8. kadencja, 43. posiedzenie, 2. dzień (08-06-2017)

21. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Kultury i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w sprawie ustanowienia roku 2018 Rokiem Praw Kobiet (druki nr 1536 i 1578).

Poseł Sprawozdawca Krzysztof Mieszkowski:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W dniu 25 maja na posiedzeniu sejmowej komisji kultury rozmawialiśmy o uchwale, by rok 2018 ustanowić Rokiem Praw Kobiet. To była bardzo ciekawa dyskusja, która nie była wolna od skrajnych poglądów, która nie była pozbawiona emocji, która doprowadziła do tego, że zastanawialiśmy się nad tym, jaki ten rok 2018 będzie, jakie będą prawa kobiet, czy prawa kobiet są dzisiaj respektowane, czy nie. Jedni uważają, że są, inni uważają, że nie. Jestem zwolennikiem... Mam nawet pewność, że prawa kobiet w Polsce są łamane. Ta uchwała była w gruncie rzeczy jednoznacznie przyjęta, mimo tych skrajnych opinii i skrajnych refleksji. Myślę, że jest to bardzo ważne z punktu widzenia spójności społecznej, której w Polsce nie ma, jak wiadomo. O tę spójność społeczność walczymy z wielkim trudem. Nie wiem, czy jest szansa, żebyśmy mogli podjąć te próby dotyczące spójności, porozumienia, podjęcia dialogu, szeroko rozumianego, ale także głębiej rozumianego. Myślę, że uchwała jest krokiem w tym kierunku. Mam nadzieje, że ci z państwa, którzy głęboko nie podzielają poglądu, że w Polsce są łamane prawa kobiet, będą mieli okazję zrewidować swój pogląd, a ci, którzy uważają, że jest inaczej, będą mieli satysfakcję z tego, że będziemy rozmawiać o prawach kobiet.

    Przy okazji poprzedniej uchwały poświęconej Irenie Sendlerowej pani posłanka Śledzińska-Katarasińska mówiła o tym, żeby tę uchwałę czcić w praktyce, żebyśmy poznali bohaterkę tej uchwały. Mam podobne potrzeby i marzenia, żeby również w praktyce społecznej odbyła się ważna debata na temat praw kobiet, żeby ta debata nie była debatą wykluczającą. Chciałbym, żeby prawa kobiet były poważnie i odpowiedzialnie potraktowane przez wszystkie strony politycznego sporu, a zwłaszcza przez tych, którzy marginalizują prawa kobiet. Niedawno była debata dotycząca tabletki ˝dzień po˝, były problemy związane z ustawa aborcyjną, było wiele, wiele spraw, które do dzisiaj są nieuregulowane. My ich nie unikniemy. Musimy o nich rozmawiać, powinniśmy o nich rozmawiać. To jest moralne i polityczne prawo naszego Sejmu, polityczna odpowiedzialność. Bardzo dziękuję wszystkim państwu za tę rozmowę podczas posiedzenia komisji kultury. Pozwolę sobie odczytać projekt uchwały.

    ˝Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia... 2017 r. w sprawie ustanowienia roku 2018 Rokiem Praw Kobiet

    28 listopada 1918 r. Józef Piłsudski, Tymczasowy Naczelnik Państwa, podpisał dekret o ordynacji wyborczej do Sejmu Ustawodawczego. W art. 1 tego dekretu określono, że wyborcą do Sejmu jest każdy obywatel państwa bez różnicy płci. W art. 7 stwierdzono, że wybierani do Sejmu są wszyscy obywatele i obywatelki państwa posiadający czynne prawo wyborcze. Ta decyzja, potwierdzona w Konstytucji Marcowej, wynikała z polskiej tradycji republikańskiej, w której kobiety miały usankcjonowaną prawnie podmiotowość. Odrodzona Rzeczpospolita zapewniła im pełnię praw wyborczych.

    W przededniu stulecia tych wydarzeń Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, ustanawiając rok 2018 Rokiem Praw Kobiet, wyraża uznanie pierwszym parlamentarzystkom: Gabrieli Balickiej, Jadwidze Dziubińskiej, Irenie Kosmowskiej, Marii Moczydłowskiej, Zofii Moraczewskiej, Annie Piaseckiej, Zofii Sokolnickiej i Franciszce Wilczkowiakowej oraz wszystkim orędowniczkom walki o równouprawnienie˝.

    Jako ciekawostkę chciałbym dodać, że kobiety po raz pierwszy prawa wyborcze uzyskały w Nowej Zelandii w 1893 r. One były zredukowane. W całości prawa wyborcze uzyskały w 1919 r. W Europie po raz pierwszy w Finlandii w 1906 r. Polska, jak wiadomo, dała prawa wyborcze kobietom w 1918 r., Francja w 1944 r. Jest jedna bardzo niezwykła rzecz, mianowicie w roku 1971...

    (Poseł Joanna Lichocka: W Szwajcarii.)

    Tak, ma pani rację.

    ...w Szwajcarii pozwolono kobietom pójść do urn wyborczych, ale nie wszystkim. W kantonie Appenzell Innerrhoden Szwajcarki uzyskały prawa wyborcze dopiero w 1990 r., w tym samym roku, kiedy kobiety w Bangladeszu.

    Bardzo państwa proszę o uchwalenie tego dokumentu, bo jest on niezwykle ważny dla naszej świadomości społecznej, świadomości politycznej, ale przede wszystkim dla naszego polsko-polskiego porozumienia. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia