8. kadencja, 45. posiedzenie, 1. dzień (05-07-2017)
9. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz zmianie niektórych innych ustaw (druki nr 1649 i 1665).
Poseł Mirosław Maliszewski:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jedną z kwestii, która jest dotykana w tej ustawie, jest kwestia umów dostarczenia, które mają być realizowane między producentem rolnym a odbiorcą jego produktów. Intencją rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1308/2013 było wzmocnienie pozycji rolnika, tak aby w długiej perspektywie na podstawie podpisanej umowy dostarczenia czy umowy kontraktacji, to jest lepsze określenie, miał gwarancję, pewność, że sprzeda swój produkt za atrakcyjną cenę w określonych parametrach ilościowych i jakościowych, by taką samą gwarancję miał także ten, który od niego ten produkt kupi, by mógł planować dalszą jego dystrybucję, dalsze jego przetwórstwo. Intencją było wzmocnienie rolnika, tak aby w tym ogniwie dystrybucji żywności nie był tym najsłabszym, tym, który jest przez dużych graczy na rynku, przez koncerny spożywcze wykorzystywany także pod względem cenowym, kiedy płacone jest mu z reguły dużo mniej, niż wynika to z ceny rynkowej czy warunków rynkowych.
Kiedy dyskutowaliśmy o tej ustawie o zapobieganiu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej, podnosiliśmy, ja także to podnosiłem, że zaproponowane przez państwa rozwiązania są absolutnie nieskuteczne. One powodują scementowanie, zabetonowanie obecnego stanu, a w wielu aspektach są nawet bardziej szkodliwe, bo stawiają dzisiaj rolnika w jeszcze gorszej sytuacji w stosunku do tego dużego odbiorcy. Co pokazała praktyka? Po pierwsze, państwo przyznaliście się do tego, bo nowelizujecie tę ustawę. Praktyka pokazuje wyraźnie, że dzisiaj te umowy funkcjonują w ramach jednodniowych umów dostarczenia. Odbywa się to tak, że rolnik dzisiaj jedzie do punktu skupu, dzisiaj, wczoraj, jutro będzie jechał, jest mu przedstawiona do podpisania umowa w momencie dostawy tego produktu, nie wcześniej, nie rok wcześniej, nie 2 lata, nie 3 lata wcześniej, a rolnik, chcąc ten produkt sprzedać, musi taką umowę podpisać, zobowiązuje się do tego w dniu dostarczenia.
Już oczywiście kuriozalne było to, co państwo spowodowaliście, że rolnik, nawet chcąc sprzedać małą ilość produktów na rynku, nawet odbiorcy finalnemu, musiał podpisywać umowę dostarczenia czy umowę kontraktacyjną. To nadal jest fikcja i także ta propozycja, którą państwo przedstawiliście w tym projekcie, absolutnie nie rozwiązuje tego problemu, chociaż pewną nadzieję widzę w tej poprawce, która została zgłoszona, pewną nadzieję dotyczącą tylko tego małego obrotu, że państwo będziecie zwalniać rolników i odbiorców, np. tych, którzy przychodzą do rolnika na stragan na bazarze kupić od niego cokolwiek, z obowiązku podpisywania umowy kontraktacyjnej. Natomiast cały system nadal leży i cały system niestety powoduje, że rolnik będzie wykorzystywany. Trzeba fundamentalnej zmiany, aby zmienić ten system zgodnie z zaleceniami Parlamentu Europejskiego i Rady z tego rozporządzenia nr 1308/2013.
Druga kwestia, która jest w tej ustawie kwestią złą i która również pokazuje błędy, które państwo popełniliście w ostatnich miesiącach i tygodniach, to sprawa powołania nowego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, podziału kompetencji pomiędzy poszczególne agencje czy przekazywania kompetencji w myśl hasła, o którym mówiliście, że to jedna agencja płatnicza będzie regulowała i obsługiwała wspólną politykę rolną. Życie pokazało, że nadal trzeba delegować i będzie to delegowane do Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa - mówię o programie ˝Owoce w szkole˝ - co również pokazuje, że państwo tego nie przewidzieliście. Okazało się, że jednak to takie wasze zadufanie w sobie, że jesteście nieomylni, życie weryfikuje.
Ale jest jedna pozytywna rzecz w tej ustawie, tzn. kontynuacja programów ˝Mleko w szkole˝ i ˝Owoce i warzywa w szkole˝. Państwo, krytykując w wielu miejscach rozwiązania unijne, wspólną politykę rolną, na szczęście nie odważyliście się dla dobra polskich dzieci nie realizować tego programu i ten program będzie realizowany. To akurat wymaga podkreślenia i to jest największym pozytywem tej ustawy. To też świadczy o tym, że mimo wszystko państwo to doceniacie, bo program ˝Owoce i warzywa w szkole˝ i program ˝Mleko w szkole˝ mają spowodować wyrobienie wśród dzieci dobrych trendów żywieniowych. Dzisiaj Światowa Organizacja Zdrowia mówi, że młodzież w wielu krajach, a im kraje bardziej rozwinięte, tym te trendy bardziej idą w złym kierunku, za mało spożywa owoców i warzyw, za mało spożywa mleka. Te programy mają spowodować, żeby wśród dzieci wyrobić zdrowe trendy żywieniowe. I już dzisiaj, kiedy dokonujemy analizy jednego i drugiego programu, widzimy, że przynosi to efekty, bo są takie opracowania, które mówią, że dzieci objęte chociażby programem ˝Owoce w szkole˝, kiedy stają się już poza tym programem uczestnikami rynku, czyli są już nawet kupującymi albo namawiają swoich rodziców, żeby kupili te produkty, częściej sięgają po owoce i warzywa, częściej sięgają po mleko niż dzieci, które tym programem nie były obejmowane. Te programy są więc programami jak najbardziej skutecznymi i z tego powodu cieszę się, że to, co zrobiliśmy w poprzednich latach, w momencie kiedy te programy powstawały, w momencie kiedy one były realizowane, a Polska zawsze była liderem w realizacji tych programów, była krajem, który był największym beneficjentem, największym uczestnikiem środków europejskich pod tym względem, i ten program przynosił najwięcej korzyści polskim dzieciom, polskim szkołom, polskiej młodzieży, ale także polskim rolnikom... (Dzwonek)
Chociażby z tego ostatniego powodu Polskie Stronnictwo Ludowe będzie ten projekt popierało, przedstawiając uwagi, o których mówiłem. Dziękuję bardzo.
Przebieg posiedzenia