8. kadencja, 47. posiedzenie, 1. dzień (12-09-2017)

1. punkt porządku dziennego:

Informacja Rady Ministrów na temat działań podejmowanych w związku z sytuacją powstałą wskutek silnych wiatrów i intensywnych opadów atmosferycznych, które miały miejsce w sierpniu 2017 r.

Poseł Ireneusz Zyska:

    Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! W imieniu koła poselskiego przedstawiam stanowisko w sprawie informacji Rady Ministrów na temat działań podejmowanych w związku z sytuacją powstałą wskutek silnych wiatrów i intensywnych opadów atmosferycznych, które miały miejsce w sierpniu 2017 r.

    Wielokrotnie słyszeliśmy w informacjach medialnych i w bezpośrednich relacjach świadków i osób zaangażowanych w pomoc tuż - i w dłuższym okresie - po wystąpieniu nawałnic w sierpniu br., że siła i skutki tego żywiołu, z jakim mieliśmy do czynienia, dotąd nigdy nie wystąpiły w tak wielkim rozmiarze. Skala zjawiska pod względem dynamiki i obszaru występowania oraz wielkości powstałych strat nie znajduje potwierdzenia we współczesnej historii Polski.

    Wystarczy spojrzeć na dane statystyczne, żeby uznać, iż państwo polskie wobec rozmiaru zniszczeń skutecznie poradziło sobie - i ciągle sobie radzi, bo ten proces cały czas trwa - z sytuacją kryzysową oraz jeśli chodzi o to, jak szybko i profesjonalnie działały i działają odpowiednie służby. W szczytowym momencie, następnego dnia po katastrofie bez prądu było ponad 463 tys. odbiorców. W ciągu doby ta liczba zmalała do 150 tys., a już tydzień później - do tylko ok. 10 tys.

    W krytycznym okresie szkody naprawiało ponad 650 brygad. Dzięki doskonałej organizacji i współpracy wielu służb, samorządów i mieszkańców terenów dotkniętych katastrofą nigdzie nie doszło do wypadku porażenia prądem, co przy tak dużej skali zniszczeń, a potem napraw mogło mieć miejsce. Chociażby Enea, operator energetyczny, który poniósł największe straty materialne i mierzone w liczbie odbiorców prądu odciętych od zasilania, musiała odbudować ok. 365 km linii średniego i niskiego napięcia oraz 35 km linii wysokiego napięcia, gdzie naprawy są dużo bardziej skomplikowane.

    Na skutek nawałnic straż pożarna interweniowała ponad 20 tys. razy.

    Najwięcej uszkodzeń budynków w wyniku wichur powstało w województwie kujawsko-pomorskim. Odbudowa zniszczonych budynków, zwłaszcza budynków mieszkalnych, to duży problem, szczególnie w obliczu nadchodzącej zimy. Pomoc państwa w tej kwestii ruszyła bardzo szybko. W krótkim czasie po nawałnicach na wniosek szefa MSWiA uruchomiona została wypłata ponad 34 mln zł z przeznaczeniem na zasiłki dla 7 tys. poszkodowanych rodzin. Rząd zwiększył kwoty wypłacanego poszkodowanym wsparcia na odbudowę domu mieszkalnego do 200 tys. zł oraz na odbudowę budynku gospodarczego do 100 tys. zł. Do chwili obecnej wartość pomocy przeznaczonej dla poszkodowanych rząd zwiększył do ponad 58 mln zł. To bezprecedensowa pomoc państwa dla poszkodowanych przez nawałnice w historii III Rzeczypospolitej.

    (Poseł Krystyna Skowrońska: Nieprawda, w 2010 r., pan nie wie, ile było.)

    Ponadto osoby poszkodowane zostały zwolnione przez ministra finansów z podatku z tytułu przyjmowanych darowizn.

    Szacunki mówią, że w wyniku nawałnic uległo zniszczeniu kilkadziesiąt tysięcy hektarów lasów, co można przeliczyć na ok. 10 mln m³ drewna. Drewno to, choć nie jest ono w pełni wartościowe, należy jak najszybciej pozyskać i zagospodarować. Odbudowa zniszczonych zasobów leśnych to perspektywa kilkunastu i więcej lat.

    W ustach polityków totalnej opozycji pojawiły się zarzuty pod adresem rządu, pani premier i ministra spraw wewnętrznych, że natychmiast nie pojawili się na miejscu katastrofy. Ale czy rzeczywiście rolą rządzących jest lansować się na tle tragedii? Rząd w sytuacjach kryzysowych musi podejmować decyzje na podstawie uzyskanych i przeanalizowanych danych o stanie zjawiska, skali zniszczeń i występujących zagrożeniach. Niewątpliwie w obliczu skali zniszczeń i rozmiaru podejmowanych działań ratowniczych zostały popełnione błędy. Niektóre działania były spóźnione - zwłaszcza wniosek wojewody pomorskiego o wezwanie na pomoc wojska został złożony zbyt późno - jednakże trzeba zdecydowanie powiedzieć, że w tych nadzwyczaj trudnych okolicznościach państwo polskie zdało egzamin.

    Z tych dramatycznych wydarzeń płyną wnioski o konieczności dokonania gruntownych zmian w systemie zarządzania kryzysowego na wypadek tak wielkich katastrof jak ta, z jaką mieliśmy do czynienia, w tym wprowadzenia obowiązku systematycznych ćwiczeń służb ratowniczych skoordynowanych ze sobą na wypadek katastrof tak wielkich rozmiarów.

    I jeszcze jedna, najważniejsza sprawa. Pani premier, proszę o podjęcie wszelkich możliwych działań i uruchomienie nadzwyczajnych środków w celu zapewnienia pomocy osobom poszkodowanym i potrzebującym tej pomocy, żeby zdążyć przed nadchodzącą zimą. One bardzo tej pomocy potrzebują. One liczą na polski rząd, one liczą na panią. (Dzwonek) Dziękuję bardzo. (Oklaski)

Przebieg posiedzenia