8. kadencja, 44. posiedzenie, 2. dzień (21-06-2017)

13. punkt porządku dziennego:

Pytania w sprawach bieżących.

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi Jacek Bogucki:

    Pani Marszałek! Panowie Posłowie! Odpowiadając na to pytanie, chciałbym przypomnieć i poinformować o tym, że wstępnie uznane grupy producentów owoców i warzyw otrzymały łącznie ponad 7,6 mld zł środków unijnych i krajowych. Beneficjentami tej pomocy początkowo miało być 356 grup, bo tyle składało wnioski, część wycofało się w trakcie, ale nawet jak to się podzieli, to wychodzi bardzo prosty rachunek: ponad 20 mln na jedną grupę. Takiego wsparcia nigdy nie otrzymał żaden sektor produkcji rolnej.

    Część tych grup utworzyła dobrze funkcjonujące przedsiębiorstwa, które radzą sobie na rynku, które właściwie wykorzystują zgromadzony potencjał. Niestety część grup, czy to z powodu nieumiejętności zarządzania, czy też z powodu celowego działania, te pieniądze wykorzystała w sposób niewłaściwy. Po kontrolach przeprowadzonych w tych grupach przez polskie instytucje, jak również po kontrolach audytorów Komisji Europejskiej i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego pojawiły się zarzuty, że były sytuacje, w których grupy były tworzone w sposób pozorny, tylko po to, żeby uzyskać dotacje. Ponadto zdarzały się przypadki, w których członkowie grupy sami sprzedawali grupie własny majątek po zawyżonych cenach. Zdarzały się przypadki zawyżania kosztów inwestycji i kosztów zakupów. Zdarzały się inne nieprawidłowości, które w przypadku dużej części grup zostały niestety potwierdzone.

    Planem działań naprawczych objętych zostało 209 grup. W ramach planu działań naprawczych Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zweryfikowała prawidłowość 1107 wniosków o przyznanie pomocy dla 193 grup i ustalono, że 43% tych wniosków zawiera nieprawidłowości. Były to nieprawidłowości różnego rodzaju i różne sankcje z tym się wiązały. Były to nieprawidłowości czasami bardzo niewielkie, a czasami znaczące. W przypadku 25% skontrolowanych wniosków wszczęte zostały postępowania o zwrot nienależnie pobranych środków. Wydano 279 decyzji o nienależnie wypłaconych środkach. W przypadku 27 grup Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wystąpiła do szefa Krajowej Administracji Skarbowej z wnioskiem o przeprowadzenie kontroli prawidłowości wydatkowania środków finansowych pochodzących z Unii Europejskiej i także w przypadku 27 grup skierowała do prokuratury zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. Z posiadanych informacji wynika, że prokurator krajowy objął osobistym nadzorem toczące się postępowania.

    Ostateczne rozliczenie tego, co działo się w związku z wydatkowaniem tych środków, będzie możliwe po zakończeniu planu naprawczego i wyczerpaniu procedury administracyjnej, ponieważ znaczna część postępowań jest w tej chwili w fazie procesu odwoławczego do II instancji lub wnoszenia skarg do sądów administracyjnych. W chwili obecnej w rejestrze prowadzonym przez Agencję Rynku Rolnego znajduje się 267 organizacji producentów owoców i warzyw, a 14 grup nadal realizuje plan dochodzenia do uznania.

    Dane z rejestru nie potwierdzają tego, iż są już zgłoszone wnioski o upadłość, co nie znaczy, że nie docierają do nas sygnały o trudnej sytuacji części grup wynikającej z bardzo różnych przyczyn. Niestety w przypadku, kiedy pomoc państwa czy pomoc unijna była już danej organizacji udzielana, nie ma możliwości ponownego udzielenia pomocy, w związku z czym ministerstwo i państwo polskie nie może udzielić pomocy tym grupom, tym organizacjom producentów. Wspominany przez pana posła mechanizm może być zastosowany, ale bez użycia środków publicznych. Środki publiczne do tego celu użyte być nie mogą, więc musiałaby się znaleźć instytucja gospodarcza, która przystąpiłaby do tego typu działania na zasadach komercyjnych, na zasadach rynkowych.

    Tak więc, podsumowując, chciałbym stwierdzić, że sytuacja grup producentów jest bardzo zróżnicowana. (Dzwonek) Na ogół problemy dotyczą tych grup, w przypadku których stwierdzono jednak poważne nieprawidłowości w dysponowaniu środkami publicznymi. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia