8. kadencja, 47. posiedzenie, 2. dzień (13-09-2017)
22. punkt porządku dziennego:
Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny o rządowym projekcie ustawy o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego (druki nr 1713 i 1743).
Poseł Monika Wielichowska:
Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Chciałabym powiedzieć ˝dzień dobry˝ panu wicepremierowi Glińskiemu, który firmuje twarzą ten nieszczęsny projekt, albo też powiedzieć ˝dzień dobry˝ panu pełnomocnikowi Lipińskiemu, bo też go chyba nie ma na tej sali.
(Poseł Teresa Wargocka: Jest.)
A, jest, przyszedł. Dzień dobry.
Szanowni Państwo! Jesteśmy w trakcie drugiego czytania projektu ustawy o Narodowym Instytucie Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego i żałuję, że nie chcecie zrobić kroku wstecz, panie ministrze, aby usiąść wspólnie do stołu, wspólnie z trzecim sektorem, aby wypracować zapisy, które przez organizacje pozarządowe są oczekiwane i pożądane. Forsujecie państwo ustawę, która jest niepożądana i niechciana przez trzeci sektor. Tworzycie własny, prywatny koncept, który miał być jednym z narzędzi programu wspierania rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, którego - przypomnę - do dzisiaj nie ma. To, jak ma wyglądać współpraca rządu z NGOs, sami już pokazaliście. Ofiarami waszych uznaniowych decyzji już są te, które zajmują się równouprawnieniem, walką z przemocą wobec kobiet, te, które chronią przed dyskryminacją ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową, co widzimy, choćby obserwując programy nadawane przez telewizję narodową.
Twierdzicie państwo, że obecnie sprawy społeczeństwa obywatelskiego gubią się w gąszczu tematów, którymi zajmuje się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, stąd powołanie centralnego tworu ds. centralnego zarządzania - Narodowego Instytutu Wolności. Jednak chyba nie zdajecie sobie do dzisiaj sprawy z tego, jak wielki to oznacza administracyjny chaos. Dziś kluczowymi instytucjami dla działania NGOs były rada - dzisiaj jest jeszcze - pożytku publicznego i departament ds. pożytku publicznego. Po zmianach sprawami społeczeństwa obywatelskiego zajmą się, po pierwsze, Narodowe Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, po drugie, Narodowa Rada Narodowego Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, po trzecie, Rada Działalności Pożytku Publicznego, po czwarte, Komitet do spraw Pożytku Publicznego i jego przewodniczący, po piąte, Departament Społeczeństwa Obywatelskiego w kancelarii prezesa, po szóste, pełnomocnik do spraw społeczeństwa obywatelskiego i równego traktowania, czyli obecny tutaj pan minister Lipiński, obecnie instytucja bardzo, bardzo zmarginalizowana.
Tworzycie, szanowni państwo, biurokrację, której nie chcą NGOs, tworzycie autorytarne państwo i chcecie sterować trzecim sektorem. Taki jest główny cel tej ustawy i dlatego przejmujecie kontrolę finansową i dajecie dyrektorowi narodowego instytutu swobodę jednoosobowego ustalania regulaminu każdego konkursu, bez jednolitych zasad, co rodzi oczywistą obawę wszystkich, że regulaminy będą pisane pod potrzeby jakichś organizacji, a przeciw innym organizacjom. Dzielicie społeczeństwo obywatelskie, przyklejacie organizacjom pozarządowym etykiety, a przecież NGOs mają różną wrażliwość, panie ministrze, różne światopoglądy, ale na pewno zawsze jedno je łączyło - państwo oparte na konstytucji i umocowanie organizacji pozarządowych w demokratycznym państwie, ale też przede wszystkim dialog, o którym tutaj moja przedmówczyni pani poseł mówiła.
Pani poseł, byłam na OFIP. Pani tam nie było. Byłam między organizacjami pozarządowymi. Zjechały się one do Warszawy na Ogólnopolskie Forum Inicjatyw Pozarządowych, które odbywa się raz na 3 lata. W tym specyficznym czasie chciałam posłuchać od środka, jak to wygląda i jakie te organizacje mają zdanie. Nie znalazłam organizacji pozarządowej pośród przedstawicieli tego pół tysiąca, która dobrze mówiłaby o tej ustawie. Dziś nie ma bowiem dialogu, choć o rozmowę prosi trzeci sektor, który stwierdza: nie chcemy tej ustawy, bo jest niepotrzebna i nie rozwiązuje ani jednego naszego problemu.
Pan minister Gliński podczas panelu w ramach tegorocznego OFIP powiedział, że ustawa realizuje pewne pomysły, które zrodziły się w trzecim sektorze, i na dowód tego pokazuje swój artykuł z 2014 r., tylko, Wysoka Izbo, jest już wrzesień 2017 r., od 2014 r. nastąpiło wiele pozytywnych zmian. Przecież to za czasów Platformy i PSL w zakresie współpracy z trzecim sektorem zostały wprowadzone bardzo długo oczekiwane zmiany przez organizacje pozarządowe. Nowe, przyjazne prawa dotyczące zbiórek publicznych, granty dla organizacji strażniczych, zasady dobrych konsultacji społecznych czy wspólne programy z resortami. Dopełniały one zresztą wprowadzone ułatwienia i uproszczenia.
Dziś powinniśmy kontynuować te zmiany, omawiać je przy wspólnym stole, wspólnie, razem, bo organizacje pozarządowe potrzebują dobrego, przyjaznego klimatu, potrzebują przyjaznego prawa i przede wszystkim samodzielności i chcą być z dala od polityki. (Dzwonek)
Ustawa nie precyzuje też sposobu ocen... konkursowych.
Szanowni Państwo! Klub Platformy Obywatelskiej jest oczywiście przeciwny tej złej i niepotrzebnej, i niechcianej przez NGOs ustawy. Chcemy ją jednak trochę poprawić, żeby nie wyszedł bubel prawny, i składamy poprawki, które są tożsame z głosem organizacji pozarządowych. (Oklaski)
Przebieg posiedzenia