8. kadencja, 43. posiedzenie, 1. dzień (07-06-2017)

2. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1423 i 1555).

Poseł Jacek Protasiewicz:

    Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Droga Młodzieży! Już od pierwszej debaty, która toczyła się w tej Izbie przy pierwszym czytaniu przedłożonego przez posłów PiS, których reprezentował pan poseł Piotrowicz, projektu o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa...

    (Poseł Stanisław Piotrowicz: To jest projekt rządowy. Rządowy projekt.)

    To jest rządowy projekt, tak jest. W każdym razie autorstwa rządu Prawa i Sprawiedliwości.

    ...zwracaliśmy uwagę na wiele zastrzeżeń, które ten projekt budzi. W szczególności koncentrowaliśmy się na dwóch elementach. Są to tryb wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa, zwłaszcza tych, którzy mają reprezentować środowisko sędziowskie, oraz kwestia skrócenia - gwałtownego, nagłego, naszym zdaniem niekonstytucyjnego - kadencji obecnie wybranych członków Krajowej Rady Sądownictwa.

    Zarówno w ówczesnej, jak i w dzisiejszej debacie usłyszeliśmy z ust pana posła Piotrowicza, który reprezentuje w tej sprawie komisję, ale też Prawo i Sprawiedliwość, a więc w pewnym sensie również autorów, czyli rząd, bałamutne, tak to nazwę - bałamutne, przekręcone, w dużym stopniu nieprawdziwe - argumentacje, zwłaszcza te dotyczące trybu powoływania członków Krajowej Rady Sądownictwa. Pan poseł Piotrowicz, podając przykłady niektórych krajów europejskich, koncentruje się na finale, nie mówiąc o tym, jaka jest procedura rekomendacji tych kandydatów.

    Najlepiej sięgnąć do obiektywnych źródeł, do instytucji, które zajmują się badaniem praworządności, przestrzegania praw człowieka w całej Europie, we wszystkich krajach członkowskich. Nie jest to Unia Europejska, na której rząd Prawa i Sprawiedliwości wiesza psy i z którą od dawna prowadzi wojnę. Jest to Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, jej biuro do spraw instytucji demokratycznych i praw człowieka, które zresztą, tak na marginesie, mieści się w Polsce, a więc jest bardzo blisko tej naszej debaty.

    Co to biuro pisze? Otóż w konkluzji opinii, która została sformułowana w marcu, nie tak dawno, odnośnie do projektu przygotowanego przez rząd, mówi się tak: Co do zasady organy samorządu sędziowskiego, takie jak rady sądownictwa, są niezbędne w celu wspierania i gwarantowania niezależności władzy sądowniczej w danym kraju, więc same powinny być niezależne i bezstronne. Podejście przyjęte w projekcie ustawy, w którym przeprowadzenie procedury powoływania członków Krajowej Rady Sądownictwa pozostawia się przede wszystkim pozostałym dwóm władzom, czyli wykonawczej i/lub ustawodawczej, zwiększa wpływ tych władz na władzę sądowniczą, a tym samym stwarza zagrożenie dla jej niezależności zagwarantowanej w art. 173 konstytucji. W związku z powyższymi rozważaniami należy zauważyć, że proponowana metoda wyboru będzie również niezgodna z zaleceniami dotyczącymi niezależności sądów opracowanymi pod auspicjami OBWE i Rady Europy, w których stwierdza się, że sędziów członków rad sądownictwa powinna wybierać władza sądownicza.

    Na co jeszcze zwraca nam uwagę biuro OBWE w Warszawie? Zwraca uwagę: Warto również podkreślić, że w swoich najnowszych uwagach końcowych o Polsce z listopada 2016 r. Komitet Praw Człowieka ONZ wyraził pewne obawy dotyczące projektu ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i potencjalnego zwiększenia ingerencji rządu w zarządzanie wymiarem sprawiedliwości.

    To mówi obiektywna, niezależna organizacja międzynarodowa, powołując się również na inną opinię - najbardziej obiektywnej, niezależnej organizacji międzynarodowej, jaką jest ONZ, Organizacja Narodów Zjednoczonych, w sprawie której niedawno ogłaszano, rząd Prawa i Sprawiedliwości ogłaszał wielki sukces, bowiem weszliśmy jako niestały członek Rady Bezpieczeństwa do władz właśnie tej organizacji.

    Czyli mamy do czynienia z bałamutną argumentacją i z niezależną opinią, która mówi jednoznacznie: Tryb proponowany i rekomendowany przez Prawo i Sprawiedliwość budzi poważne zastrzeżenia. Pani poseł Gasiuk-Pihowicz mówiła, że jest to powrót do metod PRL-owskich, do czasów, kiedy w Polsce nie było demokracji. Zgadzam się z tą opinią. I powiem wam więcej. Biorąc pod uwagę, że PRL nie był częścią wspólnoty demokratycznych państw, nie był częścią wówczas jeszcze Wspólnoty Europejskiej, ten projekt i te zmiany wyprowadzają Polskę z Europy. Wbrew temu, co mówicie, wyprowadzacie Polskę z Europy. I mówi o tym chociażby w swojej opinii komisarz praw człowieka Rady Europy, który konkluduje tak: Z tego powodu zdecydowanie zachęcam polski parlament do odrzucenia proponowanych poprawek.

    Komisarz praw człowieka Rady Europy prosi nas, żebyśmy te poprawki odrzucili. My się do tej europejskiej (Dzwonek) opinii niezależnego komisarza praw człowieka dostosowujemy i składamy wniosek o odrzucenie tego projektu w drugim czytaniu. Bardzo proszę, panie marszałku. My jako koło Unii Europejskich Demokratów. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia