8. kadencja, 44. posiedzenie, 1. dzień (20-06-2017)
3. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o senackim projekcie ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (druki nr 1538 i 1616).
Poseł Józef Brynkus:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Kukiz’15 wobec senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Proponowaną w druku nr 1538 zmianę ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej należy poprzeć. Zakaz taki powinien obejmować wszystkie dziedziny życia ze względu na ogrom zła wyrządzonego przez wspomniane systemy społeczeństwom wielu państw.
Zmiana ustawy jest konieczna, ale przez nieprecyzyjne i zbyt przegadane zapisy nadal pozostały luki. Wiele pracy będą mieć tu naukowcy z IPN-u wydający stosowne opinie. Nie uwzględniono m.in. postulatów zawartych w opinii Prokuratury Generalnej, która słusznie wskazała, że popiersia Lenina nie będzie można wystawić, ale portret - będzie można. To paradoks, który powinien zostać usunięty.
Relatywizacja pojęć sprawiła, że mylony jest, często celowo, szacunek dla zmarłych z elementami ideologicznymi, których użyto do upamiętnienia tychże zmarłych. Są przypadki, gdy obiekty niegdyś poświęcone działaniom i działaczom komunistycznym usiłuje się przechrzcić, zmieniając zapisy tablic, a nie zwracając uwagi, że w ten sposób i tak utrwala się elementy totalitarnej ideologii i narracji historycznej sprzed 1989 r. Zdecydowanemu działaniu ustawy powinny zostać poddane wszelkie formy gloryfikowania totalitaryzmów, także werbalne, relatywizujące wydarzenia historyczne, przedstawiające je w duchu wdzięczności czy to dla Armii Czerwonej, gen. Jaruzelskiego, czy to dla wszelkich podobnych osób i zjawisk. (Oklaski)
Brak sankcji karnych w zapisach ustawy uważam za błąd i znaczący brak, gdyż na zatwardziałych negacjonistów skutecznie oddziaływać może tylko wymierna i dotkliwa represja. Konsekwencją ustawy powinna być praktyka administracyjna - bezwzględne usuwanie obiektów utrwalających przekonanie o rzekomych dobrodziejstwach komunizmu w różnych sferach, oraz sądowa - surowe kary dla osób gloryfikujących ustroje totalitarne i ich działalność. (Oklaski)
Za rozwiązaniami prawnymi powinna iść edukacja formalna i nieformalna, której celem powinno być dogłębne przeoranie świadomości historycznej i tożsamości Polaków. Ważne role winny pełnić: telewizja publiczna, która nie może w myśl źle rozumianej misji i wskaźników oglądalności do znudzenia promować produkcji z lat PRL-u propagujących wprost komunizm. To tak jakby niemiecka ZDF nadawała ˝Triumf woli˝ Leni Riefenstahl. Promowanie przez TVP patriotyzmu i tożsamości Polaków musi uzupełniać cel nowelizowanej dziś ustawy, a nie poprzez promowanie komunistycznej kinematografii budzić wątpliwości co do jej zasadności.
Detotalitaryzacja przestrzeni publicznej musi zmienić także nastawienie organów porządku publicznego do osób i instytucji zajmujących się tym zjawiskiem. A tymczasem Policja, sądy i prokuratury ścigają oraz każą takie osoby. To absurd. Prawo przecież domaga się usuwania z przestrzeni publicznej obiektów propagujących system totalitarny. Skoro jednak państwo polskie toleruje działalność radia Sputnik i finansuje ukraińskie organizacje w Polsce chwalące banderyzm, to zmiana mentalności rodem z PRL-u dopiero czeka na tzw. dobrą zmianę. Powinno nią być choćby upamiętnienie osób opisanych w tej książce.
Przechodząc do konkretnych zapisów projektu ustawy, warto podkreślić, że objęcie zakazem jednostek organizacyjnych i pomocniczych samorządów jest konieczne, gdyż ich nazewnictwo - istniejące bądź proponowane - mogłoby dawać pretekst do przemycania gloryfikacji ideologii totalitarnych. Często zdarza się, że temu nazewnictwu towarzyszy tablica z treścią jawnie komunistyczną, a niezauważaną nawet przez państwowych oficjeli, którzy na jej tle wygłaszają przemówienia okolicznościowe.
Proponowany w rozdziale 2 katalog obiektów jest nadal niekompletny, bowiem możliwe jest znalezienie określenia czy formy wyrazu techniczno-artystycznego obiektu, który nie został wymieniony w zapisach ustawy zmieniającej. Klasycznym przykładem jest tu wspomniany w opinii Prokuratury Generalnej wizerunek Lenina. Niewątpliwie problem rozwiązałoby dodanie w zakończeniu ust. 2 w art. 5a po wyrazach ˝napisy i znaki˝ formuły ˝oraz wszelkie inne formy w ustawie niewymienione˝.
Szanowni Państwo! Kukiz’15 zagłosuje za proponowaną ustawą, dostrzegając w niej dobry ruch w kierunku zmiany świadomości wszystkich Polaków, choć pewnie tych, którzy nadal uważają Jaruzelskiego i Kiszczaka za ludzi honoru, nic już nie zmieni. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia