8. kadencja, 43. posiedzenie, 1. dzień (07-06-2017)
1. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 936 i 1557).
Poseł Józef Brynkus:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić stanowisko klubu Kukiz’15 w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej zawartego w druku nr 936.
Proszę państwa, komunizm niszczył społeczeństwo polskie materialnie, fizycznie i psychicznie, dlatego tylko niektórzy mieli odwagę jawnie się mu sprzeciwiać. Spotykały ich za to więzienia, wyrzucanie z pracy i szkół, przymusowa służba wojskowa, tortury podczas przesłuchań i brutalne pobicia, kończące się nawet śmiercią. A jednak działania opozycjonistów, nierzadko trwające wiele lat, doprowadziły do upadku komunistycznej władzy.
Wydawać by się więc mogło, że ci, którzy położyli zasługi w walce ze zbrodniczym systemem, w wolnej Polsce zostaną docenieni. Niestety dopiero ponad ćwierć wieku po odzyskaniu wolności przypomnieliśmy sobie o nich, o tych, którym wolność zawdzięczamy. Przypomnieliśmy sobie w sposób dalece niewystarczający, o czym świadczy wadliwa, niedoskonała i już w momencie uchwalania krytykowana ustawa z 2015 r. Zaproponowano w niej jałmużnę tym, którym zawdzięczamy wolność, narzucając w dodatku konieczność ubiegania się o nią. Tymczasem komunistyczni oprawcy i aparatczycy nadal pobierają wysokie apanaże.
Te błędy należy jak najszybciej naprawić. Apelowaliśmy więc w ostatnich latach o zadośćuczynienie za krzywdy, jakich doznali działacze opozycji antykomunistycznej. Sam o to wnosiłem w mojej pierwszej interpelacji do rządu RP, domagając się reakcji władz państwa polskiego na trudną sytuację życiową i materialną ludzi zasłużonych dla polskiej wolności.
Odnośnie do proponowanych zmian pragnę zwrócić uwagę Wysokiej Izby na następujące elementy.
Wydłużenie definiowanego w ustawie okresu działalności antykomunistycznej z 4 czerwca 1989 r. do 31 lipca 1990 r. jest w pełni zasadne. Wtedy to formalnie zlikwidowano Służbę Bezpieczeństwa do tego momentu prowadzącą stałe działania przeciw opozycjonistom - a i dziś jej byli funkcjonariusze podnoszą hardo głowę. Spektakularnym przykładem zbrodniczych działań wobec opozycjonistów jest mord na ks. Sylwestrze Zychu, którego dokonano już po wyborach 4 czerwca 1989 r.
Przyznanie stałego świadczenia każdemu działaczowi opozycji jest minimalnym i symbolicznym gestem pomocy i zadośćuczynienia za doznane przez niego krzywdy. Wyeliminuje to żenującą kwestię żebrania ubogich działaczy niepodległościowych o groszową jałmużnę proponowaną w obowiązującej ustawie. Szkoda jednak, że jest to tylko 400 zł. Uważam, że świadczenie to powinno być wyższe. Przypomnę, że beneficjenci systemu komunistycznego przez kilkadziesiąt lat otrzymywali kwoty wielokrotnie przewyższające owe symboliczne 400 zł. Nie możemy tłumaczyć się skromnymi możliwościami. Przecież koalicja rządząca stale podkreśla doskonały stan budżetu. Przypominam, że po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w 1918 r. Józef Piłsudski przeprowadził w ubogiej i zmagającej się z pozaborowymi pozostałościami Polsce ustawę, na mocy której państwo uposażyło dożywotnio byłych powstańców styczniowych. Dzisiaj, gdy Polska jest w znacznie lepszym położeniu ekonomicznym, docenienie działaczy opozycji antykomunistycznej winno być naszym priorytetem i żadne wyliczenia kosztów nie powinny tego priorytetu przesłaniać.
Należałoby jeszcze wprowadzić jedno zastrzeżenie, wynikające z niezamożności wielu dawnych opozycjonistów, którzy niejednokrotnie zmagają się z zajęciami komorniczymi. Świadczenie to powinno być obligatoryjnie wyłączone spod zajęcia komorniczego i niewliczane do kwoty zwolnionej od tego zajęcia.
Odrębną kwestią jest przyznawanie żyjącym w trudnych warunkach działaczom opozycji i osobom represjonowanym rent specjalnych. Po 1989 r. nie zweryfikowano zasadności wypłacania takich rent, a jedynie przyznano je osobom często powiązanym z postkomunistycznymi czy okrągłostołowymi ekipami rządzącymi. Niewątpliwie należałoby objąć tą formą wsparcia osoby wymagające takiej pomocy rzeczywiście dla Polski zasłużone, jakimi są działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane za antysystemową działalność w PRL-u.
W pełni uzasadnione są także zmiany w ustawie o kombatantach; np. rozszerzenie okresu działalności kombatanckiej do 1963 r. wydaje się oczywiste w kontekście śmierci w tym roku ostatniego żołnierza wyklętego Józefa Franczaka ˝Lalka˝.
Reasumując: klub Kukiz’15 opowiada się za przyjęciem proponowanej ustawy z nadzieją na rychłe, prawdziwe i pełne docenienie działaczy opozycji antykomunistycznej, dzięki którym żyjemy w wolnej Polsce. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia