8. kadencja, 43. posiedzenie, 2. dzień (08-06-2017)

23. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o ochronie prawnej odmian roślin (druki nr 1593 i 1612).

Poseł Ewa Lieder:

    Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Senat zaproponował dwie poprawki: pierwsza ma charakter doprecyzowujący i dotyczy pobierania opłat za materiał siewny, druga odnosi się do odmowy informacji na temat wykorzystania materiału siewnego. Senat zaproponował zmianę art. 25, który jest przepisem ogólnym do art. 23a. Art. 25 nakazuje przekazać na żądanie hodowcy informacje dotyczące ilości materiału siewnego. Poprawki Senatu nie wprowadzają żadnych istotnych zmian, które obejmowałyby problemy poprzednio omawiane przy debacie w sprawie tego projektu. Celem zmian w ustawie o ochronie prawnej odmian roślin powinno być ich ukierunkowanie w stronę zbieżności interesów hodowców i rolników. Usprawnienie tego systemu może przynieść naprawdę bardzo wiele korzyści. Celem podstawowym powinien być materiał siewny tańszy i częściej wymieniany, z czasem jedno będzie wynikało z drugiego. Na tę chwilę wygląda to tak, że 25 listopada 2015 r., gdy Krajowa Rada Izb Rolniczych wystąpiła do Agencji Nasiennej w Lesznie o odstąpienie od naliczenia rolnikom opłaty za użycie do siewu materiału z własnego zbioru, agencja odpowiedziała, że spółki hodowlane nie mogą zrezygnować z podstawowego źródła finansowania hodowli, jakim są opłaty licencyjne i przysługujące opłaty za korzystanie z odmian chronionych wyłącznym prawem w ramach instytucji odstępstwa rolnego.

    Istotą rozwoju hodowli jest wyhodowanie odmian o wysokich walorach prozdrowotnych i użytkowych, odpornych na groźne patogeny i szkodniki. Odmiany takie mogą być uprawiane przy ograniczonym stosowaniu pestycydów. Uprawa takich odmian zapobiega nadmiernej degradacji środowiska naturalnego i umożliwia obniżenie kosztów produkcji, co jest równoznaczne ze zwiększeniem konkurencyjności. W Polsce rozwój zarówno hodowli, jak i rolnictwa hamuje mała wymiana kwalifikowanego materiału siewnego. Jesteśmy pod tym względem w Europie na ostatnim miejscu i nie pozostaje to bez wpływu na jakość polskiej produkcji. W tej chwili rolnicy muszą informować agencję nasienną o zasiewach i poddawać się kontroli, a w przypadku niewywiązywania się z tych obowiązków ich sprawy są oddawane do sądów. Może w tym kontekście warto rozpatrzyć model skandynawski, o którym mówiono w komisji rolnictwa przy omawianiu projektu. Polega on na tym, że organizacje hodowców bądź hodowcy są informowani o tym, że rolnik skorzystał z materiału do ponownego rozmnożenia. Informowaniem zajmuje się agencja analogiczna do polskiej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która zbiera informacje na użytek jednolitej płatności obszarowej i na tej podstawie wystawia faktury. Pozwala to uniknąć rozległej biurokracji związanej z wnioskami o udzielenie informacji, kontrolami, sprawami sądowymi, wpływa również na obniżenie opłat, gdy model ten jest powszechny. Jest to rozwiązanie, które powinno wziąć pod uwagę ministerstwo.

    Ponieważ wcześniej ze względu na to, o czym mówiłam, nie popieraliśmy tego projektu (Dzwonek), jesteśmy również za odrzuceniem poprawek Senatu. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia