8. kadencja, 40. posiedzenie, 1. dzień (20-04-2017)

1. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1287 i 1472).

Poseł Krystian Jarubas:

    Szanowny Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw, druki nr 1287 i 1472.

    Szanowni Państwo! Rządowy projekt nowelizacji ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw wrócił do nas z komisji, a wątpliwości pozostały. Projektowana ustawa w założeniu ma tworzyć nowe możliwości, nowe ścieżki kariery badawczej. Brzmi to zachęcająco. Na podstawie tej ustawy naukowcy będą mogli zamiast habilitacji robić doktoraty badawcze, co przyspieszy ścieżkę kariery. Wiemy też, że oficjalnie koncepcja ma służyć stworzeniu pomostu między biznesem a nauką. Niektórzy mówią, że miałby to być swoisty transfer wiedzy do biznesu. Jak wiemy, dotychczas rozprawa doktorska musiała stanowić nowe, oryginalne rozwiązanie jakiegoś problemu naukowego. To ma się zmienić, ma być traktowane szerzej, bo rozprawą mogłoby być także oryginalne, nowatorskie rozwiązanie w zakresie zastosowania wyników badań własnych w sferze gospodarczej. To ciekawa koncepcja, bo do teorii dołącza praktykę. Jednocześnie w przepisach nadal jest wymóg wiedzy teoretycznej i umiejętności prowadzenia prac naukowych samodzielnie.

    W cieniu głównych założeń projektu kryją się wątpliwości, czy zmiana proponowana przez rząd powinna równoważyć doktorat badawczy z habilitacją. Wielu naukowców obawia się, że te zmiany mogą nieoczekiwanie obrodzić patologią dotyczącą umowności decyzji związanych z nadaniem doktoratu badawczego wdrożeniowego. Założeniem projektu ustawy są także tzw. granty promotorskie przyznawane uznaniowo. Promotorzy przyznają je swoim podopiecznym. Czy to nie będzie pretekst do powstawania specyficznego systemu feudalnego wśród naukowców, polegającego na zależnościach także finansowych? W grę mogłyby wchodzić również sympatie polityczne. To niestety jest naszym zdaniem realne zagrożenie, które ów projekt wnosi. Jeśli do takiego systemu wkradłyby się też przesłanki polityczne, wtedy mogłoby to oznaczać promowanie tylko tych naukowców, którzy, jak to się mówi, postępują zgodnie z linią partii. Na pewno trzeba unikać upolitycznienia nauki, więc także dmuchać na zimne, a także nie należy budować systemów, które takiemu upolitycznieniu by sprzyjały. Trudno też jednoznacznie ocenić ten projekt indywidualnie, bez całego pakietu zapowiadanego przez rządzących.

    Dlatego klub PSL bardzo wstrzemięźliwie podchodzi do tego projektu ustawy, ale finalnie poprzemy go. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia