8. kadencja, 40. posiedzenie, 2. dzień (21-04-2017)

Oświadczenia.

Poseł Sylwester Chruszcz (tekst niewygłoszony):

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! 23 kwietnia 1932 r. w Wawrze urodził się Rafał Gan-Ganowicz, polski żołnierz na uchodźstwie, najemnik, dziennikarz, korespondent Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa, działacz polityczny i społeczny.

    Pochodził z rodziny o korzeniach tatarskich, posługującej się herbem Rawicz. Ojciec przez pewien czas był żołnierzem Legii Cudzoziemskiej, następnie wyjechał w celach zarobkowych do Argentyny. Podczas wojny obronnej we wrześniu w 1939 r. zginęła jego matka, a w powstaniu warszawskim zginął ojciec.

    Jak sam mówił, ˝antykomunizmu nie wyniósł z domu, lecz nauczyli go sami komuniści˝. W powojennej Polsce jako kilkunastolatek stworzył konspiracyjną organizację kolportującą antykomunistyczne ulotki i malującą napisy na murach.

    W czerwcu 1950 r. Urząd Bezpieczeństwa wpadł na trop organizacji i Gan-Ganowicz zaplanował ucieczkę do Wrocławia. Próbując przejść między wagonami, dostrzegł skład do Berlina. Ukryty pod pociągiem wyjechał z komunistycznej Polski do Berlina Zachodniego, gdzie wstąpił do amerykańskiej służby wartowniczej. Kilkanaście miesięcy później wyjechał do Francji, gdzie zdał maturę i odbył studia oficerskie organizowane przez NATO i kurs spadochroniarski. Patent podporucznika odebrał z rąk gen. Władysława Andersa. W Paryżu uczył w polskiej szkole.

    W 1965 r. w Brukseli zaciągnął się do kongijskiego wojska, aby walczyć w tym kraju z komunistami. W 1967 r. współorganizował w Jemenie obronę przed rebelią. Działania grupy Gan-Ganowicza doprowadziły m.in. do zestrzelenia podczas misji bojowej sowieckiego samolotu.

    Po powrocie do Francji zamieszkał w Paryżu. Gdy 13 grudnia 1981 r. został wprowadzony w Polsce stan wojenny, współorganizował demonstracje w obronie więzionych działaczy ˝Solidarności˝. W latach 80. był zagranicznym przedstawicielem konspiracyjnej organizacji ˝Solidarność Walcząca˝. Był też korespondentem Radia Wolna Europa, występując pod pseudonimem Jerzy Rawicz.

    W 1997 r. powrócił na stałe do Polski, zamieszkał w Warszawie, a następnie przeprowadził się do Lublina. Zmarł 22 listopada 2002 r. w wieku 70 lat.

Przebieg posiedzenia