8. kadencja, 45. posiedzenie, 1. dzień (05-07-2017)

10. punkt porządku dziennego:

Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw (druki nr 1624 i 1666).

Sekretarz Stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Budownictwa Kazimierz Smoliński:

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałbym przede wszystkim podziękować posłom z komisji i panu przewodniczącemu za pracę w komisji. Nie zawsze wszystkie zastrzeżenia czy wątpliwości, które państwo przedstawialiście... może nie udzielałem pełnych, satysfakcjonujących odpowiedzi, ale wydaje mi się, że była rzeczowa i merytoryczna dyskusja. Dziękuję za to wszystkim posłom.

    Jeżeli chodzi o poprawki, które państwo posłowie złożyliście, to oczywiście musimy się z nimi zapoznać i w odpowiednim trybie będą procedowane dalej. Natomiast chciałbym na kilka rzeczy może już teraz odpowiedzieć, a do kilku się odnieść.

    Duże kontrowersje wzbudza tutaj kwestia nadzoru ministerstwa nad funkcjonowaniem spółdzielni. Zmiana, którą zaproponowaliśmy, wynika nie z naszej chęci zwiększenia tego nadzoru, tylko z odpowiedzi na wieloletnie oczekiwania spółdzielców, którzy piszą do ministerstwa setkami różne petycje, wnioski. Niestety obecnie obowiązująca ustawa uniemożliwia nam jakąkolwiek realną kontrolę dlatego, że ja mogę tylko i wyłącznie, reprezentując ministra infrastruktury pana Andrzeja Adamczyka, poprosić daną spółdzielnię o wyjaśnienie wątpliwości i na tym wyjaśnieniu muszę poprzestać, ponieważ nie mam innych instrumentów. Dlatego były takie oczekiwania ze strony wielu organizacji spółdzielczych, aby można było żądać dokumentów, żeby rzeczywiście dokonać oceny. Jest to oczywiście duże zwiększenie ilości pracy w ministerstwie, ale tego się nie boimy.

    Natomiast drugi problem to kwestia tego, co w związku z przeprowadzoną kontrolą, z naszym nadzorem - bo to nie jest kontrola, tylko nadzór - możemy zrobić. W tej chwili możemy reagować tylko wtedy, kiedy stwierdzimy, że istnieje naruszenie prawa, ale żeby to stwierdzić, musimy mieć jakieś instrumenty. Dzisiaj tych instrumentów nie mamy. Nawet jak je będziemy mieli, to też nie zawsze udaje się ustalić, że to jest naruszenie. Bardzo często jest tylko podejrzenie naruszenia i wobec tego możemy reagować wtedy, kiedy jest podejrzenie naruszenia prawa, a nie tylko i wyłącznie wtedy, kiedy jest naruszenie, bo my piszemy, że jest naruszenie, jest lustracja, lustrator pisze, że tego naruszenia nie ma i co wtedy? Mamy zwracać koszty tej lustracji czy jak, bo tak trzeba byłoby do tego podchodzić? Oczywiście to są niewłaściwe rozwiązania, dlatego idąc w kierunku oczekiwań tysięcy czy setek tysięcy spółdzielców, chcemy zwiększyć tę kontrolę.

    Oczywiście, aby nie nadużywać tutaj kontroli - już to powtarzałem - ograniczamy kontrolę, aby ona była nie częściej niż raz w roku, i nic nie wskazuje na to, byśmy mieli tego nadużywać. Dlaczego miałoby być tak, żebyśmy jako administracja państwowa mieli nadużywać kontroli? Będziemy tylko i wyłącznie reagowali jako nadzór w sytuacjach, w których będą skargi ze strony członków spółdzielni, inaczej sobie tego nie wyobrażam.

    Pan poseł Sachajko tutaj stwierdził, że w nowym układzie w ramach ˝Narodowego programu mieszkaniowego˝ będą przekazywane środki z budżetu. Panie pośle, muszę sprostować - nie ma środków z budżetu przeznaczanych na to, aby wspierać czy to spółdzielnie mieszkaniowe, czy TBS-y. To wsparcie będzie poprzez Bank Gospodarstwa Krajowego w postaci kredytów, które trzeba będzie zwrócić, więc to nie jest tak, że wspieramy spółdzielnie z budżetu. Spółdzielnie będą musiały dokonać zwrotu tej pomocy w postaci kredytów, które otrzymają.

    Natomiast jeżeli chodzi o pana posła Suchonia, to Trybunał Konstytucyjny stwierdził tutaj nieprawidłowości i niestety nie są to zaniedbania rządu, tego rządu, rządu pani Beaty Szydło, tylko są to zaniedbania poprzednich rządów, które nie wdrożyły tych orzeczeń, i dlatego w tej chwili to robimy. Długotrwałe konsultacje... To jest też dowód na to, że bardzo poważnie i rozsądnie podchodzimy do tego problemu. Oczywiście w trakcie konsultacji było wiele różnych oczekiwań, które bardzo daleko idą w zakresie spółdzielni, łącznie z tym, że spółdzielczość należy rozwiązać. Po raz kolejny powtarzam: to, że są nieprawidłowości, często bardzo złe, i że trzeba je ścigać, że tak powiem, karnie, to nie znaczy, że idea spółdzielczości jest zła.

    Co do nadzoru, co jakiś czas dokonujemy oceny działalności ustawy o spółdzielniach, więc pewnie po jakimś czasie dokonamy też oceny obecnie wprowadzonych zmian, aby stwierdzić, czy właściwie funkcjonują.

    Terminy nie były kwestionowane w czasie konsultacji, jeżeli chodzi o kwestię decyzji byłych członków spółdzielni, czy mają pozostać w administracji spółdzielni, czy też nie. Termin 3-miesięczny wydaje mi się właściwy, ponieważ nie można za długo pozostawać w stanie tymczasowości, gdy nie wiadomo, kto ma zarządzać spółdzielnią. Myślę, że to właśnie jest dowód na to, że traktujemy spółdzielców po partnersku, i dlatego wprowadzamy takie rozwiązania, które są na korzyść spółdzielców.

    Jeżeli chodzi o konkretne pytania, to pani poseł Pępek spytała się, czy majątek spółdzielni będzie rozdysponowany. W tym zakresie nie ma żadnych zmian...

    (Poseł Małgorzata Pępek: To źle.)

    ...w Prawie spółdzielczym ani w ustawie o spółdzielcach, nadal majątek wspólny jest majątkiem spółdzielców in gremio jako spółdzielnia. Natomiast w tym zakresie nie było żadnych rozstrzygnięć trybunału i my w tym zakresie też nic nie robimy.

    Jeżeli chodzi o pełnomocnictwa - pan poseł Wojciechowski również o to samo pytał - to absolutnie pełnomocnictwo jest w takim samym zakresie jak do tej pory. My nie zmieniamy idei pełnomocnictwa, w tym zakresie obowiązują przepisy ogólne Kodeksu cywilnego.

    (Poseł Małgorzata Pępek: To jest błąd.)

    Musielibyśmy zmienić prawo cywilne; to byłoby trudne rozwiązanie, żeby w zakresie możliwości dokonywania pełnomocnictwa akurat w spółdzielniach miały istnieć inne rozwiązania niż zasady udzielania pełnomocnictw obowiązujące według Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego.

    (Poseł Małgorzata Pępek: Nie powinno być w ogóle.)

    Natomiast likwidujemy pewną patologię, która w spółdzielniach występuje, że część spółdzielni w swoich statutach wyłączyła możliwość udzielania pełnomocnictw, i właśnie wtedy osoby czy to niepełnosprawne, czy starsze były pozbawione... nie mogły zabierać głosu na posiedzeniu spółdzielni, nie mogąc nawet małżonkowi, który nie był członkiem spółdzielni, czy najbliższemu członkowi rodziny takiego pełnomocnictwa udzielić. Przywracamy to; w tej chwili spółdzielnie nie będą mogły takiego wyłączenia robić. Oczywiście jest ograniczenie, że nie można tych pełnomocnictw udzielać wiele, jest także obawa, że prezesi będą organizowali jakieś pełnomocnictwa. Każda grupa inicjatywna w spółdzielni też ma prawo zebrać pełnomocnictwa - każdy udzieli jednego pełnomocnictwa członkowi rodziny czy komukolwiek innemu i też może być reprezentowany na walnym zgromadzeniu. Uważam więc, że to jest dobre rozwiązanie, oczekiwane przez wielu spółdzielców.

    Oczywiście jeżeli chodzi o problem, który pan poseł Sachajko poruszył, art. 3 ust. 1, tu niestety nie możemy ingerować w prawa nabyte, też by to zostało zakwestionowane przez trybunał, podobnie jak w kwestii rozliczeń, nakładów czy rozliczeń ze spółdzielnią tych, którzy ze spółdzielni występują, będzie to tylko rozwiązanie na przyszłość, nie możemy ingerować tutaj w rozwiązania wstecz, ponieważ są chronione prawa nabyte i nie możemy tego zrobić.

    Natomiast jeżeli jeszcze chodzi o może... Jeszcze krótkie wyjaśnienie dla pana posła Sachajki. Rzeczywiście Bank Gospodarstwa Krajowego udziela preferencyjnych kredytów, jest tam niewielka pomoc ze strony państwa, ale to są naprawdę bardzo małe środki i to nie jest tak, że to państwo tutaj wspiera w ten sam sposób wszystkich, czyli będzie wspierało spółdzielnie mieszkaniowe w tym zakresie, że będzie udzielało im kredytów, będzie wspierało towarzystwa budownictwa społecznego, będzie wspierało samorządy, wszędzie tam, gdzie będzie możliwość realizacji budownictwa mieszkaniowego, aby tych mieszkań przybywało jak najwięcej.

    Tak że dziękuję za debatę. Pewnie powrócimy do sprawy po rozpatrzeniu poprawek, które państwo złożyliście. Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia