ostatnio wygrany przetarg na ochronę lotniska w Pyrzowicach. Jest to kolejny dowód na to, że można powiększać przychody, niekoniecznie obarczając tym obywateli. Powinno to skutkować tym, że obciążenia po stronie obywateli powinny być mniejsze, bo będziemy uzyskiwali jako Poczta Polska inne przychody. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia