8. kadencja, 44. posiedzenie, 2. dzień (21-06-2017)
15. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy Kodeks karny (druki nr 1509 i 1646).
Poseł Ewa Lieder:
Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Poprawki zaproponowane na wczorajszym posiedzeniu połączonych komisji: Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka wniosły oczekiwaną przez nas zmianę, o której głośno mówiliśmy, za co bardzo dziękuję, a mianowicie przywróciły słowo ˝woda˝ w art. 6 ust. 2 pkt 18 ustawy o ochronie zwierząt, zmieniając brzmienie na: transport żywych ryb lub ich przetrzymywanie w celu sprzedaży bez dostarczenia dostatecznej ilości wody umożliwiającej oddychanie. Jest to słuszna poprawka, którą w pełni popieramy.
Inne poprawki mają na celu złagodzenie przepisów proponowanych w procedowanym projekcie, druk nr 1509. Poprawki te zaproponowane i przegłosowane na posiedzeniu komisji przez posłów PiS spowodują, że sąd nie będzie mógł zakazać osobie skazanej za znęcanie się nad zwierzętami wykonywania wszystkich zawodów lub działalności związanych z wykorzystaniem zwierząt lub oddziaływaniem na nie. Wcześniej taką możliwość przewidywano. Zmiana ta mija się z celem, którym ma być odseparowanie od zwierząt osób znęcających się nad zwierzętami. Wątpliwe jest to, by osoba, która znęca się nad żywą istotą, miała na tyle dużo wrażliwości, by nie znęcać się nad żywą istotą innego gatunku w innych okolicznościach. Brak poszanowania dla zwierząt wynika z ogólnego, a nie wybiórczego braku wrażliwości na ich cierpienie.
Niedopuszczalny jest zapis o zwrocie zwierząt będących własnością osoby skazanej na znęcanie się nad zwierzętami po okresie zakazu posiadania zwierząt, gdy dane zwierzę nie jest tym, nad którym znęcał się skazany. Kwestia ta powinna zostać jak najszybciej uregulowana, dlatego jak najbardziej popieramy poprawkę złożoną dzisiaj przez PO, aby zwierzę odebrane skazanemu miało szansę na znalezienie sobie nowego miejsca pobytu na stałe oraz właściciela, który będzie to zwierzę utrzymywał. Jest to szczególnie ważne w przypadku zwierząt domowych, które przywiązują się do opiekuna.
W projekcie nie zaproponowano rozszerzenia możliwości orzeczenia przez sąd środków karnych na przypadki zastosowania warunkowego umorzenia postępowania. W takich przypadkach zgodnie z obowiązującymi przepisami sąd musi nałożyć na sprawcę obowiązek naprawienia szkody i może orzec wskazane w tym przepisie środki, jednak nie ma wśród nich zakazu posiadania zwierząt. Sąd w przypadku warunkowo umorzonego postępowania powinien mieć możliwość orzekania zakazu posiadania zwierząt albo określonej kategorii zwierząt lub zakazu wykonywania określonego zawodu, prowadzenia określonej działalności lub wykonywania czynności wymagających zezwolenia, które są związane z wykorzystywaniem zwierząt.
Warto zwrócić uwagę na to, że aby normy prawne, które są zawarte w ustawie o ochronie zwierząt, mogły być efektywne potrzebne jest przygotowanie projektu nowej ustawy.
Zajmujące się ochroną zwierząt organizacje pozarządowe, które na co dzień mają styczność z wybiórczym stosowaniem lub obchodzeniem przepisów ustawy, postulują znacznie szerszy zakres bardzo potrzebnych zmian w ustawie niż te proponowane.
Najwyższa Izba Kontroli we wnioskach z kontroli ˝Zapobieganie bezdomności zwierząt˝ przeprowadzonej w 2016 r. również wskazywała na taką konieczność. Jednym z częstych problemów, na które wskazują organizacje pozarządowe, a którego nie rozwiązuje proponowana nowelizacja, jest kwestia umyślności, jeśli chodzi o przestępstwa przeciwko zwierzęciu.
Sąd Najwyższy w głośnej sprawie przeciwko osobie skarżonej o znęcanie się nad niedźwiedziem stwierdził w uzasadnieniu, że przestępstwo znęcania się nad zwierzętami może być popełnione tylko umyślnie, i to wyłącznie z zamiarem bezpośrednim. Znęcaniem się jest natomiast każdy z wymienionych w art. 2 ust. 2 ustawy sposobów bezpośredniego postępowania w stosunku do zwierzęcia, które muszą być objęte zamiarem bezpośrednim sprawcy. Zamiar odnosi się więc do samej czynności sprawczej, a nie do spowodowania cierpień lub bólu.
Dziś prokuratorzy bardzo często powołują się na ten fragment uzasadnienia Sądu Najwyższego, umarzając śledztwa w sprawie o znęcanie się. Dawid Karaś, autor raportu ˝Jak Polacy znęcają się nad zwierzętami˝, podkreśla, że organy stosujące prawo nie biorą pod uwagę cierpienia zwierząt, które jest ubocznym efektem działań człowieka nieukierunkowanych na dręczenie. Również przy okazji konsultacji dotyczących proponowanego projektu organizacje pozarządowe zwracały na to uwagę. Nie wdrożono nadal unijnych regulacji w ustawie o ochronie zwierząt.
Podsumowując, Klub Poselski Nowoczesna jest skłonny poprzeć tę ustawę, która idzie w bardzo dobrym kierunku, chociaż ma wiele, wiele błędów. Mam nadzieję, że jutro, w czasie głosowań, uda się przyjąć te poprawki, które były zaproponowane, szczególnie tę ostatnią, ale cieszymy się z tej poprawki dotyczącej skreślenia słowa ˝woda˝. Należy też podkreślić, że ten projekt nadal nie wyczerpuje potrzeby zmian w ustawie o ochronie zwierząt i po wprowadzeniu tych modyfikacji ustawa będzie wymagała (Dzwonek) kolejnych nowelizacji. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia