8. kadencja, 43. posiedzenie, 3. dzień (09-06-2017)

28. punkt porządku dziennego:

Pierwsze czytanie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (druk nr 1564).

Poseł Mirosław Pampuch:

    Bardzo dziękuję.

    Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Mam przyjemność i zaszczyt w imieniu grupy posłów Klubu Poselskiego Nowoczesna przedłożyć ustawę o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług. Podstawową charakterystyką podatku od towarów i usług jest jego neutralność dla przedsiębiorcy. Dla zachowania neutralnego charakteru podatku od towarów i usług, zwanego również potocznie podatkiem VAT, dla przedsiębiorców niezbędne jest możliwie najszybsze otrzymanie zwrotu nadpłaconego podatku od organów administracji skarbowej. Obecny stan prawny nie zapewnia sprawnego zwrotu podatku. Podstawowy termin zwrotu podatku VAT zapisany w ustawie z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wynosi 60 dni, a urzędy skarbowe często wydłużają ten termin nawet bez wszczynania formalnych procedur kontroli. Na zatrzymanie zwrotu VAT mogą mieć też wpływ organy ścigania. Zwłaszcza w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw przetrzymywanie zwrotu VAT stanowi znaczne zagrożenie dla płynności firm.

    Proponowana ustawa ma na celu przyspieszenie zwrotu VAT poprzez skrócenie terminu w jakim organy administracji skarbowej zwracają nadpłacony podatek, z 60 dni do 25 dni - tyle obecnie wynosi termin zwrotu VAT w trybie przyspieszonym - oraz wyszczególnienie czynności i procedur, których wszczęcie przez administrację skarbową stanowi podstawę do wydłużenia tego okresu. Ustawa likwiduje instytucję wcześniejszego zwrotu VAT z naturalnej przyczyny: skoro mamy 25-dniowy VAT, to instytucja wcześniejszego zwrotu VAT staje się zbędna. Ponadto ustawa uniemożliwia w sposób automatyczny, tak jak jest to obecnie, Policji, prokuraturze, CBA oraz ABW żądanie wstrzymania zwrotu VAT.

    Jeżeli zachodzi taka potrzeba - bo oczywiście może się tak zdarzyć i często zdarzają się sytuacje, że zasadność zwrotu podatku VAT wymaga weryfikacji - naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć termin zwrotu tego podatku do zakończenia postępowania weryfikującego zasadność zwrotu. Jednak w przypadku, kiedy zwrot zostaje uznany za zasadny, następuje natychmiastowa wypłata, ale o tym decyduje naczelnik urzędu skarbowego jako organ administracji skarbowej, a nie zupełnie inny organ, często nieznający zasad i specyfiki rozliczania podatkowego, stąd też określona zmiana.

    Dodatkowo nasza ustawa, a więc propozycja zmiany ustawy o podatku od towarów i usług, ogranicza możliwość administracyjnego wykreślenia podatnika z rejestru VAT w związku z prowadzeniem transakcji z podmiotami dokonującymi nierzetelnych rozliczeń podatku w celu uzyskania korzyści majątkowych, i to wtedy, kiedy podatnik tylko i wyłącznie może przypuszczać, że tego typu sytuacje miały miejsce. Ale również w innych sytuacjach wykreślenie podatnika z rejestru winno się odbywać wyłącznie w oparciu o decyzję administracyjną, czego przykładem jest również ostatnie, najnowsze orzecznictwo sądów administracyjnych.

    Przechodząc do szczegółów, pragnę podkreślić, że proponujemy nadanie nowego brzmienia art. 87 ust. 2 ustawy o podatku VAT, skracając z 60 do 25 dni okres, w którym urzędy skarbowe mają zwracać nadpłacony podatek przedsiębiorcom. Zmienia się też niewystarczająco precyzyjny zapis o wstrzymaniu zwrotu w przypadku wątpliwości co do zasadności zwrotu z obecnego ˝do czasu zakończenia weryfikacji˝ na ˝do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonanej w ramach czynności sprawdzających kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego˝.

    Zmiana ta ma na celu wymuszenie na organach administracji skarbowej podjęcia przewidzianych w odrębnych przepisach czynności i procedur weryfikacji rozliczeń podatnika zamiast niezdefiniowanej, a więc mogącej odbywać się w dowolnie długim czasie bez poinformowania przedsiębiorcy, weryfikacji.

    Skreślenie ust. 2c w art. 87 ustawy o podatku VAT odbiera takim organom, jak komendant główny Policji, szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego, szef agencji bezpieczeństwa wywiadu i prokurator generalny prawo do żądania od naczelnika urzędu skarbowego wstrzymania zwrotu na okres od 3 miesięcy. To organy podatkowe jako jedyny kompetentny do rozliczania podatku organ powinny być jako jedyne umocowane do zwrotu, zatrzymania czy wdrożenia procedur weryfikacyjnych, zasadnego zwrotu podatku od towarów i usług.

    W art. 87 ulega skreśleniu ust. 6, co jest konsekwencją właśnie zmian w art. 87 ust. 2, a więc zastąpienia terminu 60-dniowego zwrotu VAT terminem 25-dniowym. Zmiana brzmienia art. 87 ust. 10 ma wyłącznie charakter legislacyjny wynikający z poprzednio przytoczonych zmian, również zmiana brzmienia art. 96 ust. 9a, a więc przepisu, który mówi o możliwości wykreślenia podatnika z rejestru podatku od towarów i usług - w pkt 5 wprowadzamy zasadę, że podatnik miał uzasadnione podstawy, by przypuszczać, że ma do czynienia z nierzetelnymi podatnikami, z nierzetelnymi transakcjami - w stosunku do obecnego brzmienia pkt 5 tego przepisu, który posługuje się bardzo nieprecyzyjnym pojęciem mówiącym o tym, że prowadzący działalność gospodarczą wiedział lub miał uzasadnione podstawy, by przypuszczać. Skreślamy ˝miał uzasadnione podstawy, by przypuszczać˝. Wiedział. Bo mieć uzasadnione podstawy, by przypuszczać, w sytuacji gdy mamy do czynienia również z transakcjami, które pośrednio dotyczą tego podatnika, uważamy za pojęcie zbyt daleko idące i stwarzające organom podatkowym nadmierną swobodę decyzyjną.

    Oczywiście wykreślenie podatnika z rejestru winno odbywać się wyłącznie w oparciu o decyzję administracyjną. Już w stanie, tak jak wspomniałem, obecnym sądownictwo administracyjne wskazuje, że jest to władcza ingerencja organów podatkowych w prawa i obowiązki podatnika, a taka władcza ingerencja, nawet jeżeli odbywa się tylko zawiadomieniem, to zawiadomienie to jest już decyzją administracyjną. Stąd też proponujemy zmianę w tym zakresie, żeby przeciąć wszelkie spekulacje, ale również umożliwić podatnikowi, zapewnić podatnikowi pełne prawo do obrony, bowiem to jest bardzo specyficzna sytuacja - wykreślenie podatnika z rejestru. Poprzez wykreślenie podatnika z rejestru możemy bardzo często doprowadzić do sytuacji utraty zaufania do tego przedsiębiorcy, a utrata zaufania do przedsiębiorcy na rynku działalności gospodarczej powoduje de facto jego likwidację. Stąd też takie nagłe wykreślenie podatnika z rejestru i wyłącznie w oparciu o nieostre kryteria, a jeszcze dodatkowo zawarte w przepisie, w państwie prawa, za jakie, mam nadzieję, uchodzić chce cały czas Polska, nie powinno mieć miejsca.

    Przedkładając tym samym powyższe, wnoszę o skierowanie przedmiotowej ustawy do dalszych prac w komisjach. (Oklaski) Dziękuję bardzo.

Przebieg posiedzenia