8. kadencja, 41. posiedzenie, 2. dzień (11-05-2017)

13. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (druk nr 1494).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję wszystkim klubom za poparcie projektu. Mamy chyba wszyscy świadomość, wszyscy ci, którzy tą tematyką się zajmują, że jest to bardzo trudna dyrektywa, dotycząca ważnych kwestii. Ona, jak tutaj już było powiedziane, została wdrożona w 2014 r. Wszyscy ci, którzy się tym zajmowali, pamiętają, jakie były opory z naszej strony, żeby ta dyrektywa nie wchodziła w tym kształcie do naszego porządku prawnego. Niestety weszła. To jest dyrektywa niekorzystna dla polskiego państwa, a szczególnie dla rolnictwa. Ona po prostu uderza w rolnictwo. Stąd też takie trudne prace nad tą ustawą, związane z wdrożeniem tej dyrektywy.

    Staraliśmy się maksymalnie wykorzystać tę dyrektywę, aby ułatwić szczególnie kwestie związane z rolnictwem, bo ta dyrektywa tak naprawdę dotyczy branży rolnictwa, sadownictwa i usług, w mniejszym zakresie oczywiście usług turystycznych. To jest główny cel. Stąd też ten okres przejściowy, który stosujemy, do 2018 r., od 2018 r. będzie wejście w życie ustawy. Ale również te umowy, które zostały już zawarte na podstawie obecnych oświadczeń zatrudnienia pracowników cudzoziemców, będą skutkowały w przyszłym roku, czyli tutaj wprowadzamy jeszcze taki okres przejściowy.

    Może jeszcze taka informacja, o to pytała pani poseł Mrzygłocka. Również w innych państwach ta dyrektywa nie jest jeszcze w pełni wdrożona. W tej chwili z tych danych, które mamy, wynika, że dziewięć państw wdrożyło dyrektywę, w 16 państwach trwają prace, w tym również w Polsce, ale, co ważne, są też trzy państwa, które wcześniej zapewniły sobie w negocjacjach, wtedy oczywiście Prawo i Sprawiedliwość nie miało wpływu na podejmowane decyzje, że w ogóle nie są objęte tą dyrektywą. Te państwa to Dania, Irlandia i Wielka Brytania. Na tym etapie, gdy byłoby zablokowanie czy też wyłączenie naszego kraju z tej dyrektywy, mielibyśmy inną sytuację, dlatego tak trudno w tej chwili znaleźć dobre rozwiązania. Wydaje się, że to, co przygotowaliśmy, idzie w tym kierunku, aby zdecydowanie z tej dyrektywy sezonowej dla naszych przedsiębiorstw, a szczególnie dla rolnictwa, wynikało jak najwięcej możliwości i ułatwień. I tak jest. Przypomnę tutaj, pan poseł Maliszewski o to pytał, tzw. zezwolenia wielosezonowe, na 3 lata, to jest to ułatwienie. To, że w ciągu pierwszych 30 dni, jeżeli nie ma pracy, cudzoziemiec u rolnika będzie mógł inną pracę wykonywać, bez dodatkowego, kolejnego zezwolenia, czyli po wjeździe już będzie miał możliwość podjęcia pracy. 9 miesięcy to jest ten okres maksymalny, który mogliśmy w tym zakresie wpisać, i to jest.

    Oczywiście pojawiały się w trakcie tych spotkań, które odbyliśmy z grupami rolników, różne propozycje. Jedną z takich propozycji było, żebyśmy zastosowali do rolnictwa umowę o pracę taką, jaka jest we Francji, dotyczącą np. winobrania, ale tam to jest umowa kodeksowa. Jakbyśmy wpisali bezpośrednio kodeksową umowę, o czym mówił pan poseł, dotyczącą zbierania owoców miękkich, to już kompletnie wtedy nam się to rozkłada. Trzeba szukać jeszcze innych rozwiązań. W tym zakresie się umówiliśmy, że ze związkami rolników będziemy nad tym pracować, żeby szczególnie dla owoców miękkich znaleźć jakieś rozwiązanie.

    Jeśli chodzi o limity, to oczywiście tutaj nie wprowadzamy limitu. To jest propozycja fakultatywna, w przypadku gdy byłyby sytuacje, że, nie wiem, w jednym województwie, i to jest odpowiedź na te pytania, które padały, jest jakiś rodzaj zawodów, gdzie jest nadmiar cudzoziemców, którzy chcą do naszego kraju wjechać, wtedy takie limity mogą być zastosowane. Takie rozporządzenie, które będzie wydawane, będzie uzgadniane zarówno z ministrem rolnictwa, jak i MSWiA. MSWiA zwraca uwagę na kwestię bezpieczeństwa, czyli tworzenia się pewnych enklaw obywateli, cudzoziemców, z państw trzecich, które mogą mieć wpływ na bezpieczeństwo. Odpowiadam pani poseł Monice Rosie na pytanie dotyczące limitów. Tak że to nie jest obowiązek, to jest działanie fakultatywne. Ale mamy taki mechanizm, jeżeli byłaby taka potrzeba, czy w danym województwie, czy w danej branży, w danym zawodzie przy udziale zarówno samorządu wojewódzkiego, jak i powiatowego. Jest to uwzględnione w rozporządzeniu - jeżeli byłaby taka potrzeba.

    Pani poseł Pępek pytała o kwestie związane z zatrudnieniem. Tak, tutaj dokonujemy zmiany w rozporządzeniu. Wprowadzamy opłatę za wydanie oświadczeń i zezwoleń. Szacujemy - bo to jest 10% minimalnego wynagrodzenia - że to będzie kwota nie wyższa niż 30 zł, z tym że dokonujemy podziału: połowa tej kwoty będzie przekazana na urzędy powiatowe, a połowa - na urzędy, powiedziałbym, centralne, czyli budżetu państwa, ale też na wsparcie dla urzędów wojewody, dla tych, którzy tym się zajmują. Ma to m.in. poprawić, pomóc szczególnie powiatowym urzędom pracy, dla których są to dodatkowe zadania, które w tej chwili wykonują bez żadnych środków. W ubiegłym roku, jak już mówiłem w swoim wystąpieniu, było ponad 1300 tys. samych oświadczeń, które przeszły przez urzędy pracy. To trzeba w tej chwili uregulować, ale też dać większe możliwości i zatrudnić dodatkowych ludzi. Tak że te środki są na to przeznaczane.

    Pani poseł Ewa Kołodziej pytała o umowy i potrącenia, chodzi o to, że nie może tak być, żeby były potrącenia z wynagrodzeń, żeby np. za najem lokalu potrącać automatycznie. Nie ma takiej możliwości ze względu na to, że dyrektywa jednoznacznie mówi o wynagrodzeniu, my stosujemy to minimalne wynagrodzenie. Nie ma w prawie takiej możliwości, że z wynagrodzenia potrącamy za np. umowę najmu. Oczywiście za korzystanie z mieszkania czy z lokalu można pobierać opłaty, ale nie można jej automatycznie potrącać.

    Jeśli chodzi o pozorność umów, to czy wojewoda będzie mógł odmówić? Będzie mógł odmówić w skrajnych sytuacjach. Jeżeli przychodzi ktoś, kto nie ma miejsca pracy, jest bezdomny i stara się o świadczenie, to wiemy, że taka sytuacja jest tylko dla pozoru, a nie dla kwestii związanej z uczciwością przy zatrudnianiu.

    Jeśli chodzi o wystąpienie do powiatowych urzędów pracy, to nie miało to związku z dyrektywą. To miało związek z promowaniem akcji dotyczącej 13 zł, czyli minimalnej stawki przy umowach zleceniach, stąd były te informacje dotyczące właśnie sprawdzania i weryfikacji tych stawek, które obowiązują w naszym kraju. Te stawki są dla wszystkich jednakowe. Dzisiaj stawka godzinowa to jest 13 zł, płaca minimalna - 2000 zł i w tym zakresie działamy.

    Tak że jeszcze raz dziękuję wszystkim za poparcie projektu ustawy i w ramach komisji będziemy starać się przyjąć ten projekt jak najszybciej, mając też na uwadze to, że trzeba jeszcze do tego przyjąć siedem rozporządzeń, i wejście w życie, tak jak powiedziałem, nastąpi 1 stycznia 2018 r., z okresem przejściowym, czyli stosowania tych zasad dotyczących oświadczeń tegorocznych w przyszłym roku. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia