8. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (20-04-2017)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1287 i 1472).
Poseł Józef Brynkus:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Kukiz’15 wobec rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, zawartego w druku nr 1287.
W pierwotnym projekcie rządowym podczas prac podkomisji i Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży dokonano zasadniczych zmian. Te zmiany odnoszą się do procedury habilitacji, mówiąc w uproszczeniu, wdrożeniowej i promotora pomocniczego w przewodzie doktorskim. Obie te sprawy zostały wykreślone z procedowanej ustawy.
Rozumiem pana prof. Włodzimierza Bernackiego podkreślającego rolę PiS w tym zakresie. Cenię go za wiele dokonań, ale przypominam, że to z tej mównicy wyszły najbardziej krytyczne uwagi do poprzedniego projektu ustawy o stopniach naukowych, wypowiedziane przez przedstawiciela Kukiz’15. Zdajemy sobie sprawę z tego, że arytmetyka przemawia za klubem PiS i bez zrozumienia przez jego przedstawicieli wagi wypowiadanych uwag nic by się nie zmieniło. Wierzymy też, że tak będzie również, gdy będziemy rozmawiać o systemowym uregulowaniu spraw dotyczących szkolnictwa wyższego, bo z pewnością będzie to z niewątpliwą korzyścią dla mniejszych ośrodków akademickich i urbanizacyjnych w Polsce, co wszyscy posłowie powinni wziąć pod uwagę.
Projektowana ustawa w przedłożonym kształcie jest strawniejsza, choć jako Kukiz’15 nie możemy zaakceptować pozostawionych w niej kompetencji prezesa Rady Ministrów co do wyboru przewodniczącego centralnej komisji do spraw stopni naukowych.
Projekt reguluje proces ścieżki kariery akademickiej do stopnia doktoratu opartej na prowadzeniu badań naukowych ukierunkowanych na praktyczne ich zastosowanie. Ustanawia także program pn. ˝Doktorat wdrożeniowy˝. Umożliwi on dofinansowanie kosztów związanych z działalnością naukową odbywającą się we współpracy z otoczeniem społeczno-gospodarczym, w tym z przedsiębiorcą lub innym podmiotem zainteresowanym określonym obszarem badań naukowych, która to zakończy się doktoratem wdrożeniowym.
Nie zapisano tego wprawdzie wprost w projekcie, ale z wyjaśnień Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wynika, iż w zasadzie doktorat wdrożeniowy może być realizowany w odniesieniu do każdego obszaru życia publicznego. Oznacza to, że także przedstawiciele nauk społecznych, pedagogicznych czy humanistycznych będą mogli się o niego starać. Problem zawiera się jednak w tym, by sytuacja ta znalazła odzwierciedlenie w przyznawanych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego stypendiach, a to uzależnione będzie od tego, kto będzie decydował o warunkach konkursu na tego typu stypendia - w praktyce ministerialni urzędnicy.
Niestety ta sytuacja budzi pewne obawy, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę wypowiedź przedstawiciela ministerstwa wygłoszoną podczas obrad podkomisji, w której rozpatrywano procedowaną ustawę. Stwierdził on mianowicie, że celem habilitacji wdrożeniowej jest ściągnięcie z zagranicy osób mogących być promotorami dla doktoratów wdrożeniowych, gdyż osób takich w Polsce nie ma. Choć na szczęście przepisy dotyczące uzyskiwania uprawnień równoważnych z habilitacją zostały usunięte, to jednak postawa przedstawiciela ministerstwa rodzi pewne obawy co do transparentności zasad przyznawania stypendiów z punktu widzenia dostępności dla wszystkich dziedzin nauki. Pojawia się obawa, że pewne dziedziny mogą być marginalizowane.
Mając jednak na uwadze oczywiste korzyści dla nauki i społeczeństwa polskiego wynikające z przepisów procedowanej ustawy, choć żywot jej pewnie będzie krótki, bo trwają prace nad systemowym uregulowaniem funkcjonowania szkolnictwa wyższego, Klub Poselski Kukiz’15 opowiada się za jej przyjęciem. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia