8. kadencja, 45. posiedzenie, 1. dzień (05-07-2017)

Oświadczenia.

Poseł Waldemar Andzel (tekst niewygłoszony):

    Oświadczenie w sprawie 230. rocznicy urodzin Seweryna Krzyżanowskiego

    Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! 14 lipca br. przypada 230. rocznica urodzin Seweryna Krzyżanowskiego - podpułkownika wojsk polskich oraz przywódcy Towarzystwa Patriotycznego.

    Seweryn Krzyżanowski urodził się na Ukrainie. Pochodził z bardzo patriotycznej polskiej rodziny szlacheckiej, w której idea niepodległej Polski była żywa jeszcze długo po rozbiorach. Chcąc mieć swój wkład w odrodzenie niepodległości, młody Seweryn w 1807 r. przedarł się przez carskie kordony na zachód do utworzonego właśnie przez Napoleona Bonaparte Księstwa Warszawskiego oraz do zbrojnej formacji tego państwa.

    Krzyżanowski służył początkowo - w stopniu sierżanta - w czwartym pułku Legii Nadwiślańskiej, formacji utworzonej z Legionów Dąbrowskiego. W 1808 r. wstąpił do 4. Pułku Legii Nadwiślańskiej w armii Księstwa Warszawskiego. W latach 1809-1811 odbył kampanię w Hiszpanii, po czym na wniosek księcia Józefa Poniatowskiego został odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari.

    Brał udział m.in. w kampanii w Rosji w 1812 r., bitwie nad Berezyną, obronie twierdzy Spandau pod Berlinem, bitwie pod Lipskiem oraz uczestniczył w walkach we Francji. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej. W 1817 r. został dowódcą szwadronu w Pułku Strzelców Konnych Gwardii. 8 lat później otrzymał awans na podpułkownika.

    W 1822 r., po aresztowaniu Waleriana Łukasińskiego stanął na czele konspiracyjnego Towarzystwa Patriotycznego. 2 lata później w Kijowie nawiązał kontakty ze Związkiem Południowym. W efekcie tej działalności został aresztowany oraz oskarżony o zdradę stanu przed sądem sejmowym. Sąd oczyścił go z najcięższych zarzutów, jednak za przynależność do organizacji tajnych skazał go na 3 lata i 3 miesiące więzienia. 2 lipca 1828 r. cesarz Mikołaj I przedłużył mu wyrok bezterminowo i umieścił go w Twierdzy Petropawłowskiej w Petersburgu. Następnie został zesłany w głąb syberyjskiej tajgi, gdzie po kilku latach pobytu zmarł z powodu choroby. Dziękuję.

Przebieg posiedzenia