8. kadencja, 43. posiedzenie, 1. dzień (07-06-2017)

3. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1491 i 1591).

Poseł Waldemar Buda:

    Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość mam zaszczyt przedstawić stanowisko w zakresie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw.

    Szanowni Państwo! Poselski projekt ustawy to kolejny krok w reformie wymiaru sprawiedliwości. To nowe rozwiązania, które obiektywizują cały etap rozpatrywania spraw od samego początku, od rozpatrywania spraw i od ich przydziału. Dają również ministrowi kompetencje, jak chociażby mniej związane powoływanie prezesów sądów, ale ma to swoje szerokie uzasadnienie chociażby w tym, że w naszym ustroju to w ministrze upatrywana jest odpowiedzialność za funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Bez uprawnień trudno wymagać, ażeby to minister ponosił odpowiedzialność za sprawność działania wymiaru sprawiedliwości, szybkość postępowania, niezależność sędziów. Te gwarancje mogą być zapewnione w przypadku, gdy minister dysponuje narzędziami, które upoważniają go do podjęcia takich zmian, chociażby kadrowych, które pozwalają mu na ułożenie relacji z prezesami sądów, z dyrektorami, którzy w sądach funkcjonują.

    Szczegółowe rozwiązania, chociażby uprawnienie do delegowania spraw z zakresu wynikającego z ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, są w mojej ocenie konieczne. Już dzisiaj fikcją jest utrzymywanie stanu, w którym żywimy przekonanie czy utrzymujemy regułę, że jakikolwiek minister może samodzielnie podejmować czynności w pełnym zakresie uprawnień, które posiada. Dzisiaj przy kumulacji uprawnień w rękach ministra sprawiedliwości niewątpliwie, pozytywnym rozwiązaniem jest to, ażeby część tych spraw mógł delegować na sekretarzy stanu. Wydaje mi się, że przy wprowadzeniu tej reguły nie ucierpią żadne wartości, a na pewno usprawni się funkcjonowanie sądów. Przypomnę, że ta delegacja obejmować będzie również bardzo drobne sprawy, jak chociażby rozpatrywanie indywidualnych wniosków sędziów, gdzie, wydaje mi się, osobiste zaangażowanie ministra sprawiedliwości w tej sytuacji po prostu nie jest konieczne.

    Losowanie i przydział obiektywny spraw. Jest to rozwiązanie, które w zasadzie powinno funkcjonować już w każdym sądzie. Mieliśmy częściowo tę zasadę wprowadzoną w sprawach karnych. Jest to absolutnie konieczne z tego punktu widzenia, że w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia sprawy dla konkretnej strony odejmujemy argument polegający na tym, że przydział spraw był sterowany, że przydział spraw był zamierzony, że ten konkretny sędzia był delegowany w sposób szczególny do rozpatrzenia konkretnej sprawy. To ucina wszelkie spekulacje na temat przydziału spraw i nie pozwala wskazywać, że to jest źródło problemów chociażby tej strony, która sprawę przegrała.

    Następne rozwiązanie to ograniczenie przenoszalności sędziów. Tak jak dotychczas prezes sądu miał tutaj pełną swobodę, tak dzisiaj wprowadzamy regułę, która co do zasady wyklucza tę sytuację. Oczywiście jak każda reguła również ta ma swoje wyjątki i my tutaj proponujemy, że musi być zachowana pewna furtka dla rozwiązań szczególnych, jak chociażby dostosowanie pracy wydziału do wyjątkowych sytuacji, i tutaj te wyjątkowe sytuacje również zostały przewidziane.

    Szanowni Państwo! Niezmienność składu sędziowskiego przy rozpatrywaniu konkretnej sprawy. Jako praktyk, radca prawny, muszę powiedzieć, że to rozwiązanie jest absolutnie konieczne. Wiem, że sprawy trwają wiele lat i rozpatrywanie przez kolejny skład sędziowski danej sprawy, która już trwa 3 lata, po pierwsze nie służy szybkości postępowania, a po drugie wpływa również na prawidłowość rozstrzygnięcia. Nawet jeśli sędzia i sąd w nowym składzie mieliby dobrą wolę i wszelkie predyspozycje do szybkiego i prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, to mogą umknąć ich uwadze te okoliczności, które były istotne, chociażby przy przesłuchaniu świadków. Dzisiaj odzwierciedlenie...

    (Poseł Barbara Dolniak: Przecież są nagrania.)

    Słucham? Odzwierciedlenie przesłuchania świadka w samym protokole nie jest wystarczające (Dzwonek) do tego, ażeby właściwie ocenić jego zeznania.

    Szanowni Państwo! Z tych i wielu innych powodów, o których tutaj dzisiaj nie mam czasu powiedzieć, Prawo i Sprawiedliwość będzie oczywiście popierało poselski projekt zmiany ustawy. Dodam jeszcze, że w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość chciałbym przedstawić trzy poprawki, które dotyczą tego projektu. Pierwsza poprawka dotyczy tzw. urlopu rehabilitacyjnego, wprowadza szczegółowe rozwiązania dotyczące badania oraz...

    Wicemarszałek Małgorzata Kidawa-Błońska:

    Proszę przyspieszać, panie pośle.

    Poseł Waldemar Buda:

    ...wynagrodzenia podczas urlopu rehabilitacyjnego. Poprawka druga dotyczy wskazania przesłanek, na co zwracano uwagę, które są brane pod uwagę przy podejmowaniu decyzji przez ministra sprawiedliwości wyrażającego zgodę na wykonywanie funkcji sędziego po osiągnięciu wieku emerytalnego.

    I trzecie rozwiązanie to rozwiązanie, które wyklucza sprzeciw ministra w przypadku powoływania sędziów wizytatorów. Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia