8. kadencja, 45. posiedzenie, 1. dzień (05-07-2017)
8. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Edukacji, Nauki i Młodzieży o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1598 i 1670).
Poseł Józef Brynkus:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko klubu Kukiz’15 wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw, druk nr 1598.
Projekt ustawy, jak już wspomniano, reguluje kilka kwestii. Pierwsza odnosi się do przyznawania przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego środków na funkcjonowanie jednostek naukowych i uczelni w związku z ich kategorią naukową. Proponowane rozwiązanie faktycznie racjonalizuje przyznawanie środków ze względu na kategorie posiadane przez jednostki naukowe, specyfikę prowadzonej działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej, jej uwarunkowania, znaczenie zadań realizowanych przez jednostki naukowe w związku z postępem cywilizacyjnym i wzrostem innowacyjności gospodarki. To rozwiązanie jest dobre ze względu na faktyczny rozwój nauki i wspieranie działalności badawczo-rozwojowej jednostek naukowych i uczelni.
Druga kwestia regulowana tym projektem dotyczy wyłączenia stosowania części przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w procesie przyznawania środków finansowych pochodzących z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, Narodowego Centrum Nauki oraz przyznawania środków na funkcjonowanie jednostek w związku z kategoryzowaniem uczelni. Tutaj pojawiają się pewne wątpliwości, bo o ile słuszne jest uznanie, że to jednostka naukowa dba o przyznanie jej odpowiedniej kategorii naukowej, przekazując do stosownych organów odpowiednie dane, i że te dane muszą być prawdziwe, to jednak pozbawienie jej możliwości odwołania się na drodze przewidzianej w Kodeksie postępowania administracyjnego skłania do zadania pytania, czy wyłączenie zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania administracyjnego nie skutkuje uchybieniami w zakresie formalnej poprawności procesu wydawania decyzji.
Trzecia sprawa odnosi się do możliwości umarzania, odraczania, lub rozkładania na raty należności finansowych związanych z przyznawanym finansowaniem. W przypadku kwoty do 150 tys. zł mogłoby to być dokonane bez zgody ministra właściwego do spraw nauki. Upoważnieni do podejmowania takich decyzji mieliby być dyrektorzy Narodowego Centrum Badań i Rozwoju oraz Narodowego Centrum Nauki. Wątpliwości w tej sprawie budzi sama procedura, ale też przesłanki umarzania, odraczania lub rozkładania na raty należności finansowych, jak również stosunkowo wysoka kwota, w przypadku której samodzielną decyzję podejmują dyrektorzy NCN i Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Mogą z tym być problemy wręcz natury prawnej, a nie tylko merytorycznej. O tym, że mieliśmy do czynienia z nadużyciami i nieprawidłowościami w zakresie przyznawania środków finansowych na funkcjonowanie jednostek naukowych, jak też z ich wydatkowaniem, świadczy przypadek aresztowanych naukowców z jednej ze znanych polskich uczelni.
Reasumując, należy stwierdzić, iż projektowana regulacja, choć jest działaniem idącym w dobrym kierunku, to jednak zgodnie z propozycją poprawki przedstawioną przez pana posła z Platformy Obywatelskiej, prof. Nykiela, wymaga dopracowania, i za tym się opowiadamy. Dziękuję bardzo. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia