8. kadencja, 44. posiedzenie, 2. dzień (21-06-2017)
13. punkt porządku dziennego:
Pytania w sprawach bieżących.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Stanisław Szwed:
Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Pani poseł, bardzo dziękuję za to pytanie dotyczące zakresu wspierania przedsiębiorczości. Można by odpowiedzieć, że te zadania należą do całego rządu, do Ministerstwa Rozwoju, ministra finansów, ale oczywiście również do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Wspieranie przedsiębiorczości to przede wszystkim tworzenie nowych miejsc pracy. W dyspozycji ministra pracy znajdują się zarówno instrumenty, które są kierowane wprost na rozwój przedsiębiorczości, tworzenie nowych miejsc pracy, jak i takie, których podstawowym celem jest wsparcie osób bezrobotnych w powrocie na rynek pracy. Oczywiście ustawa, którą się posługujemy, to jest ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W ramach tej ustawy funkcjonują m.in. takie instrumenty jak jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej czy również forma pożyczek. Omówię te dwa główne instrumenty, bo one są najistotniejsze, jeśli chodzi o zakres pytania, czyli o wspieranie przedsiębiorczości.
Jeśli chodzi o jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej, w tym na pokrycie kosztów pomocy prawnej, konsultacji, doradztwa związanych z podjęciem tej działalności, w wysokości określonej w umowie, którą się podpisuje z urzędem pracy, to ta umowa może zawierać kwotę nie wyższą niż sześciokrotność wysokości przeciętnego wynagrodzenia. Jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej są dobrym instrumentem oddziaływania na lokalne rynki pracy. Ta forma wsparcia jest często szansą dla osób zagrożonych wykluczeniem z rynku pracy, nieposiadających własnych funduszy na powrót do aktywności zawodowej na obszarach, gdzie z uwagi np. na strukturę przedsiębiorstw, dominację sektora rolniczego, niską produktywność nie ma dużych szans na uzyskanie zatrudnienia. Szczególne znaczenie ma dostępność tej formy dla osób długotrwale bezrobotnych, gdyż stanowi realną szansę trwałego powrotu na rynek pracy.
Kilka danych. Liczba osób objętych wsparciem w ramach dofinansowania podjęcia działalności gospodarczej w 2016 r. - było to prawie 45 tys. osób. W ciągu czterech miesięcy tego roku, w I kwartale 2017 r. z tego instrumentu skorzystało ponad 9 tys. osób bezrobotnych. W 2016 r. z Funduszu Pracy przeznaczono na dotacje dotyczące podjęcia działalności gospodarczej prawie 900 tys. zł. Nie, wtedy milionów złotych.
Środki przeznaczone z Funduszu Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej są środkami bezzwrotnymi, pod warunkiem spełnienia przez nowo powstałego przedsiębiorcę postanowień zawartej umowy. O przyznaniu tego instrumentu decyduje starosta, uwzględniając sytuację na rynku pracy, ale oczywiście uwzględniając też sytuację danego bezrobotnego. Co ważne, co warto podkreślić, to jest kwestia efektywności zatrudnieniowej.
Jeśli chodzi o różne instrumenty, to instrument dotyczący właśnie jednorazowych środków na podjęcie działalności gospodarczej cieszy się dużą efektywnością i też jest duże w tym zakresie zainteresowanie. Dla uznania efektywności oczywiście ważna jest kwestia związana z realizacją tej umowy, czyli mamy ten pierwszy okres 12 miesięcy, gdy ta działalność musi funkcjonować, ale również po tym okresie 12 miesięcy ważny jest też ten okres późniejszy zatrudnienia, czyli to minimum 30 dni w okresie 3 miesięcy po zakończeniu tego obowiązkowego 12-miesięcznego okresu, aby była dalej kontynuacja tej działalności. To też wpływa na lepszą efektywność tych działań, które są podejmowane.
Drugim ważnym instrumentem są pożyczki na podjęcie działalności gospodarczej. Z pożyczek na działalność mogą korzystać studenci ostatniego roku studiów, absolwenci szkół i uczelni w okresie 48 miesięcy od dnia ukończenia szkoły lub uzyskania tytułu zawodowego oraz oczywiście również bezrobotni w każdym wieku. Warto dodać, że obecnie w resorcie trwają prace nad rozszerzeniem listy beneficjentów uprawnionych do korzystania z tych pożyczek, osoby powracające do kraju po dłuższych pobytach za granicą, w szczególności chodzi nam o te osoby, które zdecydują się powrócić do kraju w związku z opuszczeniem przez Wielką Brytanię Unii Europejskiej. W 2016 r. udzielono prawie 800 pożyczek. Łącznie od początku wdrożenia programu pożyczkowego udzielono prawie 3 tys. pożyczek na kwotę prawie 200 mln zł. Dominujące sektory, jeśli chodzi o pożyczki na działalność gospodarczą, to usługi i handel. Ważne jest też, że grupą przeważającą wśród pożyczkobiorców ze względu na ich status są osoby bezrobotne, tj. ponad 2 tys. osób, oraz osoby do 30. roku życia, czyli ta grupa, której najtrudniej znaleźć pracę.
Myślę, że warto tutaj podkreślić, że w ubiegłym roku, pod koniec roku również na wniosek ministra do spraw pracy zasililiśmy program pożyczkowy dodatkową kwotą ponad 77 mln zł, z czego przeznaczyliśmy również - oprócz wsparcia na tych dotychczasowych zasadach na poziomie 60 mln - 12 mln zł na wsparcie dla bezrobotnych matek, ojców lub opiekunów prawnych dzieci niepełnosprawnych oraz tworzenie nowych miejsc pracy, a także 5 mln, o czym już wcześniej wspominałem, dla osób powracających w związku z tzw. Brexitem.
Myślę, że też warto podkreślić, że program pożyczkowy oraz liczba pożyczkobiorców wskazują, że ta pomoc w formie niskoprocentowych pożyczek jest instrumentem trafionym.
Podsumowując, powiem, że obydwa te instrumenty cieszą się dużym uznaniem (Dzwonek) i są dobrym wsparciem dla przedsiębiorczości. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia