8. kadencja, 46. posiedzenie, 2. dzień (19-07-2017)
20. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie obywatelskiego projektu ustawy w sprawie warunków zatrudnienia w ochronie zdrowia (druk nr 1648).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:
Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szanowni Państwo! Rozmawiamy dzisiaj o obywatelskim projekcie ustawy w sprawie warunków zatrudniania w ochronie zdrowia. Na początku odniosę się do tego projektu, bo to jest przedmiotem dzisiejszej debaty.
Te kwestie, które zostały zaproponowane do uregulowania w tym obywatelskim projekcie, znalazły się, o czym państwo już wielokrotnie tu wspominali, w uchwalonej już ustawie w sprawie warunków zatrudniania w ochronie zdrowia, która została uchwalona w czerwcu przez Sejm i Senat i czeka na podpis prezydenta. Natomiast ten obecny projekt po takiej szczegółowej analizie budzi wiele wątpliwości. Pierwsza istotna wątpliwość dotyczy tytułu ustawy oraz zakresu merytorycznego tej ustawy.
(Poseł Beata Małecka-Libera: Ale czy to jest najważniejsze?)
Oczywiście przedmiotem regulacji mają być pracownicy niemedyczni, m.in. pracownicy niemedyczni. Chciałabym zwrócić uwagę, że przy okazji procedowania projektu rządowego również legislatorzy zwracali nam uwagę, że nie mogą być objęci taką regulacją sektorową, bo to jest regulacja sektorowa, wszyscy pracownicy, czyli ci, którzy nie udzielają świadczeń medycznych.
(Poseł Beata Małecka-Libera: I takie rzeczy w tych ustawach przeprowadzacie.)
Argument, który wykorzystywano w tym momencie, był taki, że pracownicy, którzy nie biorą udziału w udzielaniu świadczeń, niestety nie mogą być tą regulacją sektorową objęci. Czym różni się praca np. księgowej, informatyka w szpitalu od pracy księgowej czy informatyka w urzędzie? W związku z powyższym to budzi wątpliwości konstytucyjne.
(Poseł Beata Małecka-Libera: Konstytucja to wasza specjalność.)
Kolejna kwestia, która była wątpliwa przy szczegółowej analizie, to jest brak oszacowania kosztów. W Ministerstwie Zdrowia zostały szczegółowo przeliczone koszty tej regulacji i, szanowni państwo, w ciągu 3 lat, bo ta regulacja ma obowiązywać w perspektywie 3 lat, skutki tej regulacji wynoszą 41 mld zł.
(Poseł Marek Hok: Rządowy?)
Natomiast dokonując oceny w perspektywie 10-letniej, skutki tej regulacji to jest ponad 388 mld zł. Czy takie obciążenie dla budżetu państwa, nawet przy postulowanym przez państwa wzroście nakładów na ochronę zdrowia, byłoby możliwe? Łatwo obliczyć, że nie.
(Poseł Beata Małecka-Libera: Dacie radę, dacie radę.)
Szanowni Państwo! Wiele wątpliwości budzi tutaj również kwestia tych kryteriów, które zostały w tej ustawie wymienione. Chciałabym podkreślić, że ta regulacja z inicjatywy obywatelskiej nie obejmuje tych, o których najbardziej państwo się troszczyliście i również wnioskodawcy najbardziej się tu troszczyli, a mianowicie nie obejmuje lekarzy stażystów. A więc tutaj rozmowy na temat dbałości o wynagrodzenia młodych lekarzy trochę mijają się z celem.
(Poseł Beata Małecka-Libera: Pani się obawia drobiazgów.)
(Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Barbara Dolniak)
Panie marszałku... Przepraszam, pani marszałek, czy mogę kontynuować? Bo pani poseł mi przeszkadza.
(Poseł Beata Małecka-Libera: My słuchamy, słuchamy.)
Wicemarszałek Barbara Dolniak:
Bardzo proszę.
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:
Szanowni państwo, było wiele uwag do tej regulacji, ponieważ jak wskazują wnioskodawcy, regulacja obejmuje również osoby zatrudnione w innych formach, czyli nie tylko na podstawie umowy o pracę, ale również na podstawie umowy zlecenia czy umowy cywilnoprawnej.
Tutaj ustawa w żaden sposób nie precyzuje, w jaki sposób miałaby być realizowana ta ustawa w stosunku do tych osób, tym bardziej że mówimy o zasadniczym wynagrodzeniu, a z kolei osoby zatrudnione na umowach cywilnoprawnych nie korzystają z żadnych dodatków, tylko mają ustalone konkretne kwoty za konkretną jednostkę pracy. Tak że nie ma takiej szczegółowej regulacji dotyczącej tego, w jaki sposób miałaby być realizowana ta ustawa w stosunku do tych osób. Natomiast, szanowni państwo, odpowiadając na pytania państwa posłów dotyczące możliwości realizacji tej ustawy, chciałabym podkreślić jedno, że obecny rząd Prawa i Sprawiedliwości i Ministerstwo Zdrowia skutecznie realizują strategię nakierowaną na rozwój ochrony zdrowia i na troskę, dbałość o pracowników służby zdrowia.
Były pytania o konkretne działania. Otóż jeżeli chodzi o zwiększenie liczby kadr medycznych, szanowni państwo, od ubiegłego roku minister zdrowia zwiększył i zabezpieczył środki na kształcenie, o 20% zwiększył ilość miejsc na uczelniach medycznych i jest to kontynuowane.
(Poseł Marek Hok: Ale rezydentury?)
Na uczelniach medycznych, czyli jak lekarze opuszczą uczelnie medyczne, będą zwiększone również środki na rezydentury dla tej zwiększonej ilości studentów, którzy opuszczą uczelnie medyczne.
Również, szanowni państwo, obecnie trwają prace nad zwiększeniem finansowania na wydziałach pielęgniarskich. Chciałabym zdementować informację pana posła Kosiniaka-Kamysza, który mówił, że na uczelniach są wolne miejsca na wydziałach pielęgniarskich. Szanowni państwo, w ubiegłym roku na kilku uczelniach medycznych, na uniwersytetach medycznych było po kilka osób na wydział pielęgniarski. Dlatego w tym roku podjęliśmy działania, aby zwiększyć ilość miejsc na tych uczelniach, tak żeby można było zwiększyć ilość kształconych pielęgniarek.
Przewijała się tutaj troska o zwiększenie nakładów na ochronę zdrowia. Szanowni państwo, oczywiście my w programie wyborczym mówiliśmy o tym, że będziemy podejmować działania związane ze zwiększaniem nakładów, i takie działania są podejmowane. Powstają konkretne projekty, które będą w niedługim czasie przekazane do konsultacji publicznych...
(Poseł Beata Małecka-Libera: Tak jak z sądami.)
...i które wiążą się ze zwiększaniem nakładów na ochronę zdrowia, o czym pan minister Konstanty Radziwiłł wielokrotnie mówił, m.in. w tej Izbie.
Proszę państwa - zwracam się do posłów Platformy Obywatelskiej i PSL-u - szanowni państwo, tutaj kilkakrotnie zwracaliście uwagę na to, co działo się w 2007 r., w 2008 r., w czasie białego miasteczka czy białego szczytu. Chciałabym przypomnieć, że nikt inny, tylko pan Donald Tusk w 2008 r. w czasie białego szczytu powiedział, że w ciągu 2 lat powstanie ustawa o minimalnym wynagrodzeniu. Gdzie ta ustawa jest?
(Poseł Ewa Kołodziej: Tu jest, teraz procedowana.)
Następnie pan Donald Tusk powiedział...
(Poseł Beata Małecka-Libera: Ale my mówimy o obecnym czasie, a nie o przeszłości.)
...w 2008 r., że o 1% wzrosną nakłady na ochronę zdrowia od 2010 r. Tak powiedział pan Donald Tusk.
(Poseł Ewa Kołodziej: Proszę dać tę ustawę do drugiego czytania.)
Czy wzrosły nakłady? Nie wzrosły. Proszę państwa, my mówimy i działamy. Zwiększyliśmy finansowanie, środki przeznaczone na podwyżki, realizujemy podwyżki, które obiecał poprzedni rząd, a nie zabezpieczył tego w budżecie na 2016 r.
(Głos z sali: To nie są podwyżki.)
Rząd Prawa i Sprawiedliwości te środki w budżecie znalazł i kontynuuje te podwyżki.
(Poseł Marek Hok: U nas, w naszych kieszeniach.)
Również zostało podpisane wczoraj porozumienie z ratownikami.
(Głos z sali: Z ˝Solidarnością˝.)
Nieprawdą jest, że ratownicy będą protestować, ponieważ podpisane zostało wczoraj porozumienie z ratownikami, z którego wynika, że zawieszona zostaje wszelka akcja strajkowa, a rząd przeznaczy po 400 zł od 1 lipca tego roku, a następne 400 zł od stycznia następnego roku na wzrost wynagrodzeń dla ratowników.
(Głos z sali: A co z ustawą? Co z ustawą?)
Ustawa - jeden z panów posłów zacytował dokładnie komunikat, który jest na stronie Ministerstwa Zdrowia. Tam dokładnie to definiujemy, ustawa będzie uchwalona w tym roku. Takie porozumienie zostało podpisane.
(Poseł Marek Hok: 36 godzin i będzie uchwalona.)
Wracając jeszcze do dialogu społecznego - szanowni państwo, tak się składa, że z ramienia Ministerstwa Zdrowia ja jestem oddelegowana do współpracy w ramach zespołu do spraw ochrony zdrowia w komisji dialogu społecznego, i chciałabym państwa poinformować, że odbywamy bardzo częste spotkania, co najmniej raz, a czasami nawet dwa razy w miesiącu, z przedstawicielami strony społecznej, z przedstawicielami pracodawców, organizacji związkowych i rozmawiamy.
(Głos z sali: Chcieliście ustawy.)
Rozmowy oczywiście są trudne, bo oczekiwania - zdajemy sobie z tego sprawę, że skądinąd bardzo słuszne - są duże, ale możliwości państwa też są ograniczone.
(Poseł Marek Hok: Dacie radę.)
I staramy się wypracować takie rozwiązania, które będą akceptowalne dla obydwu stron. I podejmujemy ten dialog.
(Poseł Beata Małecka-Libera: Już niedużo czasu macie, tylko do września.)
Nie uciekamy przed dialogiem społecznym, rozmawiamy ze wszystkimi grupami zawodowymi, które się zgłaszają, które biorą udział w tych rozmowach.
Wrócę może do konkretnych pytań dotyczących tej ustawy. Jakie są skutki finansowe projektowanego rozwiązania, to już mówiłam, bo pan poseł Dziuba pytał - 41 mld w ciągu 3 lat, 388 mld w ciągu 10 lat.
Jaki jest pomysł na ochronę zdrowia, takie pytanie tutaj padło. Myślę, że wielokrotnie pan minister Radziwiłł komunikował na tej sali, jakie działania ministerstwo w imieniu rządu podejmuje.
(Poseł Marek Hok: Ocenią pacjenci.)
To są te ustawy, które do tej pory były podjęte, czyli m.in. ustawa o sieci szpitali, która jest sztandarową ustawą porządkującą system ochrony zdrowia.
(Poseł Marek Hok: 300 szpitali zamykamy.)
(Poseł Beata Małecka-Libera: Tak, sztandarową.)
Również w najbliższym czasie powstanie - dzisiaj była procedowana na posiedzeniu Stałego Komitetu Rady Ministrów - ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej. Kolejne ustawy są przygotowywane, które mają uregulować system i nakierować go na udzielanie kompleksowych świadczeń, a nie jak do tej pory, na finansowanie poszczególnych produktów czy poszczególnych usług, które mijały się ze skutecznością i też niewiele miały wspólnego z ekonomiką służby zdrowia. Tak że te działania są podejmowane. Równocześnie pan minister zdrowia przygotowuje projekt ustawy, który zmierza do zwiększenia nakładów w ochronie zdrowia.
(Poseł Marek Hok: Płaci przez pacjentów.)
Taki projekt będzie przekazany niebawem do konsultacji społecznych. W dokumentach strategicznych rządu jest zapis, że będziemy dążyć do zwiększenia nakładów na ochronę zdrowia w taki sposób, aby...
(Poseł Beata Małecka-Libera: W jaki sposób będziecie dążyć, jak nie ma w budżecie?)
...można było zagwarantować m.in. chociażby finansowanie podwyżek.
Jeszcze odnosząc się do ustawy, która została przyjęta w tej Izbie miesiąc temu - koszt wprowadzenia tej regulacji to jest 16,8 mld zł, to są duże pieniądze...
(Poseł Elżbieta Gelert: Której?)
...które zostaną przekazane dla pracowników służby zdrowia.
(Poseł Elżbieta Gelert: Ale której?)
Państwo uważacie, że to jest mała kwota, natomiast było pytanie, skąd te pieniądze będą. Szanowni państwo, myśmy przedstawili szczegółowo ocenę skutków regulacji, jeżeli państwo nie pamiętacie, można wrócić do materiałów źródłowych, i wykazaliśmy, że biorąc pod uwagę wskaźniki makroekonomiczne, nastąpi wzrost przychodów Narodowego Funduszu Zdrowia.
(Poseł Marek Hok: Który miał być zlikwidowany.)
Z tego wzrostu jesteśmy w stanie finansować te podwyżki w sektorze ochrony zdrowia. I tak w tym roku nie koszty budżetowe, tylko koszty sektora pochłoną ok. 16% wzrostu dochodu Narodowego Funduszu Zdrowia w stosunku do ubiegłego roku. Tak że środki znajdują się w NFZ i te podwyżki będą realizowane. Oczywiście odczuwalność tych podwyżek będzie różna dla różnych pracowników. Natomiast będą tacy pracownicy...
(Głos z sali: 20 zł miesięcznie.)
...którzy uzyskają podwyżkę ok. 1600 zł przy minimalnym wynagrodzeniu...
(Głos z sali: Kto i gdzie?)
...czyli jeżeli mówimy o wynagrodzeniu brutto, to jest to nawet ponad 2 tys. zł. Takie podwyżki też będą. Ta regulacja miała natomiast na celu zniwelowanie niesprawiedliwości, poczucia krzywdy spowodowanego właśnie nierównomiernym wynagradzaniem pracowników. Wiemy doskonale, jakie kominy wynagrodzeniowe powstały w ostatnich latach, i dlatego podjęliśmy taką regulację wstępną, która miała doprowadzić...
(Poseł Marek Hok: No to drugie czytanie i już.)
...do likwidacji tych nieprawidłowości.
(Głos z sali: Pani nie odpowiedziała na moje pytanie.)
Wicemarszałek Barbara Dolniak:
Czy to wszystko, pani minister?
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:
Starałam się odpowiedzieć na wszystkie pytania...
(Poseł Ewa Kołodziej: Co z moim pytaniem dotyczącym tzw. podwyżek Zembali?)
Wicemarszałek Barbara Dolniak:
Pani poseł...
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:
No, nie można słuchać...
Wicemarszałek Barbara Dolniak:
...ja pani nie udzieliłam głosu.
(Poseł Ewa Kołodziej: Ale nie było odpowiedzi na moje pytanie.)
Ale proszę, spokojnie.
Czy pani minister chce jeszcze zabrać głos, czy to wszystko?
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia Józefa Szczurek-Żelazko:
Pani poseł Kołodziej pytała, czy prawdą jest, że rząd PiS nie chce dać pieniędzy na podwyżki. Nieprawdą jest. Dziękuję. (Oklaski)
(Poseł Ewa Kołodziej: Nie, nie zapytałam o to.)
Przebieg posiedzenia