8. kadencja, 44. posiedzenie, 1. dzień (20-06-2017)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie poselskie w sprawie 100. rocznicy utworzenia Armii Polskiej we Francji

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! W roku 2017, dokładnie 4 czerwca obchodziliśmy 100. rocznicę utworzenia Armii Polskiej we Francji, zwanej też Błękitną Armią. Rola tej armii i jej dowódcy gen. Józefa Hallera w dziele wybijania się Polski na niepodległość, a później obrony jej granic i suwerenności jest ogromna i w miarę upływu lat coraz wyżej oceniana przez historię.

    4 czerwca 1917 r. prezydent Francji Raymond Poincaré z inicjatywy Romana Dmowskiego oraz kierowanego przez niego Komitetu Narodowego Polskiego podpisał dekret o utworzeniu Armii Polskiej we Francji. Szeregi tej armii wypełnili ochotnicy z Polonii kanadyjskiej i amerykańskiej, emigranci z kraju oraz byli jeńcy.

    Pierwszym dowódcą był Francuz, gen. Louis Archinard. Na mocy porozumienia z rządem Francji Komitet Narodowy Polski uzyskał 28 września 1918 r. pełną kontrolę polityczną nad armią. Wskutek porozumienia została ona uznana za ˝jedyną, samodzielną, sojuszniczą i współwalczącą armię polską˝.

    W miesiąc później powstały pierwsze polskie oddziały, a 8 stycznia 1918 r. utworzono dwubatalionowy 1. Pułk Strzelców Polskich. Od października następnego roku dowodził nim gen. Józef Haller.

    W 1919 r. 70-tysięczna Armia Hallera, zwana od koloru mundurów Błękitną Armią, powróciła do Polski, gdzie weszła do struktur odradzającego się Wojska Polskiego. Armia Hallera była najlepiej wyszkoloną, uzbrojoną i wyposażoną częścią WP.

    Zakończenie działań wojennych na Zachodzie przyspieszyło rozwój organizacyjny armii. Przestało istnieć wiele trudności związanych z rekrutacją i wcieleniem Polaków do armii, zwłaszcza we Włoszech.

    Pozyskano tam ok. 25 tys. żołnierzy - byłych jeńców z armii austro-węgierskiej. Armia gen. Hallera organizowana była na bazie korpusów i dywizji, organizacyjnie odpowiadających armii francuskiej, wyposażonych i uzbrojonych sprzętem i uzbrojeniem demobilizowanych jednostek francuskich.

    W okresie wzrostu napięcia z Niemcami, przed podpisaniem Traktatu Wersalskiego, oddziały Błękitnej Armii zostały przerzucone na granicę zachodnią, tworząc główne siły Frontu Południowo-Zachodniego i Frontu Południowego. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia