8. kadencja, 47. posiedzenie, 1. dzień (12-09-2017)
9. punkt porządku dziennego:
Pierwsze czytanie rządowego projektu ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych (druk nr 1784).
Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Jarosław Stawiarski:
Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Chciałem przedstawić projekt ustawy z druku nr 1784, projekt ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych.
Przepisy regulujące działalność turystyczną na gruncie zarówno prawa polskiego, jak i prawa unijnego przestały nadążać za dynamicznymi zmianami zachodzącymi na rynku usług turystycznych. Wynika to z poszerzania się kanałów dystrybucji usług i zwiększania indywidualizacji przygotowanych ofert. Coraz popularniejsza jest również możliwość wybierania i łączenia przez podróżnych różnych usług turystycznych.
W odpowiedzi na te zmiany opracowano nową regulację prawną: dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady Europy 2015/2302 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie imprez turystycznych i powiązanych usług turystycznych. Dyrektywa ta, jak wynika z jej art. 4, stanowi akt maksymalnej harmonizacji. Oznacza to małe pole manewru w kształtowaniu przepisów projektu ustawy, gdyż celem dyrektywy było stworzenie spójnych i jednolitych rozwiązań prawnych dla wszystkich podmiotów funkcjonujących na rynku usług turystycznych w państwach członkowskich.
Projekt ustawy o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych stanowi wdrożenie tejże dyrektywy 2015/2302 do polskiego prawa. Ustawa oraz rozporządzenia wykonawcze zgodnie z wymogiem nałożonym w dyrektywie muszą zostać przyjęte i opublikowane najpóźniej do dnia 1 stycznia 2018 r. i mają wejść w życie z dniem 1 lipca 2018 r.
Projekt ustawy wprowadza nowe rozwiązania związane z regulacjami dotyczącymi rynku turystycznego. Część z nich wynika z przepisów dyrektywy, a część jest efektem usprawnienia dotychczasowych rozwiązań.
Nowe kwestie wprowadzane projektem ustawy to m.in. wyłączenia spod zakresu stosowania ustawy według dwóch zasadniczych kryteriów. Pierwszym jest kryterium czasu trwania i zakwaterowania. Ustawa więc nie dotyczy imprez turystycznych ani powiązanych usług turystycznych trwających krócej niż 24 godziny, chyba że obejmują one nocleg - wyłączenie tzw. wycieczek jednodniowych. Drugie kryterium to kryterium charakteru podróży. Ustawy nie stosuje się do wyjazdów oferowanych, zamawianych i realizowanych okazjonalnie, na zasadach niezarobkowych i wyłącznie ograniczonej grupie podróżnych ani do podróży służbowych organizowanych na podstawie umowy generalnej.
W tej ustawie znajdzie się określenie nowej grupy podmiotów, które będą objęte regulacjami, tj. przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych. Nastąpi też wprowadzenie nowych pojęć, np. powiązane usługi turystyczne, podróżny, punkt sprzedaży, niezgodność, nowych definicji pojęć, np. przedsiębiorca turystyczny - inaczej niż dotychczas w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, organizator turystyki - obejmie zarówno dotychczasowych organizatorów turystyki, jak i pośredników turystycznych, usługa turystyczna, impreza turystyczna, trwały nośnik, nowych pojęć niezdefiniowanych lub niezdefiniowanych wprost, np. umowa generalna, podróż służbowa, znaczna część łącznej wartości połączonych usług turystycznych. Znajdą się także w tej ustawie obowiązki informacyjne wobec podróżnych nałożone na organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych przed zawarciem umowy według określonych wzorów, które stanowią załączniki do tejże ustawy.
Kolejnym dodatkowym elementem tej ustawy jest usprawnienie systemu zabezpieczeń finansowych na wypadek niewypłacalności, m.in. poprzez modyfikację procesu likwidacji skutków niewypłacalności organizatora turystyki, w tym bezpośrednie składanie przez klientów roszczeń do ubezpieczyciela lub banku, ograniczenie roli marszałków województw, a więc są korzyści dla podróżnych i marszałków województw. Wprowadza się mechanizm zwrotu składek wpłacanych do Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego w określonych przypadkach. Dalej, stworzenie nowego systemu teleinformatycznego obsługującego Centralną Ewidencję Organizatorów Turystyki i Podmiotów Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych, który zostanie zbudowany przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, obejmującego wszystkich organizatorów turystyki, obecnych i nowych w świetle ustawy, oraz przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, wprowadzenie możliwości wydruku zaświadczenia o wpisie do rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych ze strony internetowej o mocy dokumentu wydanego przez marszałka województwa.
Wprowadza się centralny punkt kontaktowy, który będzie ułatwiał współpracę administracyjną, sprawowanie nadzoru nad organizatorami turystyki i przedsiębiorcami ułatwiającymi nabywanie powiązanych usług turystycznych, a także będzie zapewniał sprawny przepływ informacji między państwami członkowskimi w zakresie danych przedsiębiorców turystycznych wpisanych do rejestru oraz posiadanych przez nich zabezpieczeń finansowych. Punkt ten będzie prowadzony przez ministra właściwego do spraw turystyki.
I dalej, określenie szczegółowych zasad dotyczących wpłat na turystyczny rachunek powierniczy, dotychczas było to uregulowane w sposób bardzo ogólny, oraz wprowadzenie reguł dotyczących kar za wykonywanie działalności niezgodnie z przepisami ustawy, m.in. bez wymaganego wpisu do rejestru, w przypadku wykonywania działalności objętej zakazem, np. po ogłoszeniu niewypłacalności.
Pozostałe istotne regulacje, które są zawarte w tym projekcie ustawy, utrzymują obecne rozwiązania, ale je doprecyzowują. Należą do nich konstrukcja umowy o udział w imprezie turystycznej, to jest szczegółowe określenie postanowień, które muszą być w niej zawarte, np. liczba i rodzaj posiłków, informacja o dostępności imprezy turystycznej dla osób o ograniczonej zdolności ruchowej, rozbudowany obowiązek informacyjny. Dalej, regulacje dotyczące ochrony podróżnych, m.in. możliwości przeniesienia praw do udziału w imprezie turystycznej na inną osobę, wypadków oraz terminów zmian, w tym podwyższenia ceny imprezy turystycznej, odstąpienia przez podróżnego od umowy o udział w imprezie turystycznej, obowiązku niezwłocznego zgłoszenia organizatorowi przez podróżnego niezgodności w trakcie imprezy turystycznej, zasad odpowiedzialności organizatora turystyki za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, i wreszcie zasady prowadzenia rejestru organizatorów turystyki i przedsiębiorców ułatwiających nabywanie powiązanych usług turystycznych, w tym wpisu do tego rejestru i wykreślenia z rejestru, a także zasady prowadzenia Centralnej Ewidencji Organizatorów Turystyki i Przedsiębiorców Ułatwiających Nabywanie Powiązanych Usług Turystycznych. Jest mowa także o zakresie kontroli prowadzonych przez marszałków województw i ministra właściwego do spraw turystyki. Są ponadto regulacje dotyczące Turystycznego Funduszu Gwarancyjnego przeniesione z obecnie obowiązującej ustawy z modyfikacjami i, na koniec, dotyczące zasad wykonywania działalności i rażących naruszeń w wykonywaniu tej działalności, np. zawierania umów mimo złożonego oświadczenia o niewypłacalności czy nieprzedłożenia dokumentu zabezpieczenia finansowego.
Przedstawiłem Wysokiej Izbie najważniejsze elementy tegoż projektu z druku nr 1784 o imprezach turystycznych i powiązanych usługach turystycznych. Wysoka Izbo, mam nadzieję, że będziemy sprawnie procedować nad tymi rozwiązaniami, które są tak naprawdę, jak powiedziałem, implementacją dyrektywy z modyfikacjami pewnych rzeczy, które zostały przez nas zauważone w obowiązującej starej ustawie. Mam nadzieję, że bezpieczeństwo w ruchu turystycznym, bezpieczeństwo obywateli, bezpieczeństwo wykonywania należytych usług turystycznych przez firmy zajmujące się szeroko pojętą turystyką i firmy powiązane z ruchem turystycznym będzie dla dobra polskich obywateli, obywateli Unii Europejskiej wskutek tej implementacji należycie zapewnione. Dziękuję. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia